| Học để làm việc, làm người, để phụng sự Tổ quốc và nhân dân |
Tháng 9/1949, trong dịp đến thăm Trường Nguyễn Ái Quốc Trung ương, Người ghi vào sổ vàng truyền thống của nhà trường: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Học để phụng sự Đoàn thể, giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại”.
Có thể xem đây là một trong những chỉ dẫn cô đọng nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh về mục đích của giáo dục. “Học để làm việc” là học phải gắn với năng lực hành động; “học để làm người” là học phải góp phần hình thành nhân cách, đạo đức; còn “học để phụng sự” đặt tri thức của mỗi cá nhân trong mối quan hệ với lợi ích chung.
Đối với học lý luận chính trị, yêu cầu ấy càng có ý nghĩa. Bác không coi lý luận là những công thức bất biến để học thuộc, mà nhấn mạnh phải nắm được bản chất, phương pháp và biết vận dụng vào thực tiễn. Người chỉ rõ: “lý luận phải liên hệ với thực tế”; thực tiễn không có lý luận hướng dẫn dễ trở thành thực tiễn mù quáng, còn lý luận không gắn với thực tiễn sẽ trở thành lý luận suông.
Như vậy, theo tư tưởng Hồ Chí Minh, học lý luận chính trị phải hướng tới sự chuyển biến từ nhận thức sang hành động. Học để hiểu đúng, tin đúng, rồi hành động đúng và học để giải quyết những vấn đề của cuộc sống.
Đó cũng là một trong những yêu cầu căn bản mà Chỉ thị số 10-CT/TW đặt ra khi nhìn nhận những hạn chế của công tác giáo dục lý luận chính trị hiện nay. Ban Bí thư chỉ rõ: một số nội dung, chương trình, phương pháp còn nặng về truyền thụ kiến thức, chưa thật sự gắn với thực tiễn và đặc điểm người học; tính thuyết phục và khả năng chuyển hóa từ kiến thức thành nhận thức, niềm tin, trách nhiệm và hành vi tích cực chưa cao.
Một điểm rất đáng chú ý trong Chỉ thị số 10-CT/TW là cách tiếp cận giáo dục toàn diện. Giáo dục lý luận chính trị không đứng riêng rẽ, mà được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và ý thức công dân.
Điều đó thực chất là trở về với quan điểm giáo dục con người của Hồ Chí Minh.
Đặt trong bối cảnh hiện nay, tư tưởng ấy cho thấy giáo dục lý luận chính trị không thể chỉ dừng ở việc giúp người học “biết” các chủ trương, đường lối. Quan trọng hơn là giúp họ hiểu vì sao phải có lý tưởng, vì sao phải sống có trách nhiệm, vì sao phải thượng tôn pháp luật, vì sao mỗi hành động của cá nhân đều có thể tác động tới cộng đồng.
Chính Chỉ thị số 10-CT/TW đã đặt vấn đề này trong yêu cầu xây dựng con người Việt Nam thời đại mới: có lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị, đạo đức, tri thức, kỹ năng, lối sống văn hóa, ý thức tuân thủ pháp luật, năng lực số và khát vọng cống hiến.
Đó cũng là cách thiết thực để thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: học để làm việc, làm người, để phụng sự Tổ quốc và nhân dân./.
