 |
| Cán bộ xã Pà Cò (Phú Thọ) đẩy mạnh công tác thực hiện chuyển đổi công nghệ số tại trụ sở làm việc. |
| Ảnh: Thanh Hải - TTXVN |
Sau thực tiễn triển khai, Đề án "Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia” (Đề án 06) đang trở thành "hạ tầng mềm" kết nối các cơ sở dữ liệu quốc gia, tạo nền tảng xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Tuy nhiên, cùng với những kết quả tích cực, quá trình triển khai Đề án 06 vẫn bộc lộ không ít khó khăn cần tháo gỡ.
* Tạo đột phá chuyển đổi số
Theo UBND tỉnh Phú Thọ, xác định Đề án 06 là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược trong xây dựng chính quyền số sau hợp nhất tỉnh, tỉnh đã tập trung chỉ đạo quyết liệt việc triển khai với tinh thần "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả".
Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 của tỉnh được kiện toàn theo mô hình mới; 148 Ban Chỉ đạo và Tổ công tác cấp xã sau sáp nhập cũng được thành lập, bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất từ tỉnh đến cơ sở. Trong sáu tháng đầu năm, UBND tỉnh đã ban hành trên 30 văn bản chỉ đạo, tổ chức nhiều hội nghị chuyên đề, giao ban định kỳ và kiểm điểm tiến độ thực hiện; đồng thời yêu cầu người đứng đầu các sở, ngành, địa phương trực tiếp chịu trách nhiệm đối với kết quả triển khai các nhiệm vụ của Đề án 06… .
Tỉnh cũng đẩy mạnh cơ chế kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp; gắn việc thực hiện Đề án 06 với cải cách hành chính, chuyển đổi số, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội. Sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh đã tạo sự chuyển biến từ nhận thức đến hành động trong toàn hệ thống chính trị, đưa Đề án 06 trở thành nhiệm vụ xuyên suốt của các cấp, các ngành thay vì chỉ là nhiệm vụ riêng của lực lượng công an hay cơ quan chuyển đổi số.
Theo ông Nguyễn Huy Ngọc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, đề án 06 đã đạt được dấu ấn rõ nét trong cải cách thủ tục hành chính. Đến nay, toàn bộ thủ tục hành chính đủ điều kiện trên địa bàn tỉnh đều được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình; 100% thủ tục liên quan doanh nghiệp đủ điều kiện cũng được thực hiện trực tuyến. Đặc biệt, việc triển khai thí điểm cơ chế "luồng xanh 24 giờ" và "luồng xanh 50%" từ tháng 4/2026 đã góp phần rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, giảm tới một nửa thời gian giải quyết của cán bộ, công chức đối với nhiều thủ tục.
Sáu tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh tiếp nhận hơn 566 nghìn hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó hơn 542 nghìn hồ sơ được thực hiện trực tuyến, đạt tỷ lệ gần 95,8%, tăng hơn 3,4 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, cấp xã, đã giải quyết gần 395 nghìn hồ sơ với tỷ lệ trực tuyến đạt 99,94%.
Riêng đối với 25 dịch vụ công thiết yếu theo Đề án 06, toàn tỉnh tiếp nhận hơn 1,16 triệu hồ sơ, trong đó gần 92% được thực hiện trực tuyến. Hàng loạt thủ tục đạt tỷ lệ giải quyết gần như tuyệt đối như đăng ký thường trú, đăng ký khai sinh, khai tử, kết hôn, đăng ký xe, cấp hộ chiếu, xác nhận số căn cước, cấp điện mới, đăng ký biến động đất đai hay liên thông khai sinh, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới sáu tuổi. Mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp tiếp tục duy trì trên 95%...
Cùng với đó, lĩnh vực xây dựng công dân số cũng đạt được kết quả quan trọng. Đến nay, toàn tỉnh đã cấp hơn 3,65 triệu thẻ căn cước; hơn 3,07 triệu tài khoản định danh điện tử được cấp và gần 2,67 triệu tài khoản được kích hoạt; hơn một triệu tài khoản an sinh xã hội và trên 1,12 triệu thẻ bảo hiểm y tế đã được tích hợp vào VNeID, mở rộng khả năng sử dụng một ứng dụng duy nhất trong thực hiện nhiều dịch vụ thiết yếu.
Sự lan tỏa của Đề án 06 còn được thể hiện qua việc thúc đẩy chuyển đổi số trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, ngân hàng, điện lực và an sinh xã hội. Toàn bộ 623 cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trên địa bàn đã triển khai khám chữa bệnh bằng căn cước hoặc VNeID; 757 đầu đọc mã QR và 29 kiosk thông minh được đầu tư phục vụ đăng ký khám bệnh, khai báo lưu trú điện tử cho người bệnh. Ngành giáo dục hoàn thành tích hợp dữ liệu học bạ số đối với 100% cơ sở giáo dục; việc đăng ký tuyển sinh đầu cấp và thi tốt nghiệp trung học phổ thông đều được thực hiện trực tuyến. Trong lĩnh vực thanh toán số, 100% cơ sở y tế, trường học và nhiều lĩnh vực dịch vụ công đã triển khai thanh toán không dùng tiền mặt; tỷ lệ chi trả lương hưu qua tài khoản đạt trên 89%, trợ cấp thất nghiệp đạt 100%...
Những kết quả này đang tạo ra sự thay đổi toàn diện trong phương thức cung cấp dịch vụ công, từng bước hình thành môi trường số đồng bộ, phục vụ người dân, doanh nghiệp nhanh hơn, thuận tiện hơn và minh bạch hơn.
* Tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực phát triển bền vững
Theo UBND tỉnh, quá trình triển khai Đề án 06 cũng bộc lộ nhiều khó khăn cần tháo gỡ. Mặc dù hạ tầng số được đầu tư mạnh, song sự đồng bộ giữa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành chưa thật sự hoàn chỉnh; một số phần mềm của bộ, ngành còn thiếu khả năng liên thông, khiến cán bộ cơ sở vẫn phải nhập dữ liệu trên nhiều hệ thống khác nhau.
 |
| Lực lượng Công an xã Pà Cò (Phú Thọ) hướng dẫn người dẫn sử dụng dịch vụ công nghệ. |
| Ảnh: Thanh Hải - TTXVN |
Ở một số xã miền núi, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, chất lượng đường truyền Internet chưa ổn định; trang thiết bị công nghệ thông tin còn thiếu trong khi khối lượng hồ sơ hành chính tăng nhanh sau sáp nhập. Việc chuẩn hóa dữ liệu đất đai, hộ tịch, bảo hiểm, giáo dục, tài chính giữa ba địa phương trước đây cũng đòi hỏi nhiều thời gian và nguồn lực.
Không ít cán bộ cấp xã vẫn còn hạn chế về kỹ năng số; lực lượng chuyên trách công nghệ thông tin chủ yếu kiêm nhiệm, trong khi một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi, vẫn giữ thói quen nộp hồ sơ trực tiếp, chưa khai thác đầy đủ các tiện ích của dịch vụ công trực tuyến và định danh điện tử. Đây là những "điểm nghẽn" cần sớm được tháo gỡ để chuyển đổi số đi vào chiều sâu.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân của những tồn tại trên không chỉ xuất phát từ yếu tố kỹ thuật mà còn liên quan đến thể chế, nguồn nhân lực và nhận thức xã hội. Chuyển đổi số là quá trình thay đổi toàn diện phương thức quản trị, đòi hỏi dữ liệu phải được chuẩn hóa, cập nhật liên tục và có khả năng chia sẻ giữa các ngành, các cấp. Trong khi đó, nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành được hình thành ở những thời điểm khác nhau, sử dụng các chuẩn kỹ thuật khác nhau nên việc tích hợp cần có lộ trình.
Sau hợp nhất tỉnh, khối lượng dữ liệu tăng lên gấp nhiều lần, đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị, bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Bên cạnh đó, sự khác biệt về trình độ chuyển đổi số giữa khu vực đô thị và nông thôn, giữa vùng trung tâm với vùng miền núi cũng khiến quá trình triển khai chưa thật sự đồng đều. Điều đó cho thấy, bên cạnh đầu tư hạ tầng công nghệ, yếu tố con người vẫn là chìa khóa quyết định hiệu quả của Đề án 06 trong giai đoạn phát triển mới.
Ông Trần Duy Đông, Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, từ những "điểm nghẽn", tỉnh Phú Thọ đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tạo bước đột phá mới trong thực hiện Đề án 06 giai đoạn 2026-2030. Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, mở rộng vùng phủ sóng viễn thông và mạng 5G, nâng cấp trung tâm dữ liệu, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu của tỉnh, bảo đảm kết nối thông suốt với các cơ sở dữ liệu quốc gia.
Tỉnh cũng yêu cầu các sở, ngành đẩy nhanh số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính; hoàn thành làm sạch dữ liệu chuyên ngành; tăng cường tái sử dụng dữ liệu thay vì yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có. Cùng với đó tỉnh sẽ mở rộng thanh toán số, chữ ký số cá nhân, hồ sơ sức khỏe điện tử, học bạ số và các tiện ích trên VNeID; đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là cấp xã; đồng thời phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng trong hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Việc gắn kết quả triển khai Đề án 06 với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu cũng sẽ được tỉnh triển khai, xem đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao trách nhiệm và hiệu quả tổ chức thực hiện.
Việc tháo gỡ rào cản về thể chế, hạ tầng, dữ liệu và nguồn nhân lực sẽ giúp Phú Thọ khai thác hiệu quả "nguồn tài nguyên số" mới, tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở ra không gian phát triển bền vững trong giai đoạn tới./.
