Diễn đàn quy tụ đại diện chính phủ, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước, tạo không gian kết nối giữa giáo dục, khoa học – công nghệ và đầu tư. Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Sydney bên lề sự kiện, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho rằng điểm mới của Tech Connect năm nay là lần đầu tiên các nội dung về khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục – đào tạo và đầu tư được đặt trong cùng một khuôn khổ.
Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, trong nhiều năm, hợp tác giáo dục Việt Nam – Australia chủ yếu được biết đến qua hai hướng: Australia hỗ trợ Việt Nam trong đào tạo, nhất là giáo dục nghề nghiệp và số lượng lớn học sinh, sinh viên Việt Nam sang Australia học tập.
 |
| Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn. |
| Ảnh: Trung Trang - PV TTXVN tại Australia. |
Tuy nhiên, giai đoạn tới sẽ có sự thay đổi đáng kể. Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết: “Quan hệ hợp tác giáo dục - đào tạo sẽ bước sang một giai đoạn mới, theo hướng tăng cường hợp tác bình đẳng giữa hai bên và gắn đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực trọng điểm với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo”. Theo hướng này, hợp tác giữa các cơ sở giáo dục hai nước sẽ không chỉ dừng ở trao đổi sinh viên hay liên kết chương trình đào tạo. Các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp có thể cùng tham gia từ khâu đào tạo nhân lực, nghiên cứu đến phát triển và thương mại hóa sản phẩm công nghệ. Đây cũng là hướng đi phù hợp với nhu cầu hiện nay của Việt Nam trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ lượng tử, năng lượng sạch, công nghệ y tế và chuyển đổi số.
Giám đốc điều hành Hiệp hội các trường đại học Australia Luke Sheehy nhận định giáo dục từ lâu giữ vai trò trung tâm trong quan hệ kinh tế và giao lưu nhân dân giữa Australia và Việt Nam. Theo ông, 30 trong tổng số 38 trường đại học thành viên của hiệp hội hiện có các thỏa thuận hợp tác với các cơ sở giáo dục Việt Nam. Các trường đại học Australia đã triển khai hoạt động giáo dục tại Việt Nam trong hơn 2 thập kỷ, trong khi hàng nghìn sinh viên Việt Nam lựa chọn Australia là điểm đến học tập.
 |
| Ông Luke Sheehy, Giám đốc điều hành Hiệp hội các trường Đại học Australia. |
| Ảnh: Trung Trang - PV TTXVN tại Australia. |
Đáng chú ý, các trường đại học Australia hiện có hơn 200 thỏa thuận hợp tác với các cơ sở Việt Nam trong nhiều lĩnh vực. Ông Sheehy cho rằng cả Việt Nam và Australia đều đang đứng trước yêu cầu nâng cao năng suất, chuẩn bị nguồn nhân lực cho những công việc mới và thích ứng với tốc độ thay đổi nhanh chóng của công nghệ. Theo ông, giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc giúp hai nước thích ứng với quá trình chuyển đổi công nghệ, xây dựng tương lai năng lượng sạch và trang bị cho người lao động những kỹ năng cần thiết để nắm bắt cơ hội trong tương lai. Những vấn đề được đặt ra tại Tech Connect cũng cho thấy ranh giới giữa giáo dục, nghiên cứu và sản xuất đang ngày càng thu hẹp. Tại khu vực triển lãm bên lề diễn đàn, gần 20 gian hàng của các trường, viện và doanh nghiệp Việt Nam, Australia giới thiệu nhiều công nghệ mới. AI được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, từ nông nghiệp, giáo dục, y tế đến vật liệu mới. Những sản phẩm này cho thấy yêu cầu đào tạo nhân lực công nghệ ngày càng gắn chặt với hoạt động nghiên cứu và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Ông Layton Pike, thành viên Hội đồng Cố vấn Viện Chính sách Australia – Việt Nam (AVPI), đồng thời là Phó Giám đốc Đại học RMIT phụ trách Quan hệ quốc tế, cho rằng quan hệ giữa người dân hai nước là nền tảng của quan hệ song phương, trong đó giáo dục là một trong những kênh trực tiếp nhất để hình thành những mối liên hệ đó. RMIT đã hoạt động tại Việt Nam 26 năm và hiện có hơn 28.000 cựu sinh viên. Ông Pike cho rằng những mô hình như vậy cho thấy hợp tác giáo dục không chỉ đơn thuần là sinh viên sang nước ngoài học tập. Australia có thể tiếp tục đón sinh viên Việt Nam, trong khi nhiều sinh viên có thể học các chương trình và nhận bằng cấp của Australia ngay tại Việt Nam. Cùng với đó là việc mở rộng hợp tác giữa các trường đại học, nhóm nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước. Ông nhận định: “Giáo dục mở ra đầu tư, thương mại và đổi mới sáng tạo”. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam và Australia đều đang trải qua quá trình chuyển đổi số, hai nước có thể học hỏi lẫn nhau trong các lĩnh vực như AI, điện toán lượng tử và những công nghệ mới. Tuy nhiên, theo ông, nền tảng của quá trình này vẫn là con người, giáo dục và nghiên cứu. Từ góc nhìn của một chuyên gia nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực giáo dục Australia – Việt Nam, Giám đốc điều hành Tập đoàn Giáo dục TET Jane Trần cho rằng hợp tác giáo dục giữa hai nước đang chuyển từ mô hình hỗ trợ, chuyển giao sang “đồng hợp tác, đồng phát triển”. Theo bà Jane Trần, Australia có hệ thống giáo dục quốc tế phát triển và nhiều kinh nghiệm trong việc đưa giáo dục trở thành một lĩnh vực đóng góp đáng kể cho nền kinh tế. Kinh nghiệm này có thể hỗ trợ Việt Nam trong mục tiêu phát triển thành một trung tâm giáo dục quốc tế của khu vực. Nếu xây dựng được môi trường học tập đạt chuẩn quốc tế ngay trong nước, Việt Nam không chỉ giúp sinh viên trong nước có thêm lựa chọn mà còn có khả năng thu hút sinh viên từ các nước khác đến học tập. Bà Jane Trần cũng cho rằng cần nâng cao vai trò của hợp tác giữa giảng viên và các nhà nghiên cứu. Thay vì chỉ chuyển giao công nghệ hoặc chương trình sẵn có, hai bên có thể cùng xây dựng chương trình đào tạo và nghiên cứu. Qua quá trình hợp tác, năng lực nghiên cứu và kinh nghiệm chuyên môn sẽ được chia sẻ trực tiếp giữa các nhóm học thuật hai nước. Bên cạnh đội ngũ giáo sư, Australia còn có mạng lưới chuyên gia giàu kinh nghiệm thực tế trong các ngành công nghệ và kỹ thuật. Đây có thể là nguồn lực hữu ích để Việt Nam đào tạo đội ngũ chuyên gia, kỹ sư và cán bộ có khả năng giải quyết những bài toán cụ thể trong quá trình chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế. Nhìn từ Tech Connect, điểm đáng chú ý trong hợp tác giáo dục Việt Nam – Australia giai đoạn tới là sự kết nối ngày càng rõ nét giữa “ba nhà”: Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Australia, cùng những động lực mới từ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, giáo dục không chỉ tiếp tục là một trụ cột truyền thống của quan hệ hai nước, mà còn có thể trở thành điểm khởi đầu cho những hợp tác mới về khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư và phát triển nguồn nhân lực trong những năm tới./.
