Chú trọng tới khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực

Sau 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới, từ năm 1986 đến nay, nền kinh tế đã có những bước phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào tài nguyên, vốn và lao động giá rẻ đang dần bộc lộ những giới hạn. Nghị quyết số 19-NQ/TW Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển đã đặt ra những định hướng quan trọng, mở ra tư duy phát triển mới.

Giáo sư Nguyễn Trọng Hoài - Chuyên gia kinh tế: Nguồn nhân lực chất lượng cao là cái quyết định cho việc nâng cao năng suất, nâng cao việc hấp thu công nghệ toàn cầu và từ đó chúng ta sẽ tạo ra một sự lan tỏa về công nghệ và chúng ta tiến tới một bước nữa là thúc đẩy đổi mới sáng tạo để tạo ra công nghệ riêng của việt nam.”

Các chuyên gia cho rằng, mục tiêu cuối cùng của phát triển không chỉ là tăng trưởng GDP mà quan trọng là nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, tăng cường sức mạnh tổng hợp và năng lực tự chủ của đất nước. Muốn làm được điều này, đòi hỏi một mô hình phát triển hoàn toàn mới dựa trên nền tảng của khoa học công nghệ.

Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thắng Lợi - Giảng viên Đại học Kinh tế Quốc dân: “Nền kinh tế Việt Nam thời gian qua tăng trưởng phụ thuộc nhiều vào FDI, nhưng FDI chưa thực sự chất lượng cao, do đó phải thay đổi tư duy về FDI xúc tiến đầu tư tại chỗ. Tức là không cần nhiều số lượng, mà quan trọng là phải chọn được các FDI mang tính chiến lược và giữ chân họ. Trên cơ sở đó họ sẽ chuyển giao công nghệ cho Việt Nam”.

Giáo sư Nguyễn Trọng Hoài - Chuyên gia kinh tế: “Chúng ta sẽ phải thu hút FDI ở những ngành gọi là công nghệ đột phá, ví dụ như trí tuệ nhân tạo hay bán dẫn, vân vân kèm theo đó là chúng ta phải đào tạo nguồn nhân lực để phục vụ các FDI thế hệ mới với trình độ công nghệ cao hơn, thân thiện với môi trường hơn. Nhưng điều quan trọng đó là trong những giai đoạn trước đây, việc kết nối giữa FDI và các doanh nghiệp trong nước là rất yếu. Do đó, một trong những điều kiện then chốt để chúng ta thu hút FDI thế hệ mới, về mặt thể chế, chúng ta sẽ tạo ra một quy định mang tính ràng buộc cho FDI thế hệ mới gắn với việc chuyển giao công nghệ cũng như lan tỏa công nghệ đối với các doanh nghiệp trong nước, để từ đó tạo ra cho việc nâng cao nội lực của các doanh nghiệp trong nước.”

Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển nhấn mạnh: “Huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực phát triển, trong đó, nội lực là quyết định, ngoại lực là quan trọng, đột phá”. Mô hình tăng trưởng mới không đơn thuần là thay đổi một vài động lực kinh tế, mà là sự chuyển đổi căn bản về tư duy phát triển. Từ tăng trưởng dựa nhiều vào vốn, tài nguyên và lao động, Việt Nam đang hướng tới mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực. Mục tiêu là không ngừng bồi đắp năng lực quốc gia, bảo đảm đất nước phát triển nhanh, bền vững và trường tồn./.