Di sản - nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế-xã hội

Sinh thời, Chủ tịch Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa trong sự nghiệp xây dựng văn hóa nước nhà.

Theo đó, ngày 23/11/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh 65/SL về việc “ấn định nhiệm vụ Đông phương Bác Cổ học viện” có nhiệm vụ “bảo tồn tất cả các cổ tích trong toàn cõi Việt Nam”. Đây chính là sắc lệnh đầu tiên đặt nền móng cho sự nghiệp bảo tồn di sản văn hóa dân tộc. Sắc lệnh được ban hành vào thời điểm đất nước còn muôn vàn khó khăn với giặc dốt, giặc đói, giặc ngoại xâm, thể hiện rõ tầm nhìn xa, trông rộng của Người.

Thực hiện lời căn dặn của Người, Đảng ta luôn nhất quán quan điểm coi trọng vai trò của giá trị di sản văn hóa.

Kế thừa và bổ sung những nhân tố tạo thành động lực của văn kiện Đại hội XII, Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đã xác định trong số những động lực, các giá trị văn hóa đóng vai trò hết sức quan trọng để phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Đặc biệt, Báo cáo chính trị Đại hội XIV của Đảng khái niệm kinh tế di sản được xác lập rõ ràng với quan điểm: "Bảo tồn và phát huy hiệu quả các giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế di sản". Điều này cho thấy, di sản văn hóa không còn được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ bảo tồn, mà trở thành nguồn lực nội sinh tham gia trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội.

Tinh thần này tiếp tục được cụ thể hóa trong Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, khi lần đầu đặt ra yêu cầu nhận diện đầy đủ tài nguyên văn hóa trong cấu trúc phát triển quốc gia. Nghị quyết nêu rõ: "Nhận diện đầy đủ và khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa; lấy di sản văn hóa là trung tâm và tài nguyên văn hóa số là thế mạnh, hướng đến việc bảo tồn, phát huy, phát triển bền vững các giá trị văn hóa".

Đáng chú ý, Nghị quyết số 80-NQ/TW không dừng lại ở việc đặt ra yêu cầu bảo tồn mà nhấn mạnh cơ chế vận hành kinh tế của di sản khi xác định: "Tạo điều kiện thuận lợi để người dân tham gia sản xuất, tiêu dùng, phản biện và chia sẻ lợi ích từ tài nguyên văn hóa… hình thành một số đô thị di sản, phát triển kinh tế di sản, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái văn hóa".

Đặc biệt, việc yêu cầu "tiến hành nghiên cứu và định giá tổng giá trị kinh tế (TEV)… biến di sản thành tài sản, hình thành mô hình "di sản dẫn dắt phát triển kinh tế" cho thấy di sản đang được tiếp cận như một loại nguồn vốn phát triển thay vì chỉ là đối tượng gìn giữ, bảo tồn./.

Phương Dung - Thanh Bình