Dấu ấn Việt Nam trong thúc đẩy văn hóa và phát triển bền vững

Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức đan xen - từ biến đổi khí hậu, bất bình đẳng, xung đột đến những tác động sâu rộng của công nghệ và chuyển đổi số - yêu cầu phát triển bền vững ngày càng đòi hỏi phải nhìn nhận đầy đủ hơn những yếu tố làm nên sức mạnh và khả năng chống chịu của xã hội.

Và ở đó, văn hóa không thể chỉ được xem như “phần bổ sung” cho phát triển.

Văn hóa tạo nên bản sắc; kết nối cộng đồng; thúc đẩy sáng tạo, đổi mới; tạo sinh kế; củng cố sự gắn kết xã hội; giúp các cộng đồng tăng khả năng thích ứng trước những biến động. Chính vì vậy, việc đặt văn hóa trong mối quan hệ trực tiếp với phát triển bền vững là một yêu cầu ngày càng rõ nét của đời sống quốc tế.

Từ nhận thức đó, Việt Nam đã chủ động đề xuất sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững 2027-2036”. Sáng kiến được UNESCO thông qua bằng đồng thuận tại Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng UNESCO năm 2025, trước khi Việt Nam cùng các đối tác tiếp tục thúc đẩy tại Liên hợp quốc.

Và ngày 4/9/2026, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 đã thông qua Nghị quyết tuyên bố giai đoạn 2027-2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững.

Đại sứ Đỗ Hùng Việt - Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc: Qua việc thúc đẩy sáng kiến này, chúng ta một lần nữa nhận thấy rõ tầm quan trọng của đối ngoại đa phương trong phát huy sức mạnh mềm VN, tiếng nói VN, trong việc định hình những chương trình nghị sị phát triển chung của quốc tế.

Việc Liên hợp quốc thông qua Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững có ý nghĩa vượt ra ngoài một sự kiện văn hóa.

Trước hết, đây là sự ghi nhận đối với một cách tiếp cận phát triển mà Việt Nam đã kiên trì theo đuổi: phát triển nhanh nhưng phải bền vững; tăng trưởng kinh tế phải gắn với tiến bộ và công bằng xã hội; phát triển vật chất phải song hành với phát triển con người; và văn hóa phải trở thành sức mạnh nội sinh của quốc gia.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn - Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam: Ý nghĩa then chốt nhất của sáng kiến đấy là chuyển hóa nhận thức và cam kết thành hành động thực chất, thành công của thập kỷ phải được chứng minh bằng kết quả cụ thể, nghĩa là văn hóa phải trở thành động lực trong các chính sách phát triển, và con người, cộng đồng thực sự là trung tâm thụ hưởng thành quả phát triển.

Ở tầm quốc tế, Nghị quyết tạo ra một khuôn khổ dài hạn để các quốc gia tăng cường lồng ghép văn hóa vào chính sách phát triển, huy động nguồn lực, thúc đẩy hợp tác, chia sẻ tri thức và kinh nghiệm.

Như vậy, từ “văn hóa soi đường cho quốc dân đi” đến “văn hóa vì phát triển bền vững” là một sự gặp gỡ có ý nghĩa giữa tư tưởng của Hồ Chí Minh với yêu cầu phát triển của thời đại.

Nếu Chủ tịch Hồ Chí Minh nhìn thấy văn hóa là ánh sáng định hướng con đường đi của dân tộc, thì ngày nay Việt Nam đang góp phần đưa quan niệm ấy vào một diễn đàn toàn cầu, thúc đẩy cộng đồng quốc tế nhìn nhận văn hóa như một thành tố không thể thiếu của phát triển bền vững.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn - Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam: Cùng với việc là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, chúng ta ngày càng chủ động đề xuất sáng kiến, chia sẻ kinh nghiệm và cùng các đối tác xây dựng đồng thuận về những vấn đề có lợi ích chung. Qua đó, gắn kết tốt hơn những ưu tiên phát triển của Việt Nam với các chương trình nghị sự quốc tế./.

Phương Dung - Thu Hạnh