Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Mexico, học giả Nguyễn Hữu Động, chuyên gia bầu cử của Liên hợp quốc (LHQ), người từng nhiều năm tham gia các phái bộ quốc tế tại những điểm nóng chính trị trên thế giới, nhìn nhận Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam như một cột mốc mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt đối với tương lai phát triển của đất nước trong một thế giới đang chuyển động dữ dội và khó đoán định.
Theo nhà ngoại giao kỳ cựu Nguyễn Hữu Động, nhìn lại lịch sử, chưa khi nào Đại hội Đảng của Việt Nam lại diễn ra trong một bối cảnh quốc tế “đa tầng sóng gió” như hiện nay. Những cuộc xung đột địa chính trị kéo dài và có xu hướng lan rộng – từ xung đột Nga – Ukraine chưa có hồi kết, căng thẳng Mỹ – Venezuela tiếp tục phủ bóng lên khu vực Mỹ Latinh, cho tới các điểm nóng châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có căng thẳng giữa Campuchia và Thái Lan, đang làm xói mòn nền tảng ổn định vốn đã mong manh của trật tự thế giới hậu Chiến tranh Lạnh.
 |
| Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng sẽ diễn ra từ ngày 19 đến 25/1/2026. |
| Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN |
Trong bức tranh ấy, ông Nguyễn Hữu Động, đồng thời là Chủ tịch Hội người Việt tại Mexico cho rằng Việt Nam không đứng ngoài vòng xoáy. Theo ông, các chính sách thuế quan mới của Mỹ, xu hướng bảo hộ quay trở lại, sự tái cấu trúc và thậm chí đứt gãy của chuỗi cung ứng toàn cầu, không chỉ là những con số trong báo cáo kinh tế, mà là những “làn sóng ngầm” có thể làm thay đổi sâu sắc môi trường phát triển của từng quốc gia.
Chính trong bối cảnh đó, Đại hội XIV được ông Nguyễn Hữu Động nhìn nhận không đơn thuần là một kỳ sinh hoạt chính trị định kỳ, mà là “một thời khắc lựa chọn chiến lược”, nơi những quyết sách đưa ra sẽ định hình quỹ đạo phát triển của Việt Nam trong ít nhất một thập niên tới. Ông nhấn mạnh: “Đại hội lần này mang ý nghĩa bản lề đúng nghĩa: bản lề giữa ổn định và đổi mới, giữa kế thừa và đột phá, giữa nội lực quốc gia và khả năng thích ứng với một thế giới biến động”.
Từ góc nhìn của một người từng làm việc nhiều năm trong các thể chế đa phương, chứng kiến không ít quốc gia rơi vào vòng xoáy bất ổn vì thiếu nhất quán chiến lược hoặc đứt gãy lãnh đạo, ông Nguyễn Hữu Động đặc biệt lưu ý đến “vai trò trung tâm của Đảng Cộng sản Việt Nam” trong việc giữ vững định hướng phát triển. Theo ông, những phân tích chỉ tập trung vào vấn đề nhân sự cấp cao không giúp công chúng hiểu rõ hơn hệ thống chính trị Việt Nam.
Ông nêu rõ: “Ở nhiều nước, thay đổi nhân sự đồng nghĩa với đảo lộn chính sách, thậm chí là khủng hoảng thể chế. Ở Việt Nam, điều quan trọng hơn cả là sự liên tục của đường lối và năng lực lãnh đạo tập thể của Đảng,” . Theo ông, chính sự ổn định ấy đã giúp Việt Nam vượt qua những năm tháng đầy thử thách của nhiệm kỳ vừa qua – từ đại dịch COVID-19, suy giảm kinh tế toàn cầu, cho tới sức ép địa chính trị ngày càng gia tăng.
Học giả Nguyễn Hữu Động cho rằng nhiệm kỳ vừa qua là minh chứng rõ nét cho bản lĩnh của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong bối cảnh nhiều quốc gia lúng túng, thậm chí chia rẽ sâu sắc, Việt Nam vẫn giữ được ổn định chính trị – xã hội, từng bước phục hồi và duy trì đà tăng trưởng, đồng thời mở rộng không gian đối ngoại, nâng cao vị thế trên trường quốc tế. Ông khẳng định: “Đó không phải là kết quả của may mắn, mà là sản phẩm của một quá trình lãnh đạo có tính hệ thống, dựa trên kinh nghiệm lịch sử và khả năng thích ứng linh hoạt”.
Nhắc lại hình ảnh mà ông thường sử dụng trên các diễn đàn, ông Nguyễn Hữu Động ví vai trò của Đảng như người cầm lái con thuyền Việt Nam giữa đại dương nhiều bão tố. Ông nhấn mạnh: “Người ngoài có thể chỉ nhìn thấy sóng lớn, gió mạnh, nhưng ít ai chú ý đến việc con thuyền vẫn giữ được hướng đi, không chệch khỏi hải trình đã chọn"..
Là một trí thức xa quê, sống và làm việc nhiều năm tại Mexico – quốc gia Mỹ Latinh cũng từng trải qua không ít biến động chính trị và kinh tế, ông Nguyễn Hữu Động cho rằng khoảng cách địa lý đôi khi lại giúp ông có cái nhìn lắng đọng và so sánh hơn về Việt Nam. Từ thực tiễn quan sát các nước trong khu vực Mỹ Latinh, nơi những thay đổi chính trị thường kéo theo bất ổn kéo dài, ông càng nhận ra giá trị của sự ổn định và đồng thuận xã hội mà Việt Nam đang có.
Theo ông, Đại hội XIV vì thế không chỉ là sự kiện của riêng Đảng, mà là “điểm hội tụ của kỳ vọng xã hội”, nơi người dân mong chờ những định hướng rõ ràng cho phát triển bền vững, cho một nền kinh tế tự cường hơn trước các cú sốc bên ngoài và cho một Việt Nam chủ động, tự tin trong quan hệ quốc tế. Ông cho rằng: “Thách thức phía trước rất lớn, nhưng cơ hội cũng chưa bao giờ rõ ràng như lúc này”.
 |
| Với chủ đề xuyên suốt thể hiện rõ tầm nhìn, bản lĩnh và khát vọng phát triển, Đại hội XIV khẳng định vai trò bước ngoặt đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời đánh dấu tròn 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam. |
| Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN |
Từ góc độ học thuật, ông Nguyễn Hữu Động - người Việt đầu tiên được Chính phủ Việt Nam giới thiệu làm việc cho Liên hợp quốc từ đầu những năm 80 của thế kỷ trước với hàng chục năm công tác trên cương vị là chuyên gia giám sát bầu cử quốc tế tại hơn 40 nước cho đến khi về hưu tại Mexico, nhận định thành công của Đại hội XIV sẽ được đo bằng khả năng kết nối 3 yếu tố: tầm nhìn chiến lược, năng lực tổ chức thực thi và sự đồng thuận xã hội. Văn kiện Đại hội, theo ông, không chỉ cần phản ánh đúng thực tiễn, mà còn phải truyền cảm hứng, tạo niềm tin và khơi dậy khát vọng phát triển trong toàn xã hội.
Là người từng tham gia tư vấn bầu cử, cải cách thể chế ở hàng chục quốc gia, ông Nguyễn Hữu Động cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của minh bạch, kỷ cương và trách nhiệm giải trình trong giai đoạn tới. Theo ông, đây chính là những yếu tố giúp củng cố niềm tin của người dân và cộng đồng quốc tế đối với sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt.
Khép lại cuộc trao đổi, học giả Nguyễn Hữu Động bày tỏ tâm thế của một trí thức Việt kiều luôn hướng về quê hương. Ông cho rằng, dù ở bất cứ đâu, những người con xa Tổ quốc đều dõi theo từng bước đi của đất nước, đặc biệt là những thời khắc mang tính bước ngoặt như Đại hội XIV. Ông chia sẻ: “Từ bên kia bán cầu, chúng tôi nhìn về Việt Nam không chỉ bằng lý trí, mà bằng tình cảm của một công dân Việt Nam".
Với ông Nguyễn Hữu Động, Đại hội XIV không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng, mà còn là dịp để khẳng định sức sống của con đường mà Việt Nam đã lựa chọn – con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, được điều chỉnh linh hoạt để thích ứng với thời đại. Và trong niềm tin ấy, ông khẳng định sẵn sàng tiếp tục đóng góp trí tuệ, kinh nghiệm quốc tế của mình, cùng nhiều trí thức Việt kiều khác, vào thành công của Đại hội cũng như sự phát triển lâu dài của đất nước./.
