Mở rộng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, tạo điều kiện phát triển công nghệ mới
Thành phố Hồ Chí Minh kỳ vọng hình thành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát thống nhất, minh bạch và phù hợp với yêu cầu thực tiễn, tạo điều kiện phát triển, kiểm chứng và ứng dụng công nghệ, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới.

Đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Thành phố Hồ Chí Minh đang xây dựng nghị quyết mới về thử nghiệm có kiểm soát theo Luật Phát triển đô thị, nhằm mở rộng lĩnh vực, không gian thử nghiệm, tháo gỡ rào cản pháp lý, hoàn thiện cơ chế hỗ trợ từ thử nghiệm đến ứng dụng, thương mại hóa công nghệ mới.

*Kết quả bước đầu

Thử nghiệm ứng dụng thiết bị bay không người lái vào hoạt động giao hàng. 
Ảnh: Thu Hoài - TTXVN

Ngày 5/1/2026, Thành phố Hồ Chí Minh khởi động Chương trình thử nghiệm ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) vào hoạt động giao hàng trong phạm vi Khu công nghệ cao, với sự tham gia các doanh nghiệp công nghệ Saolatek, Real-Time Robotics Việt Nam, Di Động Việt. Đây là một trong những hoạt động triển khai Nghị quyết 20/2024/NQ-HĐND của HĐND Thành phố Hồ Chí Minh (quy định các tiêu chí, lĩnh vực, nội dung hỗ trợ thử nghiệm có kiểm soát đối với phương tiện bay không người lái và xe tự hành trong phạm vi Khu công nghệ cao, Khu công nghệ thông tin tập trung trên địa bàn), nhằm tạo môi trường thử nghiệm thực tế cho các công nghệ tiên tiến, có tiềm năng ứng dụng cao.

Tham gia chương trình, ông Trần Anh Tuấn, Nhà sáng lập, Giám đốc điều hành Saolatek chia sẻ, Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã tạo chuyển biến tích cực trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, giúp doanh nghiệp tiếp cận chính sách nhanh hơn và có điều kiện triển khai thử nghiệm. Đối với UAV (phương tiện bay không người lái, vận hành từ xa qua bộ điều khiển hoặc tự động theo lộ trình lập trình sẵn mà không có phi công trên khoang), giai đoạn thử nghiệm giúp doanh nghiệp vận hành các sản phẩm đang trong giai đoạn nghiên cứu, phát triển (R&D), qua đó tiếp tục hoàn thiện công nghệ và có cơ sở phục vụ cấp phép sản xuất. Theo ông, cơ chế thử nghiệm không chỉ quan trọng với UAV, mà cần thiết trong các lĩnh vực công nghệ khác, bởi khoa học, công nghệ luôn gắn với tính mới và đột phá, đòi hỏi quy định và phương pháp quản lý phù hợp.

Các đại biểu tham qua khu vực trưng bày UAV.
Ảnh: Thu Hoài - TTXVN

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, triển khai Nghị quyết số 20/2024/NQ-HĐND, Thành phố đã tiếp nhận, đánh giá 8 đề xuất thử nghiệm phương tiện bay không người lái (UAV) của 5 doanh nghiệp, tổ chức, nhiều trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cấp phép bay trong các năm 2025 và 2026. Hoạt động thử nghiệm ứng dụng UAV trong hoạt động giao hàng được triển khai tại Khu công nghệ cao. Đối với xe tự hành, Thành phố đã xây dựng môi trường thử nghiệm tại Công viên phần mềm Quang Trung, đồng thời tiếp nhận đề xuất đăng ký tham gia thử nghiệm.

Những kết quả này cho thấy Nghị quyết đã tạo cơ sở pháp lý, thúc đẩy sự phối hợp giữa các bên liên quan trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới; đồng thời cung cấp kinh nghiệm thực tiễn để tiếp tục hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát theo hướng mở rộng phạm vi, tăng tính linh hoạt và nâng cao hiệu quả hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết còn hạn chế, chủ yếu tập trung vào UAV và xe tự hành trong phạm vi Khu công nghệ cao và Công viên phần mềm Quang Trung, chưa đáp ứng nhu cầu thử nghiệm ngày càng đa dạng. Cơ chế thử nghiệm chưa đầy đủ, đồng bộ; chính sách hỗ trợ, huy động nguồn lực còn hạn chế; chưa hình thành đầy đủ cơ chế chuyển tiếp từ thử nghiệm sang ứng dụng và thương mại hóa. Yêu cầu hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát càng cấp thiết khi các công nghệ mới đang phát triển nhanh chóng, nhằm tháo gỡ khó khăn cho cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng và thương mại hóa.

Từ thực tiễn lĩnh vực công nghệ sinh học, Tiến sĩ Nguyễn Hải An, Giám đốc Trung tâm Công nghệ Sinh học Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, lĩnh vực này có vai trò quan trọng trong giải quyết các vấn đề đô thị như bảo vệ môi trường, xử lý chất thải, y tế chuyên sâu, phòng chống dịch bệnh và phát triển nông nghiệp đô thị. Tuy nhiên, công nghệ sinh học có yêu cầu khắt khe về an toàn sinh học, an ninh sinh học; chu kỳ nghiên cứu và phát triển kéo dài, rủi ro kỹ thuật cao và đòi hỏi nguồn vốn lớn ở giai đoạn thử nghiệm bán thương mại. Khoảng trống giữa kết quả nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và thương mại hóa sản phẩm được xem là "thung lũng chết" của đổi mới sáng tạo.

Những vướng mắc được Tiến sĩ Nguyễn Hải An chỉ ra gồm thiếu cơ chế thử nghiệm chuyên biệt cho công nghệ sinh học ứng dụng đa ngành; chưa có cơ chế liên thông kết quả kiểm định giữa cơ quan quản lý địa phương và Trung ương; thiếu cơ chế tài chính mạo hiểm và chính sách miễn trừ trách nhiệm hành chính đối với sai sót kỹ thuật khách quan trong quá trình thử nghiệm. Vì vậy, việc xây dựng hành lang pháp lý linh hoạt có ý nghĩa quan trọng trong thúc đẩy ứng dụng các công nghệ sinh học đột phá.

Theo các chuyên gia, trên thế giới, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát được nhiều quốc gia, đô thị áp dụng như một công cụ quản trị hiện đại, cho phép sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh mới được triển khai trong phạm vi, thời gian và điều kiện xác định, dưới sự giám sát của cơ quan nhà nước. Cơ chế này vừa hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ, vừa giúp cơ quan quản lý thu thập dữ liệu thực phục vụ việc hoàn thiện chính sách, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật và phương thức quản lý.

*Mở rộng lĩnh vực thử nghiệm

41 Nghị quyết liên quan đến triển khai Luật Phát triển đô thị đã được thông qua tại 2 Kỳ họp gần nhất của HĐND Thành phố Hồ Chí Minh. 
Ảnh: Xuân Khu-TTXVN

Trên cơ sở các chủ trương, quy định mới, đặc biệt là triển khai Luật Phát triển đô thị, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh đang xây dựng nghị quyết mới nhằm thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển. Dự thảo Nghị quyết mới không chỉ mở rộng phạm vi thử nghiệm mà còn hướng đến quản lý xuyên suốt vòng đời dự án thử nghiệm, từ khâu tuyển chọn đến khâu hậu kiểm và phát triển thị trường.

Điểm mới đáng chú ý là dự thảo mở rộng sang 6 nhóm lĩnh vực công nghệ ưu tiên thử nghiệm. Nhóm thứ nhất gồm công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), công nghệ chuỗi khối (Blockchain), bản sao số, bán dẫn, vi mạch, robot, hệ thống tự hành và in 3D tiên tiến. Nhóm thứ hai là công nghệ sinh học, tế bào gốc, dược phẩm, vật liệu y sinh, thiết bị y tế kỹ thuật cao. Nhóm thứ ba gồm vật liệu tiên tiến, nano, bán dẫn và quang tử. Nhóm thứ tư gồm công nghệ môi trường, giảm phát thải carbon, năng lượng sạch, kinh tế biển, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế tầm thấp và kinh tế bạc. Nhóm thứ năm là các giải pháp, mô hình kinh doanh mới phục vụ quản trị đô thị, dịch vụ công. Nhóm thứ sáu là công nghệ chiến lược, công nghệ lõi. Dự án ngoài danh mục ưu tiên vẫn có thể được xem xét nếu đáp ứng điều kiện và giải quyết bài toán thực tiễn của Thành phố. Không gian thử nghiệm cũng được mở rộng ra các địa điểm có hạ tầng phù hợp hoặc môi trường thực tế trên địa bàn.

Cùng với mở rộng phạm vi, dự thảo quy định cụ thể tiêu chí, điều kiện lựa chọn; hồ sơ, trình tự, thủ tục cho phép; việc điều chỉnh, gia hạn, tạm dừng, tiếp tục, kết thúc và công nhận hoàn thành thử nghiệm, tạo căn cứ quyết định cho phép từng dự án. Thời hạn thử nghiệm do UBND Thành phố quyết định nhưng không quá 3 năm và dự án được xem xét gia hạn một lần, không quá 3 năm. Quy định này nhằm bảo đảm thời gian cần thiết để doanh nghiệp hoàn thiện công nghệ và cơ quan quản lý đánh giá tác động chính sách.

Đặc biệt, dự thảo bổ sung cơ chế ưu tiên mua sắm, đầu tư từ ngân sách Thành phố để ứng dụng, nhân rộng kết quả thử nghiệm đạt hiệu quả, đồng thời hỗ trợ phát triển thị trường. Quy định này nhằm tháo gỡ khó khăn khi sản phẩm công nghệ đã thử nghiệm thành công nhưng thiếu khách hàng đầu tiên hoặc gặp rào cản trong mua sắm công; hướng đến chu trình khép kín trong đó Nhà nước đóng vai trò khách hàng đầu tiên, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường trong nước và quốc tế.

Liên quan đến thương mại hóa kết quả nghiên cứu, Tiến sĩ Nguyễn Hải An kiến nghị Thành phố thành lập quỹ hỗ trợ thương mại hóa công nghệ sinh học; xây dựng cơ chế phối hợp liên thông với các bộ, ngành nhằm rút ngắn thời gian thẩm định, cấp phép lưu hành sản phẩm. Cùng với đó, Thành phố quy hoạch mở rộng không gian thực địa, kết nối Trung tâm Công nghệ Sinh học với các khu đô thị sáng tạo để hình thành phân khu công nghiệp sinh học chuyên biệt (Bio-Hub), đáp ứng nhu cầu hạ tầng cho doanh nghiệp chuyển từ thử nghiệm sang giai đoạn sản xuất bán thương mại. Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cũng cụ thể hoá cơ chế miễn trừ trách nhiệm hành chính có điều kiện nhằm giải toả tâm lý cho cán bộ thẩm định và nhà khoa học tham gia thử nghiệm.

Thông qua nghị quyết mới, Thành phố Hồ Chí Minh kỳ vọng hình thành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát thống nhất, minh bạch và phù hợp với yêu cầu thực tiễn, tạo điều kiện phát triển, kiểm chứng và ứng dụng công nghệ, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới; đồng thời bảo đảm an toàn, kiểm soát rủi ro và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân có liên quan./.


Tin liên quan

Nghị quyết 57-NQ/TW: Đưa nông sản lên sàn số, mở rộng cơ hội tiêu thụ hàng Việt

Chuyển đổi số đang mở ra phương thức mới trong quảng bá, phân phối và tiêu thụ nông sản, giúp sản phẩm địa phương vượt qua giới hạn thị trường truyền thống để tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng. Thông qua chương trình “Sức sống hàng Việt” của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị từng bước được cụ thể hóa, tạo thêm cơ hội mở rộng đầu ra và nâng cao giá trị hàng Việt.

Tin cùng chuyên mục

Nghị quyết 57-NQ-TW: Đổi mới cơ chế hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, tiếp sức cho doanh nghiệp

Từ ngày 25/11/2026, Hà Nội áp dụng cơ chế xác định mức hỗ trợ dự án khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo dựa trên kết quả thẩm định hồ sơ. Đáng chú ý, các khoản chi phí đã phát sinh trước thời điểm nộp hồ sơ cũng có thể được xem xét hỗ trợ. Chính sách được kỳ vọng giúp doanh nghiệp giảm chi phí nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển sản phẩm công nghệ, song việc đơn giản hóa thủ tục, công khai tiêu chí thẩm định là yếu tố quan trọng để nguồn lực hỗ trợ đến đúng đối tượng.

Tái cấu trúc không gian công nghiệp, Thái Nguyên tăng sức hút FDI

Nhằm tạo động lực mới trong thu hút đầu tư, tỉnh đã triển khai tái cấu trúc không gian phát triển công nghiệp, đến nay, toàn tỉnh đã có 14 khu công nghiệp được thành lập; trong đó, 6 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động, phù hợp với định hướng phát triển vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Từ đầu năm đến nay, tổng thu hút đầu tư vốn FDI tăng thêm của tỉnh đạt hơn 8 tỷ USD, đưa Thái Nguyên trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư nước ngoài.

Tri ân những người “cõng chữ” lên non

Vượt qua muôn vàn gian khó để mang ánh sáng tri thức đến miền biên viễn, các thầy cô giáo cắm bản luôn nhận được sự kính trọng, thấu hiểu và tôn vinh cao đẹp nhất.

Chăm lo toàn diện cho đội ngũ nhà giáo

Đứng trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, Kết luận số 91-KL/TW, Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, cùng với Luật Nhà giáo, chiến lược phát triển đội ngũ nhà giáo đang được ngành Giáo dục đặt ở vị trí trung tâm.

Đào tạo nghề mở hướng sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số

Tại Đắk Lắk, công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, được triển khai theo hướng sát nhu cầu thực tế. Thay vì phải đi xa, người dân được học nghề ngay tại địa phương, được hỗ trợ chi phí và trang bị kỹ năng thực hành. Qua đó, mở thêm cơ hội tìm kiếm việc làm, tự tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.

Trưng bày Dấu ấn di sản UNESCO trên miền đất Kinh Bắc

Ngày 19/11, Bảo tàng Bắc Ninh khai mạc trưng bày chuyên đề "Dấu ấn di sản UNESCO trên miền đất Kinh Bắc", giới thiệu gần 300 hình ảnh, tư liệu và hiện vật tiêu biểu về 8 di sản được UNESCO ghi danh. Bên cạnh không gian thưởng thức Quan họ, Ca trù, hát Then, công chúng còn được trực tiếp trải nghiệm in mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm và tranh dân gian Đông Hồ nhằm lan tỏa giá trị văn hóa đến thế hệ trẻ.

Người Cơ Tu giữ nghề truyền thống, làm du lịch trên quê hương

Không chỉ bảo tồn những nghề thủ công và phong tục truyền thống, đồng bào Cơ Tu ở Tà Lang – Giàn Bí, thành phố Đà Nẵng còn chủ động đưa văn hóa bản địa vào phát triển du lịch cộng đồng. Từ đó, những giá trị văn hóa được tiếp nối, lan tỏa và trở thành nguồn lực tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.