 |
| Du khách thưởng thức hát quan họ trên thuyền. |
| Ảnh: Đồng Thúy - TTXVN |
Sở hữu hệ thống di sản văn hóa phong phú, nhiều làng nghề truyền thống và vùng sinh thái đặc sắc, Bắc Ninh đang tập trung đa dạng hóa sản phẩm, kết nối các điểm đến và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch. Đến năm 2030, địa phương phấn đấu đón trên 10 triệu lượt khách mỗi năm, trong đó, có trên 1 triệu lượt khách quốc tế, doanh thu du lịch đạt trên 10.000 tỷ đồng.
*Đa dạng sản phẩm, khai thác lợi thế từng điểm đến
Tại Điểm du lịch sinh thái văn hóa Bản Meo, xã Nam Dương, các giá trị cảnh quan làng quê, nông nghiệp và văn hóa địa phương được khai thác thành sản phẩm du lịch cộng đồng. Trên khoảng 9 ha, trong đó có hơn 2 ha trồng vải thiều, điểm du lịch tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm như be mương bắt cá, cấy lúa, thu hái trái cây theo mùa, nặn gốm, gói bánh phu thê và tìm hiểu đời sống sản xuất của người dân.
Cùng với trải nghiệm nông nghiệp, Bản Meo đưa các giá trị văn hóa địa phương vào hoạt động đón khách thông qua giao lưu hát Quan họ trên thuyền rồng, tìm hiểu dân ca Sán Dìu và thưởng thức các món ăn đặc sản như nem Bùi, gà đồi, bánh đa nem truyền thống. Các chương trình được thiết kế phù hợp học sinh, gia đình, kết hợp vui chơi với tìm hiểu thiên nhiên, sản xuất và văn hóa cộng đồng.
Hợp tác xã Du lịch Cộng đồng Bản Meo hiện có 25 thành viên, liên kết với các hộ nông dân cung cấp nông sản, tổ chức hoạt động trải nghiệm và phục vụ du khách. Toàn mạng lưới có 155 hộ tham gia hoạt động du lịch và chuỗi cung ứng, tạo việc làm cho 235 lao động trực tiếp và thời vụ, thu nhập bình quân khoảng 12 triệu đồng/người/tháng.
Ông Hoàng Tuấn Luyện, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch Cộng đồng Bản Meo cho biết, năm 2025, điểm du lịch đón 10.400 lượt khách; trong 9 tháng năm 2026 đón 14.000 lượt khách (trong đó có 320 lượt khách quốc tế), doanh thu đạt 950 triệu đồng. Cùng thời gian này, 56 hoạt động văn hóa truyền thống được tổ chức phục vụ du khách. Bản Meo bắt đầu đón khách từ năm 2022 và được công nhận là điểm du lịch ngày 25/6/2025.
 |
| Khách du lịch tham quan Đền Đô, phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. |
| Ảnh: Đồng Thúy - TTXVN |
Bên cạnh du lịch cộng đồng, Bắc Ninh có nhiều điểm đến gắn với văn hóa, lịch sử và làng nghề truyền thống. Tại làng tranh dân gian Đông Hồ, làng gốm Phù Lãng, du khách có thể tham quan, tìm hiểu quy trình sản xuất, trực tiếp trải nghiệm làm sản phẩm thủ công và mua sắm quà lưu niệm. Các di tích như, đền Đô, chùa Phật Tích, chùa Dâu, chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Bổ Đà, đình, chùa Thổ Hà và khu tâm linh sinh thái Tây Yên Tử được định hướng kết nối thành các tuyến du lịch văn hóa, lịch sử, tín ngưỡng. Với dân ca Quan họ, địa phương phát triển các chương trình biểu diễn, giao lưu nghệ nhân, trải nghiệm thực hành và sản phẩm quà tặng gắn với di sản.
Tại các địa bàn có vùng cây ăn quả và cảnh quan nông thôn như Lục Ngạn, Tân Sơn, Phúc Hòa, Yên Thế, du lịch được định hướng gắn với tham quan vườn cây, thu hoạch nông sản theo mùa, thưởng thức ẩm thực và tìm hiểu đời sống cộng đồng. Các điểm đến như chùa Am Vãi, làng nghề mỳ gạo Thủ Dương, sản phẩm nem ngựa Nam Dương và các sản phẩm OCOP được kết nối thành hành trình trải nghiệm văn hóa, nông nghiệp và làng nghề. Các mô hình homestay, farmstay được khuyến khích phát triển phù hợp điều kiện từng địa phương, gắn hoạt động du lịch với bảo tồn cảnh quan và văn hóa truyền thống.
Theo chị Nguyễn Thị Vân Anh, Giám đốc Công ty Du lịch Hoàng Anh Travel, Bắc Ninh có nhiều tiềm năng để trở thành điểm đến hấp dẫn, nhất là với những du khách yêu thích khám phá văn hóa, di sản, làng nghề truyền thống và trải nghiệm đời sống địa phương. Qua các chuyến khảo sát, trải nghiệm thực tế, du khách đánh giá cao cảnh quan, chiều sâu văn hóa và sự thân thiện của người dân địa phương. Để thu hút khách quay trở lại, địa phương cần tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, kết nối tour, tuyến và nâng cao chất lượng dịch vụ, cơ sở lưu trú.
*Định vị thương hiệu du lịch “Bắc Ninh - miền di sản”
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh Lê Xuân Lợi, Bắc Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030 đón trên 10 triệu lượt khách du lịch mỗi năm, trong đó khách quốc tế đạt trên 1 triệu lượt; tổng doanh thu du lịch đạt trên 10.000 tỷ đồng. Lượng khách tăng bình quân 10-12%/năm, thời gian lưu trú bình quân đạt 1,5-2 ngày. Để đạt các mục tiêu, thành phố tập trung tổ chức lại không gian du lịch, phát triển sản phẩm đặc trưng và tăng cường kết nối giữa các điểm đến, từng bước xây dựng thương hiệu “Bắc Ninh - miền di sản”.
 |
| Du khách theo dõi nghệ nhân thực hiện các công đoạn vẽ tranh dân gian Đông Hồ. |
| Ảnh: Đồng Thúy – TTXVN |
Bắc Ninh định hướng hình thành 4 không gian du lịch trọng điểm gồm: Văn hóa - di sản - lễ hội; Nông nghiệp - cộng đồng - làng nghề; Nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, mua sắm, kinh tế đêm và du lịch đô thị; Công nghiệp, thương mại và du lịch hội nghị, hội thảo (MICE). Tương ứng với các không gian này là 3 nhóm sản phẩm chủ đạo: Du lịch văn hóa - di sản - nghỉ dưỡng; du lịch cộng đồng, làng nghề truyền thống; du lịch sinh thái, nông nghiệp nông thôn. Trong đó, dân ca Quan họ Bắc Ninh, nghề làm tranh dân gian Đông Hồ cùng các giá trị văn hóa, lịch sử vùng Kinh Bắc là yếu tố cốt lõi xây dựng thương hiệu “Bắc Ninh - miền di sản”.
Cùng với phát triển sản phẩm, thành phố định hướng hình thành 3 tuyến du lịch liên vùng gồm: Kết nối với Quảng Ninh, Hải Phòng theo chuỗi di sản thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc; kết nối các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình; liên kết với Hà Nội hình thành tuyến “Từ Thủ đô về miền Quan họ”. Các tuyến du lịch được xây dựng nhằm kết nối điểm đến, đa dạng hành trình tham quan, mở rộng thị trường và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.
Về đầu tư, địa phương phấn đấu thu hút ít nhất 2 nhà đầu tư chiến lược xây dựng khu du lịch, tổ hợp vui chơi giải trí và dịch vụ mua sắm chất lượng cao tại các khu vực tiềm năng, trong đó có khu vực Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và các đô thị trung tâm. Địa phương thu hút thêm 2-3 khách sạn, khu nghỉ dưỡng cao cấp đạt tiêu chuẩn 4-5 sao; chuẩn bị điều kiện hình thành một khu du lịch đạt tiêu chuẩn quốc gia, 2 khu du lịch cấp thành phố và công nhận thêm khoảng 10 điểm du lịch.
Hạ tầng giao thông kết nối các khu, điểm du lịch được ưu tiên đầu tư, nâng cấp, nhất là các tuyến kết nối với Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và các trung tâm du lịch trong vùng. Tại các điểm đến, địa phương chú trọng hoàn thiện bãi đỗ xe, nhà vệ sinh đạt chuẩn, biển chỉ dẫn đa ngôn ngữ, điểm dừng nghỉ và các công trình phụ trợ; đồng thời thu hút đầu tư khu nghỉ dưỡng, dịch vụ mua sắm, du lịch đường sông, công viên di sản văn hóa, trung tâm trình diễn Dân ca Quan họ và khu vui chơi giải trí.
Trong quản lý và khai thác du lịch, Bắc Ninh đặt mục tiêu 100% khu, điểm du lịch tham gia nền tảng số, ứng dụng thanh toán điện tử và kết nối dữ liệu; 80% khu, điểm du lịch triển khai hệ thống thuyết minh thông minh, đa ngôn ngữ. Toàn bộ di tích quốc gia đặc biệt, di sản văn hóa tiêu biểu và điểm đến trọng điểm được xây dựng hồ sơ, cơ sở dữ liệu số; 50% điểm du lịch, di tích tiêu biểu ứng dụng công nghệ thực tế ảo, thực tế tăng cường hoặc trải nghiệm số.
Công tác xúc tiến, quảng bá tập trung vào thị trường khách nội địa từ Hà Nội, vùng đồng bằng sông Hồng, khách công vụ, khách hành hương và khách trải nghiệm mùa quả ngọt Lục Ngạn; đồng thời mở rộng thị trường quốc tế như Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản... Địa phương tiếp tục nâng tầm Tuần Văn hóa - Du lịch, Festival “Bắc Ninh - miền di sản”, lễ hội trái cây và các lễ hội truyền thống; phấn đấu đăng cai Năm Du lịch quốc gia 2029 chủ đề “Bắc Ninh - miền di sản”.
Cùng với đầu tư hạ tầng và đa dạng hóa sản phẩm, Bắc Ninh chú trọng phát triển nguồn nhân lực du lịch, phấn đấu đến năm 2030 có 9.000 lao động trực tiếp, trong đó 70% lao động được đào tạo, bồi dưỡng; 70% khu, điểm du lịch được công nhận áp dụng mô hình phát triển theo hướng tăng trưởng xanh./.
