 |
| Người dân tỉnh Ninh Bình thực hiện đăng ký thủ tục hành chính qua hệ thống máy lấy số tự động. |
| Ảnh: Nguyễn Chinh - TTXVN |
Những luận điệu xuyên tạc, dù xảo biện đến đâu, đều phải tắt tiếng trước hiện thực cuộc sống ở Việt Nam cũng như trước những kết quả bước đầu của công cuộc sắp xếp lại giang sơn. Ngày 18/6/2026, làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền 3 cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá: Toàn hệ thống chính trị đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, cấu trúc thành công bộ máy chỉ trong thời gian ngắn, song cũng cần xác định những "điểm nghẽn", "nút thắt" để tháo gỡ.
Trước đó, ngày 26/5, Ban Tổ chức Trung ương đã tổ chức Hội nghị khảo sát trực tuyến sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền ba cấp tới điểm cầu các tỉnh, thành phố.
Báo cáo và các ý kiến tại hội nghị thống nhất nhận định, sau gần 1 năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu phát huy hiệu quả tích cực, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động. Tổ chức bộ máy tại nhiều địa phương cơ bản ổn định; các chức danh lãnh đạo, quản lý được kiện toàn; phần lớn đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Hoạt động quản lý nhà nước từ tỉnh đến xã cơ bản được duy trì thông suốt; việc cung ứng dịch vụ công, giải quyết thủ tục hành chính có nhiều chuyển biến tích cực, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
Như chúng ta đã biết, từ ngày 1/7/2025, 63 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được rút xuống còn 34 cùng với 3.321 đơn vị hành chính cấp xã (giảm 66,91%), giảm 145.000 công chức, viên chức, tiết kiệm 39.000 tỷ đồng chi thường xuyên mỗi năm.
Giảm biên chế, giảm chi ngân sách chỉ là một vấn đề, điều cốt lõi của việc sắp xếp lại giang sơn nằm ở việc thay đổi cụ thể về quyền hạn và trách nhiệm của chính quyền cấp tỉnh, cấp xã.
 |
| Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Điểm Phục vụ hành chính công xã Trung Giã (Hà Nội). |
| Ảnh: Quốc Lũy - TTXVN |
Để thể chế hóa các chủ trương, định hướng trong các Văn kiện, Nghị quyết của Đảng về việc đẩy mạnh phân quyền giữa cơ quan nhà nước ở Trung ương với địa phương và giữa các cấp chính quyền địa phương, tại Kỳ họp bất thường lần thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thông qua dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.
Theo luật mới, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tập trung quyền lực vĩ mô về cấp tỉnh nhằm bảo đảm tính thống nhất, giảm chồng chéo. Quyền hạn và trách nhiệm của chính quyền cấp xã (cấp cơ sở) cũng thay đổi rất mạnh mẽ.
Chính quyền cấp xã được định vị là trung tâm vận hành, "gần việc, sát người dân" hơn để xử lý nhanh các dịch vụ công, như tăng thẩm quyền tự chủ và thực thi tại chỗ - được chuyển giao thực chất nhiều quyền hạn hành chính và tài khóa; cán bộ cấp xã có quyền tự quyết định và chịu trách nhiệm trực tiếp đối với các dịch vụ công thiết yếu mà không cần phải làm hồ sơ trình lên cấp huyện thẩm định như trước.
Mục đích của sự phân định lại quyền hạn của chính quyền cấp tỉnh và cấp xã là giải quyết dứt điểm tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa các tầng nấc. Cấp tỉnh tập trung cho chiến lược và kiểm tra, cấp xã tập trung cho hành động và phục vụ, giúp rút ngắn thời gian chờ đợi thủ tục của doanh nghiệp và người dân.
Tuy nhiên, nhìn thẳng vào sự thật, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ: Trong việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp còn nhiều vấn đề cần xem xét, sửa đổi, bổ sung và điều chỉnh. Bộ máy đã được sắp xếp nhưng chất lượng vận hành chưa đồng đều. Số lượng đầu mối tổ chức bộ máy đã giảm nhưng hiệu quả quản trị chưa đạt yêu cầu. Thẩm quyền được phân cấp song nguồn lực, năng lực và công cụ thực thi chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ thực tiễn trong giai đoạn mới.
Ngày 17/6, tại hội thảo khoa học cấp quốc gia “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp”, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng chỉ ra 5 thách thức – những “điểm nghẽn” sau một năm vận hành.
Một trong những đòi hỏi cấp thiết hiện nay là phải tiếp tục hoàn thiện thể chế và cơ chế vận hành phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp để rà soát, sửa đổi đồng bộ hệ thống quy định liên quan đến tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương.
Bên cạnh đó, phải bảo đảm sự đồng bộ giữa phân cấp, phân quyền với các điều kiện thực hiện - giao thẩm quyền song hành cùng bảo đảm nguồn lực thực thi tương ứng.
Đồng thời, năng lực lãnh đạo, quản lý và điều hành của chính quyền địa phương phải đạt mức cao hơn trước.
Chỉ khi những “điểm nghẽn” nói trên được tháo gỡ thì cỗ máy chính quyền ba cấp sẽ thực sự tăng tốc trên hành trình phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra cho Ban Tổ chức Trung ương 11 gợi ý định hướng rất sát sao để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Báo cáo sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp.
Bên cạnh việc đề cập những vấn đề về thể chế pháp luật, năng lực thực thi ở cấp xã, hạ tầng số…, thì đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải nhận diện rõ các "nguy cơ" để có giải pháp khắc phục kịp thời.
Đó là cải cách hành chính mới chỉ "giảm đầu mối" chứ chưa phải "nâng cao năng lực phục vụ"; chênh lệch chất lượng dịch vụ công giữa đô thị lớn với vùng sâu, vùng xa; cán bộ cơ sở bị quá tải, áp lực lớn; ranh giới hành chính mới chưa thật sự phù hợp với không gian kinh tế; tổ chức điểm phục vụ không hợp lý.
Việc lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta hết sức chú trọng tới việc sơ kết 1 năm vận hành chính quyền 3 cấp, nêu rõ các kết quả cũng như thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế trong “vạn sự khởi đầu nan”, một lần nữa cho thấy: Sắp xếp lại giang sơn là quyết sách chiến lược lớn, bước ngoặt lịch sử nhằm tinh gọn bộ máy hành chính, đổi mới quản trị quốc gia và tổ chức lại không gian phát triển của Việt Nam.
Cho rằng chủ trương sáp nhập, tinh gọn bộ máy nhà nước ở Việt Nam là “nóng vội”, “làm màu”, “duy ý chí”, “không dựa vào cơ sở thực tiễn”… chỉ là luận điệu xuyên tạc của các đối tượng chống phá, những kẻ không muốn chứng kiến sự phát triển, lớn mạnh của đất nước!./.
