Giao dịch không dùng tiền mặt gấp 28 lần GDP
Bình quân giai đoạn 2021-2025, số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng gần 59% mỗi năm, trong khi giá trị giao dịch tăng hơn 24%.
Người dân thanh toán bằng hình thức quét mã QR. Ảnh: Trần Trang/TTXVN

Giá trị giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam đã vươn tới quy mô gấp khoảng 28 lần GDP, trong khi các công cụ giám sát dựa trên dữ liệu số đã phát đi hơn 2,6 triệu cảnh báo rủi ro, giúp người dân kịp thời dừng hoặc hủy bỏ các giao dịch có dấu hiệu bất thường với tổng giá trị gần 3.100 tỷ đồng. Hai con số này cho thấy bức tranh rõ nét về một giai đoạn bứt phá cả về quy mô lẫn chất lượng trong tiến trình chuyển đổi số của ngành ngân hàng.

Quán triệt Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) xác định thanh toán không dùng tiền mặt và ngân hàng số là một trong những động lực then chốt thúc đẩy kinh tế số, đồng thời là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý và an toàn hệ thống tài chính - tiền tệ.

Trong những năm qua, NHNN đã tham mưu, ban hành và triển khai đồng bộ nhiều chính sách nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới, mở rộng các phương thức thanh toán hiện đại, đồng thời tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán. Các đề án, chương trình lớn như Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2021–2025, Kế hoạch triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW và Kế hoạch triển khai Đề án 06 được tổ chức thực hiện xuyên suốt trong toàn ngành.Kết quả cho thấy quy mô thanh toán không dùng tiền mặt đã tăng trưởng vượt xa các mục tiêu đặt ra.

Theo NHNN, năm 2025, giá trị giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt ước gấp khoảng 28 lần GDP, vượt mục tiêu của Quyết định 1813/QĐ-TTg. Bình quân giai đoạn 2021-2025, số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng gần 59% mỗi năm, trong khi giá trị giao dịch tăng hơn 24%.Sự bứt phá thể hiện rõ ở các kênh thanh toán điện tử. Giao dịch qua Internet tăng bình quân hơn 60% về số lượng và gần 32% về giá trị mỗi năm; giao dịch qua điện thoại di động tăng trên 73% về số lượng và hơn 52% về giá trị.

Đặc biệt, thanh toán qua QR Code ghi nhận mức tăng trên 100% cả về số lượng và giá trị, trở thành phương thức thanh toán phổ biến trong bán lẻ, thương mại điện tử và cung ứng dịch vụ công.Tính đến tháng 12/2025, số lượng tài khoản thanh toán cá nhân vượt 232 triệu. Tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt trong thương mại điện tử đạt gần 67%, trong khi 100% cơ sở giáo dục đại học tại khu vực đô thị đã chấp nhận thanh toán học phí qua hệ thống ngân hàng. Ở chiều ngược lại, giao dịch qua ATM tiếp tục giảm mạnh cả về số lượng và giá trị, phản ánh xu hướng tiền mặt ngày càng bị thu hẹp trong đời sống kinh tế.Hạ tầng thanh toán của ngành Ngân hàng được đầu tư, nâng cấp đồng bộ.

Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng vận hành an toàn, thông suốt; hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử do Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia (Napas) tổ chức vận hành tiếp tục mở rộng kết nối với các lĩnh vực y tế, giáo dục, giao thông và Cổng dịch vụ công quốc gia. Việt Nam cũng đã hoàn tất kết nối thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua QR Code với một số quốc gia trong khu vực và đang tiếp tục mở rộng sang các thị trường khác.

Song song với mở rộng quy mô, ngành ngân hàng đặc biệt chú trọng nâng cao an ninh, an toàn trong bối cảnh thanh toán số phát triển nhanh. Thực hiện Đề án 06, NHNN xác định dữ liệu dân cư là “nguồn tài nguyên vàng” để làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu ngành, tăng cường xác thực và phòng ngừa rủi ro. Công tác kết nối, khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư được triển khai đồng bộ, gắn với cải cách thủ tục hành chính và số hóa toàn trình.

Hiệu quả của cách tiếp cận dựa trên dữ liệu được minh chứng rõ nét qua Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) do NHNN triển khai thí điểm. Tính đến hết ngày 14/1/2026, hệ thống đã phát đi hơn 2,6 triệu lượt cảnh báo tới khách hàng khi phát hiện dấu hiệu rủi ro trong giao dịch. Trong số đó, hơn 831 nghìn lượt khách hàng đã chủ động tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch, với tổng giá trị các giao dịch tương ứng gần 3.100 tỷ đồng.

Cùng với đó, việc xác thực khách hàng qua căn cước công dân gắn chip và ứng dụng VNeID được triển khai rộng khắp trong hệ thống ngân hàng. Tính đến tháng 1/2026, hơn 146 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và trên 1,6 triệu hồ sơ tổ chức đã được đối chiếu sinh trắc học, góp phần nâng cao mức độ an toàn và minh bạch trong cung ứng dịch vụ tài chính.

Những kết quả trên cho thấy thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam không chỉ tăng trưởng mạnh về quy mô, mà đang từng bước phát triển theo chiều sâu, gắn chặt với quản trị rủi ro và bảo vệ người dùng. Đây được xem là nền tảng quan trọng để ngành ngân hàng tiếp tục đóng vai trò đầu tàu trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số trong giai đoạn tới./.

Tin liên quan

Khai trương Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng

Ngày 9/1/2025, tại thành phố Đà Nẵng đã diễn ra Lễ khai trương Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, đánh dấu bước khởi đầu chính thức của mô hình trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam theo Nghị định số 323/NĐ-CP của Chính phủ ngày 18/12/2025. Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng định hướng phát triển trở thành Trung tâm tài chính quốc tế hiện đại, gắn kết chặt chẽ với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, công nghệ số và tài chính bền vững, tạo nền tảng thử nghiệm có kiểm soát cho các mô hình tài chính mới, tiên phong triển khai và mở rộng các sản phẩm tài sản số, thanh toán số, các nền tảng giao dịch và sàn giao dịch chuyên biệt; thúc đẩy tài trợ chuỗi cung ứng, các dịch vụ của bên thứ ba, các tổ chức cho vay không nhận tiền gửi từ công chúng để bổ trợ tương hỗ với thị trường tài chính truyền thống, hình thành các sản phẩm tài chính chuyên biệt, linh hoạt và sáng tạo.

Nghị quyết 57-NQ/TW và nông nghiệp xanh – Bài 2: Sản xuất hữu cơ – hướng đi cho thủ phủ ngành dừa

Trong xu thế phát triển nông nghiệp bền vững gắn với kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, sản xuất hữu cơ trở thành hướng đi tất yếu của nhiều địa phương. Tại Vĩnh Long- “thủ phủ” dừa của Việt Nam với hơn 120.000 ha, chiếm 65% diện tích dừa cả nước, địa phương đang tập trung phát triển các vùng nguyên liệu dừa hữu cơ gắn với ứng dụng khoa học- công nghệ, chuyển đổi số và liên kết chuỗi giá trị, nhằm nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh cho ngành hàng chủ lực này.

Nghị quyết 57-NQ/TW và nông nghiệp xanh - Bài cuối: Dịch chuyển rõ nét từ các trụ cột

Từ các mô hình nông nghiệp thông minh, sản xuất lúa chất lượng cao giảm phát thải, đến phát triển dừa hữu cơ gắn với kinh tế tuần hoàn, có thể thấy nông nghiệp Vĩnh Long đang chuyển dịch rõ nét. Đây được xem là nền tảng quan trọng để địa phương tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng xanh, hiện đại, bền vững, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Trung ương về đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong phát triển kinh tế – xã hội.

Tin cùng chuyên mục

Đà Nẵng: Nông dân miền núi thoát nghèo nhờ mô hình trang trại

Xã Trà Tân là một trong những xã miền núi khó khăn nhất của thành phố Đà Nẵng, với 80% là đồng bào các dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Cor... Nền kinh tế của xã chủ yếu là trồng trọt, chăn nuôi nhỏ, với gần 50% là hộ nghèo, cận nghèo. Thời gian qua, một số mô hình kinh tế trang trại đã được triển khai, từng bước giúp người dân địa phương thoát nghèo, vươn lên từ thế mạnh của núi rừng.

Đảng ta thật là vĩ đại

Hôm nay, Đảng ta tròn 96 mùa Xuân. “Pho lịch sử bằng vàng” 96 năm của Đảng chưa phải là dài với lịch sử mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc. Tuy nhiên, gần 1 thế kỷ cũng là quãng thời gian đủ để khẳng định sức sống mãnh liệt của Đảng cầm quyền, để viết nên những mốc son chói lọi, lập nên những kỳ tích, tô thắm những trang sử hào hùng của dân tộc.

Cải cách mang tính nền tảng tái định vị vai trò của chính sách tài chính

Để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026–2030 theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, Việt Nam không thể tiếp tục vận hành mô hình phát triển theo cách cũ. Đối với ngành tài chính, đây là thời điểm phải triển khai những cải cách mang tính nền tảng, dài hạn và có thể coi là cuộc cách mạng, nhằm tái định vị vai trò của chính sách tài chính từ “quản lý ngân sách” sang kiến tạo và dẫn dắt phát triển. Để hiểu rõ hơn đâu là nền tảng tạo đà và hiện thực hoá cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung đã có những chia sẻ với báo chí xung quanh nội dung này.

Đổi mới giám sát của Quốc hội: Nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động

Giám sát là một trong ba chức năng trọng yếu của Quốc hội, bên cạnh lập pháp và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Giám sát không chỉ là công cụ kiểm tra, kiểm soát mà còn là cơ chế bảo đảm kỷ cương, minh bạch và hiệu quả trong tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật, góp phần định hướng phát triển và củng cố niềm tin của nhân dân.