 |
| Khách tham quan được trải nghiệm da dạng các sản phẩm tại gian hàng của Tập đoàn TH. |
| Ảnh: Phan Phương – TTXVN |
Không còn chỉ là vùng đệm hỗ trợ trong những giai đoạn khó khăn, tiêu dùng nội địa đang được tái định vị, khẳng định vai trò cho động lực tăng trưởng. Trong dòng chảy ấy, những sự kiện tưởng chừng mang tính mùa vụ như Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 lại đang gợi mở nhiều hơn một câu chuyện mua sắm, đó là câu chuyện về cách thức Nhà nước tái thiết kế động lực phát triển từ nội lực của nền kinh tế.
Suốt một thời gian dài, hội chợ thương mại thường được nhìn nhận chủ yếu như một hoạt động xúc tiến đơn lẻ, nơi doanh nghiệp trưng bày sản phẩm, người tiêu dùng tìm kiếm ưu đãi, các địa phương quảng bá đặc sản vùng miền. Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026, nếu nhìn ở lớp bề mặt vẫn là không gian mua sắm Tết quen thuộc nhưng ở lớp sâu hơn lại là nơi thử nghiệm cách kết nối trực tiếp cung – cầu, giảm tầng nấc trung gian, đưa hàng hóa trong nước tiếp cận người tiêu dùng với chi phí thấp hơn, thông tin minh bạch hơn và hành vi tiêu dùng được dẫn dắt theo những định hướng chính sách cụ thể.
Đáng chú ý, trong nhiều năm tiêu dùng nội địa thường chỉ được nhắc đến như một điểm tựa khi xuất khẩu gặp khó. Nhưng bước sang giai đoạn 2026, tư duy chính sách đã có sự chuyển dịch rõ nét, tiêu dùng không chỉ để bù đắp mà được tái khẳng định vai trò động lực tăng trưởng độc lập. Với quy mô gần 100 triệu dân, tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh, mức đô thị hóa cao và hành vi tiêu dùng chuyển mạnh sang môi trường số, Việt Nam sở hữu một thị trường trong nước đủ lớn để trở thành nguồn lực phát triển tự thân. Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 vì thế không chỉ là sự kiện kích cầu theo mùa mà phản ánh cách Nhà nước đang từng bước tái cân bằng động lực tăng trưởng, làm mạnh hơn động lực tăng trưởng khác ngoài xuất khẩu.
Ở chiều ngược lại, hội chợ cũng không đơn thuần là câu chuyện của phía cầu, mà đặt ra sức ép tái cấu trúc mạnh mẽ đối với phía cung. Người tiêu dùng Việt Nam hôm nay không còn chỉ quan tâm đến giá rẻ mà chú trọng nhiều hơn đến xuất xứ, chất lượng, tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc và trải nghiệm thương hiệu. Điều đó buộc doanh nghiệp trong nước phải thay đổi từ gốc, từ quy trình sản xuất, logistics, đóng gói, truyền thông đến cách tiếp cận khách hàng. Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 với sự tham gia của hàng nghìn doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất, trở thành một bài kiểm tra thị trường quy mô lớn để sản phẩm nào không đáp ứng được chuẩn mực mới sẽ bị loại ngay lập tức bởi chính hành vi lựa chọn của người tiêu dùng.
 |
| Các sản phẩm mang thương hiệu Yến sào Khánh Hòa được trưng bày tại Hội chợ Mùa Xuân 2026 thu hút du khách. |
| Ảnh: Phan Phương – TTXVN |
Ở góc độ này, hội chợ không chỉ kích cầu mà còn đóng vai trò sàng lọc và tái cấu trúc nguồn cung nội địa. Doanh nghiệp buộc phải nâng cấp năng lực cạnh tranh ngay trên sân nhà, bởi nếu không chinh phục được người tiêu dùng trong nước, khả năng bước ra thị trường quốc tế cũng chỉ dừng ở mức hình thức. Thị trường nội địa vì thế không còn là nơi tiêu thụ cuối cùng cho những sản phẩm chưa đủ chuẩn mà trở thành không gian cạnh tranh thực sự, nơi tiêu chuẩn chất lượng được thiết lập ngày càng cao và áp lực đổi mới ngày càng rõ nét.
Một điểm mới trong cách tiếp cận chính sách hiện nay là coi xúc tiến thương mại không còn là hoạt động phụ trợ mà là một dạng hạ tầng mềm của nền kinh tế, tương tự như logistics, tài chính hay công nghệ. Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 không tồn tại độc lập mà nằm trong một hệ sinh thái lớn hơn gồm các chương trình phát triển thị trường trong nước, cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, các nền tảng thương mại điện tử nội địa, hệ thống phân phối hiện đại và mạng lưới kết nối cung – cầu liên vùng. Trong hệ sinh thái đó, hội chợ đóng vai trò điểm chạm trực tiếp giữa chính sách và đời sống thị trường, những định hướng vĩ mô được chuyển thành hành vi tiêu dùng cụ thể.
Chính tại những không gian như vậy sẽ cho thấy được phản ứng thật của thị trường, người dân mua gì, quan tâm điều gì, sản phẩm nào được đón nhận, mô hình phân phối nào hiệu quả. Đây là thứ dữ liệu sống mà không một báo cáo thống kê nào có thể thay thế bởi phản ánh trực tiếp niềm tin tiêu dùng, xu hướng lựa chọn và mức độ sẵn sàng chi tiêu của xã hội hiện tại. Từ đó, chính sách không còn dựa quá nhiều vào giả định mà được điều chỉnh dựa trên tín hiệu thực của thị trường.
Tuy nhiên, việc đặt hội chợ vào vai trò công cụ điều hành cũng đặt ra một bài toán không nhỏ, làm sao kích cầu mà không làm méo mó tín hiệu thị trường. Nếu hội chợ chỉ dừng ở việc trợ giá, ưu đãi ngắn hạn hay bán rẻ bằng mọi giá, hiệu ứng sẽ rất nhanh chóng biến mất sau mùa Tết. Thậm chí, còn có thể tạo ra tâm lý trông chờ, lệ thuộc, khiến doanh nghiệp mất động lực cải tiến thực chất.
Thực tế chứng minh, giá trị thật của Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất 2026 nằm ở chỗ tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, doanh nghiệp buộc phải cạnh tranh bằng chất lượng, thương hiệu, trải nghiệm và uy tín, không chỉ bằng giá. Ở tầng sâu hơn, hội chợ phải trở thành nơi kết nối lâu dài, nơi doanh nghiệp ký kết hợp tác lâu dài với hệ thống phân phối với nền tảng số, đối tác logistics để sau hội chợ, dòng chảy hàng hóa vẫn tiếp tục chứ không chấm dứt khi gian hàng tháo dỡ. Khi đó, hội chợ mới thực sự đóng vai trò như một mắt xích trong chuỗi vận hành của thị trường, không phải là một sự kiện tiêu dùng ngắn hạn.
Nhìn rộng ra, Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 phản ánh một sự dịch chuyển âm thầm nhưng căn bản, đó là sự khẳng định, tái định vị vai trò của thị trường trong nước. Đây không phải là câu chuyện của một năm, một kỳ hội chợ hay một mùa Tết, mà là quá trình dài hạn, đòi hỏi Nhà nước kiên trì kiến tạo thể chế, doanh nghiệp kiên trì nâng cấp năng lực và người tiêu dùng từng bước hình thành văn hóa tiêu dùng có trách nhiệm, có chọn lọc và có ý thức về giá trị nội địa.
Trong bối cảnh thế giới ngày càng bất định, chuỗi cung toàn cầu liên tục đứt gãy và các cú sốc bên ngoài khó lường hơn, thì nội lực thị trường trong nước chính là vùng an toàn chiến lược của nền kinh tế. Và đôi khi, những chuyển động lớn lại bắt đầu từ những không gian rất quen, như một hội chợ mùa xuân, nơi người dân đi mua sắm Tết nhưng Nhà nước lại đang âm thầm tái định vị động lực cho tăng trưởng của kinh tế./.
