 |
| Thành phố Hồ Chí Minh đang tăng tốc triển khai nhiều công trình hạ tầng giao thông trọng điểm. |
| Ảnh minh họa |
Các dự án này không chỉ nhằm tháo gỡ những “điểm nghẽn” phát triển mà còn được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa cho tăng trưởng kinh tế, thị trường lao động và chất lượng sống đô thị.
* Bứt tốc các dự án hạ tầng chiến lược
Áp lực dân số và tốc độ đô thị hóa nhanh trong nhiều năm qua đã khiến hệ thống hạ tầng của TP. Hồ Chí Minh bộc lộ nhiều hạn chế, đặc biệt là tình trạng quá tải giao thông tại các cửa ngõ và khu vực trung tâm. Trong bối cảnh đó, thành phố đang đẩy mạnh đầu tư hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn” phát triển, nâng cao khả năng kết nối và mở rộng không gian đô thị.
Theo ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, thành phố đang tăng tốc triển khai nhiều công trình hạ tầng giao thông trọng điểm. Trong tổng số 77 dự án ưu tiên thực hiện giai đoạn 2026-2030, dự kiến sẽ có hơn 20 dự án lớn được khởi công ngay trong năm nay. Ngoài ra, thành phố cũng mới phê duyệt đầu tư và triển khai các dự án như cảng Cái Mép Hạ, Khu liên hợp thể dục - thể thao Rạch Chiếc và Trung tâm Chính trị - Hành chính mới.
Các dự án trọng điểm tập trung chủ yếu vào hạ tầng giao thông, bao gồm nâng cấp các tuyến quốc lộ 1, 22, 13; xây dựng cao tốc TP. Hồ Chí Minh – Thủ Dầu Một – Chơn Thành, cao tốc Mộc Bài – TP. Hồ Chí Minh và tuyến cao tốc Bắc – Nam đi qua địa bàn Thành phố. Cùng với đó là các công trình cầu và hệ thống đường kết nối liên cảng, góp phần tăng cường liên kết vùng giữa TP. Hồ Chí Minh với các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Bên cạnh hệ thống giao thông đường bộ, mạng lưới đường sắt đô thị cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Theo kế hoạch, các tuyến metro của TP. Hồ Chí Minh phải hoàn thành trước năm 2030 nhằm hình thành hệ thống giao thông công cộng hiện đại, giảm áp lực cho giao thông đường bộ và nâng cao hiệu quả vận hành đô thị.
Đến nay, thành phố đã động thổ và khởi công 2 tuyến Metro, trong khi 4 tuyến còn lại đang được chuẩn bị để có thể khởi công trong năm nay. Khi mạng lưới Metro hoàn thiện, đây sẽ là nền tảng quan trọng để phát triển mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng, thúc đẩy hình thành các khu đô thị mới và tối ưu hóa sử dụng quỹ đất.
Song song với hạ tầng giao thông và các công trình văn hóa – thể thao, hạ tầng số cũng đang trở thành một trụ cột mới trong cấu trúc kinh tế của thành phố. TP. Hồ Chí Minh hiện dẫn đầu cả nước về phát triển hạ tầng số với tỷ lệ phủ sóng 5G đạt 100% tại các khu vực trọng điểm và khoảng 68% trên toàn địa bàn.
Việc thu hút các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn từ những tập đoàn công nghệ như CMC, Viettel, FPT hay dự án trị giá 2 tỷ USD của G42 đang từng bước củng cố vị thế của Thành phố trong chuỗi giá trị số toàn cầu.
Bên cạnh đó, việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam đặt tại TP. Hồ Chí Minh được xem là bước đi chiến lược nhằm hình thành hệ sinh thái tài chính hiện đại, tích hợp công nghệ tài chính và tài chính xanh.
* Động lực lan tỏa cho tăng trưởng và chất lượng sống
Việc tăng tốc đầu tư hạ tầng không chỉ nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn” phát triển mà còn được kỳ vọng tạo ra những tác động lan tỏa mạnh mẽ đối với toàn bộ nền kinh tế đô thị của TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn tới.
Theo ông Hoàng Vũ Thảnh, Quyền Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, với mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10% vào năm 2026, hạ tầng đóng vai trò là động lực quan trọng để nâng mức GRDP bình quân đầu người của thành phố lên khoảng 9.800 USD.
“Hạ tầng đóng vai trò là “mạch máu” giúp tích hợp thị trường quốc gia, giảm chi phí giao dịch và tăng cường khả năng kết nối toàn cầu. Đối với một siêu đô thị đang chuyển mình mạnh mẽ như TP. Hồ Chí Minh, việc đầu tư hạ tầng đồng bộ chính là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng – một hình thái tăng trưởng không chỉ dựa trên sự gia tăng con số GDP mà còn phải tạo ra cơ hội việc làm rộng mở, giúp hấp thụ lực lượng lao động và giảm thiểu bất bình đẳng xã hội”, ông Thảnh chia sẻ với phóng viên TTXVN.1
 |
| Hệ thống hạ tầng đồng bộ chính là thước đo cốt yếu cho chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc. |
| Ảnh minh họa |
Trên thực tế, khi hệ thống giao thông và logistics được cải thiện, chi phí vận chuyển và giao dịch của doanh nghiệp sẽ giảm đáng kể. Các cảng biển hiện đại như Cái Mép – Thị Vải hay cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện đang góp phần nâng cao năng lực xuất khẩu của nền kinh tế, tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng thị trường và tăng sức cạnh tranh.
Không chỉ thúc đẩy hoạt động sản xuất – kinh doanh, đầu tư hạ tầng còn tạo ra hiệu ứng tích cực đối với thị trường lao động. Năm 2025, TP. Hồ Chí Minh đã tạo ra khoảng 140.000 việc làm mới, góp phần duy trì tỷ lệ thất nghiệp đô thị ở mức thấp, khoảng 3,6%.
Ở góc độ phúc lợi xã hội, ông Hoàng Vũ Thảnh cho rằng hệ thống hạ tầng đồng bộ còn là thước đo quan trọng của chất lượng sống đô thị. Đối với đời sống nhân dân, hệ thống hạ tầng đồng bộ chính là thước đo cốt yếu cho chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc. Trong số đó, việc tiếp cận hạ tầng giao thông, văn hóa xã hội và hạ tầng số hóa đóng vai trò nền tảng, không chỉ hỗ trợ các dịch vụ công mà còn giúp tăng tuổi thọ trung bình và cải thiện đáng kể Chỉ số Phát triển Con người (HDI) của Thành phố.
Song song với hạ tầng giao thông, TP. Hồ Chí Minh cũng đang chú trọng đầu tư mạnh vào hạ tầng xã hội. Thành phố đặt mục tiêu trong năm 2026 đạt 35 giường bệnh và 18 bác sĩ trên mỗi một vạn dân, đồng thời triển khai sổ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân.
Các chương trình phát triển nhà ở xã hội và chỉnh trang đô thị cũng đang được thúc đẩy; trong đó có kế hoạch xây dựng 28.500 căn hộ nhà ở xã hội và di dời 1.900 căn nhà tạm bợ ven kênh rạch nhằm cải thiện điều kiện cư trú của người thu nhập thấp.
* Huy động nguồn lực xã hội – “chìa khóa” cho chiến lược hạ tầng
Quy mô các dự án hạ tầng của TP. Hồ Chí Minh ngày càng lớn, trong khi nguồn ngân sách nhà nước vẫn còn hạn chế. Điều này khiến việc huy động nguồn lực xã hội trở thành yếu tố then chốt để hiện thực hóa các kế hoạch phát triển.
Theo Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, để duy trì đà tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới, thành phố cần nguồn vốn đầu tư rất lớn. Riêng năm 2026, tổng nhu cầu vốn ước khoảng 1,2 triệu tỷ đồng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, trong khi ngân sách chỉ đáp ứng khoảng 150.000 tỷ đồng. Vì vậy, việc thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân và các nhà đầu tư chiến lược trở thành yếu tố then chốt trong chiến lược phát triển hạ tầng của thành phố.
Lãnh đạo thành phố cho rằng, để thu hút được dòng vốn này, cải cách thủ tục hành chính và xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng là điều kiện quan trọng, giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư yên tâm tham gia các dự án hạ tầng quy mô lớn.
“Muốn nhà đầu tư vào TP. Hồ Chí Minh thì cải cách hành chính rất quan trọng. Trung ương đã mở ra những cú hích về thể chế, vấn đề còn lại là các sở, ngành phải thông thoáng, chuyên nghiệp, giải quyết thủ tục đúng quy định nhưng nhanh và đơn giản thì nhà đầu tư mới đến với thành phố”, ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh tại hội nghị kinh tế-xã hội cuối tháng 2/2026.
Là cơ quan tham mưu chính sách tài chính cho thành phố, Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh cho biết, trong bối cảnh ngân sách công còn hạn hẹp, việc đẩy mạnh phương thức đối tác công tư (PPP) là yêu cầu tất yếu nhằm thu hút nguồn lực xã hội vào các dự án hạ tầng chiến lược.
Thành phố đang tận dụng tối đa các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết số 260/2025/QH15 để triển khai các mô hình đầu tư mới, đặc biệt là phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Cách tiếp cận này không chỉ giúp tối ưu hóa giá trị quỹ đất xung quanh các nhà ga Metro mà còn tạo nguồn lực tái đầu tư cho hạ tầng trong dài hạn. Đồng thời, việc thu hút vốn FDI cần chuyển dịch từ số lượng sang chất lượng, ưu tiên các nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực hạ tầng xanh, công nghệ cao và các dự án có giá trị gia tăng lớn.
Bên cạnh bài toán nguồn vốn, nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư được xem là giải pháp mang tính quyết định. TP. Hồ Chí Minh cũng đang áp dụng triệt để nguyên tắc “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả) trong điều hành dự án để tháo gỡ các vướng mắc về giải phóng mặt bằng và thủ tục hành chính, qua đó đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm.
Với hàng loạt dự án lớn đang được triển khai cùng quyết tâm cải cách thể chế để thu hút nguồn lực xã hội, TP. Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn phát triển hạ tầng mạnh mẽ. Nếu được triển khai hiệu quả, “đại công trường” hạ tầng hiện nay sẽ không chỉ tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển mà còn trở thành đòn bẩy chiến lược, giúp thành phố củng cố vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu nhiều biến động./.
