 |
| Du khách quốc tế chọn mua sản phẩm của người khuyết tật. |
| Ảnh minh họa: Mỹ Phương – TTXVN |
Mất thị lực, trải qua giai đoạn khủng hoảng tinh thần kéo dài nhưng không buông xuôi, nhiều phụ nữ khiếm thị đã nỗ lực học nghề, tạo dựng sinh kế và khẳng định giá trị bản thân. Những câu chuyện này cho thấy hiệu quả các chương trình hỗ trợ việc làm, đào tạo nghề của Hội Người mù Việt Nam trong việc giúp phụ nữ tự tin, làm chủ cuộc sống.
Vượt qua bóng tối, thắp sáng ước mơ tự lập
Sinh năm 1986 trong một gia đình nông thôn nghèo tỉnh Ninh Bình, Lê Thị Thu Phương có tuổi thơ như nhiều bạn bè cùng trang lứa. Bước ngoặt xảy ra năm 16 tuổi, khi đang học lớp 10, Phương xuất hiện các triệu chứng đau, đỏ, ngứa mắt. Do tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt trong thời gian dài, chị mắc glôcôm thứ phát (thiên đầu thống). Sau bốn lần phẫu thuật, thị lực chỉ còn lại rất hạn chế, việc học buộc phải dừng lại.
Khoảng thời gian sau đó là chuỗi ngày nhiều biến động tâm lý. Từ một học sinh đang theo đuổi ước mơ giảng đường đại học, Phương phải làm quen với thực tế không còn nhìn thấy ánh sáng. Trong thời điểm khó khăn nhất, gia đình đã trở thành điểm tựa quan trọng, giúp chị dần ổn định tinh thần và tìm hướng đi mới.
 |
| Chị Lê Thị Thu Phương tại Đại hội Thi đua yêu nước Hội Người mù Việt Nam. |
| Ảnh: NVCC |
Năm 2006, Thu Phương tham gia sinh hoạt tại Hội Người mù, được học chữ nổi Braille và phục hồi chức năng. Môi trường sinh hoạt tập thể giúp chị thay đổi nhận thức, không còn tự ti, mặc cảm mà xác định mục tiêu học nghề để tự nuôi sống bản thân.
Sau đó, Phương lên Hà Nội học massage trị liệu, xoa bóp bấm huyệt. Những tháng đầu làm thuê, chị gặp không ít khó khăn do thiếu kinh nghiệm và áp lực thích nghi môi trường mới. Có thời điểm, vì bị khách phàn nàn, thu nhập bấp bênh, chị từng nghĩ đến việc bỏ cuộc. “Những ngày đầu đi làm xa nhà, thiếu kinh nghiệm, bị khách góp ý liên tục, tôi rất áp lực. Nhưng khát vọng được lao động bằng chính sức lực của mình đã giúp tôi ở lại”, chị chia sẻ.
Năm 2007, khi mới 21 tuổi, Phương quyết định mua lại một cơ sở tẩm quất nhỏ tại ngõ 58 Trần Bình (Hà Nội). Tổng vốn ban đầu 20 triệu đồng, trong đó 15 triệu đồng vay gia đình và 5 triệu đồng tích lũy. Giai đoạn đầu, lượng khách chưa ổn định, chị vừa trực tiếp làm nghề, vừa quản lý, ghi chép sổ sách, tìm kiếm khách hàng. Khi thiếu nhân sự, chị đảm nhận nhiều ca liên tiếp để duy trì hoạt động, tiết kiệm chi phí. Hai năm đầu khởi nghiệp, Phương tập trung nâng cao tay nghề và xây dựng uy tín. Ngoài phục vụ tại chỗ, chị phát tờ rơi, nhờ người quen giới thiệu thêm khách mới. Công việc kinh doanh thuận lợi, cơ sở có thời điểm tăng lên 10 nhân viên, phục vụ trung bình 1.300–1.400 lượt khách mỗi tháng. Để giảm chi phí, chị tự học cách xử lý những sự cố đơn giản như thay bóng đèn, sửa thiết bị điện. Thời điểm đó, nghề massage trị liệu của người khiếm thị vẫn chịu nhiều định kiến, khiến gia đình chị không khỏi lo lắng. Tuy vậy, chị tin mình lựa chọn đúng hướng, kiên trì theo đuổi và dần nhận được sự cảm thông, ủng hộ từ người thân.
Thế nhưng, khi lượng khách ổn định, công việc kinh doanh suôn sẻ thì chủ nhà bất ngờ thông báo bán nhà, cơ sở buộc phải dịch chuyển địa điểm. Việc thay đổi mặt bằng khiến lượng khách giảm đáng kể, chị phải gây dựng lại uy tín từ đầu.
Năm 2019, Phương trở lại địa chỉ cũ tại Trần Bình và duy trì hoạt động của cơ sở cho đến nay với 5 nhân viên phục vụ. Theo chị, việc chú trọng đào tạo tay nghề, yêu cầu nhân viên tuân thủ nghiêm quy trình phục vụ là yếu tố then chốt để giữ uy tín, tạo nguồn khách ổn định. Thu nhập bảo đảm không chỉ giúp cơ sở duy trì hoạt động mà còn tạo sự tự tin, chủ động hơn cho lao động khiếm thị.
Chia sẻ về chặng đường đã qua, Phương cho biết dù nhiều lần phải làm lại từ đầu do thay đổi địa điểm hay biến động nhân sự, chị chưa từng nản chí hay có ý định dừng bước. Chị luôn đặt việc học hỏi, nâng cao tay nghề và đào tạo nhân viên lên hàng đầu, đồng thời động viên mọi người cùng nỗ lực nỗ lực vươn lên, làm chủ cuộc sống.
Đồng hành, tiếp sức giúp phụ nữ khiếm thị vươn lên
Tại xã Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa, bà Lưu Thị Hài, hội viên Hội Người mù địa phương, cũng được biết đến như một tấm gương tiêu biểu. Dù cả hai vợ chồng đều bị khiếm thị, gia đình vẫn mạnh dạn mở cơ sở dịch vụ tẩm quất tại nhà. Nhờ cần cù và quyết tâm, cơ sở từng bước tạo dựng uy tín, đạt doanh thu 450–500 triệu đồng mỗi năm, lợi nhuận khoảng 200–250 triệu đồng. Từ nguồn tích lũy, gia đình bà Lưu Thị Hài xây dựng được cơ ngơi hai tầng khang trang, tạo việc làm cho nhiều lao động khác. Mô hình kinh tế gia đình trở thành điểm sáng tại địa phương, góp phần thay đổi cách nhìn của xã hội về khả năng lao động của người khiếm thị.
Theo Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam Phạm Viết Thu, đối với người mù, việc làm là nền tảng quan trọng để khẳng định giá trị bản thân và hòa nhập xã hội. Xuất phát từ nhận thức đó, các cấp Hội đã triển khai nhiều chương trình dạy nghề, hỗ trợ vay vốn, xây dựng mô hình sản xuất tập trung và tổ, nhóm tự quản. Hiện nay, hệ thống Hội quản lý hàng trăm cơ sở sản xuất, trong đó nghề xoa bóp, bấm huyệt được xác định là hướng chủ lực, phù hợp với đặc điểm của người khiếm thị. Ngoài ra, các nghề thủ công truyền thống như làm tăm, chổi, hương, đan lát, nuôi ong lấy mật cũng được duy trì và phát triển, góp phần tạo sinh kế bền vững cho hội viên.
Hiện các cấp Hội đang quản lý 321 cơ sở sản xuất tập trung, gồm 229 cơ sở tẩm quất, xoa bóp và 93 cơ sở sản xuất thủ công. Những người làm nghề massage trị liệu tay nghề cao có thể đạt mức thu nhập bình quân trên 10 triệu đồng/tháng. Ngoài ra, còn có 919 tổ, nhóm xoa bóp do hội viên tự quản lý, thu hút hơn 3.000 lao động.
 |
| Tặng quà cho phụ nữ khiếm thị có hoàn cảnh khó khăn. |
| Ảnh: Công Mạo - TTXVN |
Hội luôn xác định công tác phụ nữ là nhiệm vụ trọng tâm. Các chương trình nâng cao kỹ năng sống, hỗ trợ sinh kế, tư vấn pháp lý, chăm sóc sức khỏe được tổ chức thường xuyên, tạo điều kiện để phụ nữ khiếm thị tự tin tham gia đời sống xã hội. Tỷ lệ nữ tham gia ban chấp hành các cấp Hội ngày càng tăng, nhiều chị em đảm nhiệm vị trí chủ chốt, thể hiện vai trò ngày càng rõ nét trong phong trào. Bên cạnh đó, chương trình “Chung tay hỗ trợ Mái ấm tình thương” dành cho phụ nữ mù có hoàn cảnh khó khăn đã vận động xây mới 264 căn nhà, sửa chữa 276 căn từ năm 2021 đến nay, với tổng kinh phí hơn 23 tỷ đồng.
Khi phụ nữ khiếm thị có nghề nghiệp ổn định, có thu nhập và vị trí trong cộng đồng, họ tạo ra sự thay đổi cho chính mình và gia đình, đồng thời lan tỏa thông điệp tích cực về nghị lực sống. Đó cũng là mục tiêu xuyên suốt trong công tác chăm lo phụ nữ của Hội Người mù Việt Nam, tiếp sức để mỗi người, dù trong hoàn cảnh nào, vẫn có thể vươn lên làm chủ cuộc sống và đóng góp cho xã hội./.
