 |
| Khu lõi Trung tâm Tài chính quốc tế tại bán đảo Thủ Thiêm. |
| Ảnh: Hồng Đạt - TTXVN |
Việc thành lập TTTC là dấu mốc quan trọng, mở ra một chương mới trong tiến trình phát triển kinh tế của Việt Nam, thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn của lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ trong việc đưa Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng hơn với hệ thống tài chính toàn cầu.
Với quy mô nền kinh tế ước đạt 510 tỷ USD trong năm 2025 và nằm trong top 15 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới, Việt Nam đang nắm giữ nhiều lợi thế trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài sau khi TTTC đi vào hoạt động. Theo dự báo của giới chuyên gia kinh tế - tài chính, Việt Nam có khả năng sẽ thu hút được khoảng 50 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài kể cả vốn đầu tư nước ngoài trực tiếp (FDI) và gián tiếp (FPI) và trong ba năm đầu sau khi thành lập TTTC.
Rõ ràng, Việt Nam đang có cơ hội rất lớn trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài, đóng góp thiết thực cho các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn chuyển mình quan trọng sắp tới, đồng thời tiếp tục khẳng định vị thế của Việt Nam với vai trò là điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài.
Theo các chuyên gia kinh tế, cho đến nay Việt Nam đã cơ bản hoàn thiện khung pháp lý cho TTTC, nhưng để Trung tâm đi vào hoạt động hiệu quả, sẽ có nhiều vấn đề cần tiếp tục triển khai và những phát sinh cần giải quyết. Trong số các vấn đề cần tiếp tục triển khai để đảm bảo hiệu quả hoạt động của TTTC, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lương Tuấn Anh, Đại học De Montfort (Anh), cho rằng có bốn vấn đề quan trọng Việt Nam cần tính đến.
Thứ nhất là về cơ sở hạ tầng. Để đảm bảo TTTC hoạt động hiệu quả cũng như nhu cầu của các nhà đầu tư nước ngoài khi tham gia TTTC, Việt Nam cần cải thiện năng lực kết nối của các hệ thống giao thông hiện có; đảm bảo kết nối internet tốc độ cao và ổn định đi kèm với đảm bảo an ninh mạng; và cung cấp các dịch vụ chăm sóc y tế, giáo dục, giả trí và nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế.
Thứ hai là về nguồn nhân lực. Theo nghiên cứu của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lương Tuấn Anh, để duy trì hoạt động, TTTC London hiện sử dụng khoảng 362.000 nhân viên trong lĩnh vực ngân hàng và 358.000 nhân viên trong lĩnh vực bảo hiểm. Trong khi các TTTC ở Singapore và Thượng Hải hiện có lần lượt khoảng 200.000 nhân viên và 350.000 nhân viên. Đối với một TTTC mới, có thể Việt Nam chưa cần sử dụng số lượng lớn nhân viên như vậy, nhưng đây cũng là tham số để Việt Nam tham khảo, đồng thời cần có kế hoạch phát triển nguồn nhân lực đảm bảo duy trì vận hành TTTC.
Thứ ba là việc giải quyết các tranh chấp. Hiện tại, để giải quyết tranh chấp phát sinh trong quá trình giao dịch, các chủ thể tham gia trung tâm tài chính có thể lựa chọn các trọng tài của Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam. Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Lương Tuấn Anh, do Việt Nam chưa có kinh nghiệm trong việc giải quyết các tranh chấp dạng này nên đây sẽ là vấn đề cần được giải quyết trong thời gian sớm nhất để tạo niềm tin và đảm bảo lợi ích của các nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lương Tuấn Anh cho rằng có một vấn đề mà Việt Nam cần quan tâm làm rõ để tạo niềm tin, qua đó thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, đó là khoảng trống pháp lý. Theo Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội, Việt Nam cho phép áp dụng pháp luật của nước ngoài để giải quyết tranh chấp nếu có ít nhất một bên tham gia là cá nhân hay tổ chức nước ngoài. Điều này thể hiện rõ sự cởi mở của Việt Nam đối với TTTC. Tuy nhiên, Nghị quyết số 222 của Quốc hội nêu rõ “pháp luật nước ngoài không được áp dụng trong trường hợp hậu quả của việc áp dụng trái với nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam”. Điều này có nguy cơ tạo ra một khoảng trống pháp lý và rủi ro đối với tài sản của nhà đầu tư nước ngoài. Do vậy, nếu không làm rõ được vấn đề này, việc thu hút sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài vào TTTC của Việt Nam có khả năng sẽ gặp trở ngại.
Việc thành lập TTTC hứa hẹn sẽ hỗ trợ tích cực cho quá trình chuyển đổi cơ cấu của nền kinh tế Việt Nam, hướng đến tăng trưởng bền vững, trong đó lĩnh vực dịch vụ tài chính sẽ đóng vai trò quan trọng. Nhưng để TTTC đi vào hoạt động hiệu quả, các cơ quan chức năng của Việt Nam cần tiếp tục tham khảo mô hình hoạt động của các TTTC lớn và lâu đời của thế giới như London cũng như bài học kinh nghiệm từ các TTTC mới được triển khai như tại Dubai và Kazakhstan để có sự chuẩn bị tốt cho việc vận hành TTTC phù hợp với điều kiện của Việt Nam./.
