Bảo vệ thành quả trí tuệ, nuôi dưỡng động lực đổi mới sáng tạo

Theo ngôn ngữ giản dị của Người, “sáng kiến” là quá trình lao động sáng tạo, và “kinh nghiệm” chính là tri thức tích lũy. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm coi tri thức và lao động sáng tạo như một nguồn lực đặc biệt của quốc gia, cần được đưa vào thực tế để lan tỏa và nhân lên nhiều giá trị mới. Người có tri thức, có sáng kiến đóng góp cho cộng đồng cũng cần được tôn vinh, trân trọng. Bản thân Bác từng trực tiếp gửi nhiều thư khen ngợi những tấm gương bình dị, các chiến sĩ, kỹ sư, công nhân... có đóng góp cải tiến, giúp thúc đẩy lao động, sản xuất và chiến đấu. Sự ghi nhận đó không chỉ mang ý nghĩa động viên tinh thần mà còn thể hiện tư tưởng tôn trọng giá trị lao động trí tuệ và thành quả sáng tạo của con người của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Sau nhiều thập kỷ phát triển, hực tiễn phát triển hiện nay càng chứng minh tính đúng đắn chiến lược trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Khi nguồn tài nguyên cạn dần, lợi thế về nguồn lao động không giữ được mãi mãi, thì tri thức và đổi mới sáng tạo trở thành nguồn lực vô hạn, có giá trị quyết định đến năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi quốc gia.

Chỉ trong vòng 1 năm, từ cuối năm 2025 đến nửa đầu năm 2026, Quốc hội Việt Nam đã liên tiếp thông qua 4 bộ Luật về khoa học, công nghệ và sở hữu trí tuệ (Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Luật Trí tuệ nhân tạo, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025, Luật Chuyển giao công nghệ sửa đổi). Đây là bộ khung pháp lý hoàn thiện nhất từ trước đến nay, thể chế hóa các định hướng chiến lược của Đảng về phát triển khoa học công nghệ và kinh tế tri thức.

Trong đó, Luật sở hữu trí tuệ sửa đổi đã tạo hành lang pháp lý để bảo vệ quyền tác giả, sáng chế, nhãn hiệu và các tài sản trí tuệ khác, đồng thời cho phép "tài sản hóa và thương mại hóa" tri thức, giúp định giá đúng mức kết tinh của tri thức, công sức và thời gian lao động sáng tạo. Điều này không chỉ mở rộng cơ hội cho các phát minh, sáng tạo đi vào thực tiễn, tạo ra giá trị kinh tế thực chất, mà còn bảo đảm người sáng tạo được thừa nhận, được hưởng thành quả chính đáng từ công sức của mình, qua đó khuyến khích đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, khơi dậy động lực đổi mới, phát triển đất nước.

Thực tế trong những năm gần đây, hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới công nghệ và chuyển giao kết quả nghiên cứu tại Việt Nam đang được triển khai ngày càng sâu rộng trong nhiều lĩnh vực, tạo ra giá trị kinh tế -xã hội thiết thực. Công tác bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cũng được tăng cường thông qua việc đăng ký xác lập quyền, xử lý hành vi xâm phạm bản quyền, hàng giả, hàng nhái và hành vi chiếm đoạt tài sản trí tuệ trên môi trường số. Các chế tài này góp phần nâng cao tính răn đe, bảo vệ quyền lợi chính đáng của các tổ chức, cá nhân sáng tạo, hình thành môi trường lành mạnh, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ bền vững trong kỷ nguyên mới./.