 |
| Trạm biến áp 220kV Ninh Phước (Khánh Hòa), nơi đấu nối của nhiều công trình điện năng lượng tái tạo. Ảnh minh họa: Huy Hùng/TTXVN. |
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, nhiều tập đoàn năng lượng nhà nước đang tăng tốc chuyển đổi số để đổi mới mô hình sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo bứt phá tăng trưởng.
*Cơ hội tái cấu trúc toàn diện chuỗi giá trị năng lượng
Đối với ngành năng lượng, sự phát triển mạnh mẽ của các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (big data), internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây (Cloud), học máy (ML), bản sao số (Digital Twin) và tự động hóa đang mở ra cơ hội tái cấu trúc toàn diện chuỗi giá trị năng lượng, từ khâu thăm dò, khai thác, chế biến đến phân phối, tiêu thụ.
Tại Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) và các đơn vị thành viên, chuyển đổi số không chỉ là xu thế mà là yêu cầu sống còn của doanh nghiệp năng lượng trong thời đại mới, là chìa khóa để tối ưu vận hành, nâng cao hiệu quả và năng lực quản trị toàn diện. Đối với Petrovietnam, chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở việc hiện đại hóa công cụ làm việc hay tối ưu hóa quy trình nội bộ mà sâu xa hơn là tạo nên “văn hóa số” – nơi dữ liệu trở thành tài sản, công nghệ trở thành năng lực cạnh tranh và đổi mới sáng tạo trở thành bản sắc của Tập đoàn.
Với mục tiêu từ năm 2026 trở đi, toàn bộ các đơn vị trong Petrovietnam sẽ hướng tới hoàn thành chuyển đổi số và vận hành hoạt động sản xuất kinh doanh trên nền tảng công nghệ số; hoàn tất quá trình xây dựng hệ sinh thái số trong toàn Tập đoàn, Petrovietnam đã tích cực hợp tác với các tập đoàn công nghệ trong nước như Viettel, VNPT, FPT và các đối tác nước ngoài để triển khai các sáng kiến số.Bên cạnh việc chính thức vận hành Hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp (ERP) cho Công ty mẹ - Tập đoàn, các đơn vị thành viên của Petrovietnam đang tăng tốc chuyển đổi số để tối ưu hoạt động sản xuất kinh doanh và nâng cao sức cạnh tranh.
Liên doanh Vietsovpetro đã triển khai hệ thống ERP; Trung tâm Giám sát vận hành SVODKA VSP; thu thập và truyền dữ liệu công nghệ từ công trình biển vào bờ trong thời gian thực. Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power) đã trang bị trung tâm giám sát trực tuyến vận hành các nhà máy điện, hệ thống nhật ký vận hành điện tử các nhà máy điện (e-logbook)…
Đặc biệt, với mục tiêu từng bước hình thành hệ sinh thái lọc hóa dầu thông minh mang tầm khu vực, Tổng Công ty Lọc Hóa Dầu Việt Nam (BSR)-đơn vị đang quản lý vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đang tập trung triển khai mô hình doanh nghiệp số. Theo Tổng Giám đốc BSR Nguyễn Việt Thắng, một trong những trọng tâm lớn của BSR là phát triển mô hình nhà máy lọc dầu thông minh dựa trên dữ liệu thời gian thực và AI.
Nhiều công nghệ hiện đại đang được định hướng triển khai đồng bộ như APC/RTO (kiểm soát quy trình nâng cao/tối ưu hoá thời gian thực) toàn nhà máy, AI tối ưu năng lượng và cơ cấu dầu thô, bảo dưỡng dự báo (PM), kiểm tra bằng thiết bị bay không người lái (drone) và robot, Digital Twin cho các phân xưởng trọng yếu hay Trung tâm Điều hành tích hợp (IOC).
Mục tiêu của quá trình này là tối ưu hiệu quả sản xuất kinh doanh, giảm thời gian dừng máy, nâng cao độ tin cậy vận hành và từng bước tiến tới mô hình vận hành tự động (Autonomous Operation). Cùng đó, BSR xây dựng nền tảng dữ liệu thống nhất để khi dữ liệu được liên thông, lãnh đạo BSR có thể theo dõi tức thời các chỉ số quan trọng như biên lợi nhuận, hiệu suất năng lượng, cường độ phát thải carbon, độ tin cậy vận hành hay hiệu quả chuỗi cung ứng, từ đó đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn.
Ngoài ra, với vai trò “trợ lý vận hành” ở mọi cấp độ, từ nhà máy Lọc dầu Dung Quất đến khối quản trị doanh nghiệp, nhiều ứng dụng AI đang được BSR nghiên cứu và triển khai như dự báo sự cố thiết bị, tối ưu sản xuất, dự báo thị trường, tối ưu hoạt động giao dịch và chuỗi cung ứng cũng như hỗ trợ công tác quản trị điều hành, Tổng Giám đốc BSR Nguyễn Việt Thắng cho biết.
* Tối ưu hoạt động và nâng cao trải nghiệm khách hàng
Với vị thế chiếm khoảng 40% thị phần xăng dầu trong nước, Tập đoàn Xăng Dầu Việt Nam (Petrolimex) đã tiên phong trong chuyển đổi số để tối ưu hoạt động sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo đột phá tăng trưởng mạnh mẽ cũng như nâng cao trải nghiệm cho khách hàng.
 |
| Để ngành năng lượng thực sự là “bệ đỡ” quan trọng cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Ảnh: A.N/BNEWS/TTXVN |
Theo Tổng Giám đốc Petrolimex Lưu Văn Tuyển, chuyển đổi số là một trong ba trọng tâm của chiến lược “3 chuyển đổi” của Petrolimex, trong đó mục tiêu là xây dựng Tập đoàn năng lượng thông minh, nơi mọi quyết định điều hành đều dựa trên dữ liệu thực và trí tuệ nhân tạo.Với các định hướng này, Petrolimex đã xây dựng chiến lược chuyển đổi số đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; trong đó tích hợp công nghệ cao vào mọi lĩnh vực hoạt động từ bán hàng, kho vận đến quản trị nội bộ.
Petrolimex đẩy mạnh tự động hóa tại kho và cửa hàng xăng dầu, phát triển hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt tích hợp công nghệ RFID và camera thông minh, hệ thống hóa đơn điện tử theo từng lần bán hàng… Petrolimex cũng tập trung phát triển nền tảng số Petrolimex+; trong đó xây dựng app di động thống nhất cho người tiêu dùng trong thanh toán, định vị, đăng ký bảo trì. Điều này tạo bước đột phá trong tăng cường minh bạch, quản trị rủi ro và cải thiện trải nghiệm của khách hàng. Đây cũng là minh chứng cho sự thích ứng nhanh chóng của Tập đoàn với xu thế tiêu dùng thông minh.
Bên cạnh đó, Petrolimex đã ứng dụng hệ thống quản trị đơn hàng SMO, báo cáo thông minh BI, mở rộng văn phòng số và khai thác hiệu quả các hệ thống phần mềm như SAP–ERP, EGAS, PLXID…từ đó hỗ trợ việc ra quyết định chiến lược dựa trên dữ liệu chính xác và kịp thời.Petrolimex cũng đẩy mạnh ứng dụng AI trong một số lĩnh vực như: Tối ưu tồn kho và logistics; phân tích hành vi tiêu dùng để cá nhân hóa dịch vụ; giám sát chất lượng và quản lý rủi ro, mô phỏng thị trường, hỗ trợ dự báo giá dầu và hoạch định tạo nguồn theo các kịch bản khác nhau…
Mục tiêu đặt ra đến năm 2028, AI được ứng dụng trong phần lớn các khâu ra quyết định chính và đến năm 2030, tỷ lệ này là 100%.Để hiện thực các mục tiêu chiến lược, Petrolimex đã hợp tác với Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) nhằm tiếp tục phát triển hạ tầng số và vận hành thông minh, triển khai giải pháp quản lý trạm xăng thông minh (Smart Petrol Station) và ứng dụng AI/IoT trong đo bồn, giám sát lưu lượng, cảnh báo rò rỉ tại hệ thống cửa hàng, kho, tuyến ống của Petrolimex.
Bên cạnh đó, dịch vụ điện toán đám mây (Cloud) của Viettel cũng được khai thác để tăng cường bảo mật và tính sẵn sàng của hệ thống. Hai bên cũng phối hợp triển khai giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt tại hệ thống cửa hàng xăng dầu Petrolimex thông qua tài khoản giao thông ePass và các nền tảng Viettel Money, My Viettel; đồng thời tích hợp hệ thống CRM, ERP, CDP và chăm sóc khách hàng tự động…
Theo Chủ tịch Petrolimex Phạm Văn Thanh, sự hợp tác giữa Petrolimex và Viettel mang ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của hai lĩnh vực nền tảng của quốc gia: Năng lượng và hạ tầng số. Nếu được kết nối đúng tầm nhìn và triển khai với tinh thần đổi mới mạnh mẽ, sự hợp tác này sẽ không chỉ tạo ra giá trị cho hai doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy chuyển đổi số và phục vụ tốt hơn cho người dân, doanh nghiệp cũng như nền kinh tế đất nước.
Chuyển đổi số không còn là xu hướng mà đã trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp năng lượng trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu diễn ra mạnh mẽ. Việc Petrovietnam và Petrolimex chủ động tăng tốc chuyển đổi số sẽ là nền tảng quan trọng để các doanh nghiệp nhà nước này nâng cao hiệu quả quản trị, gia tăng giá trị chuỗi cung ứng, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và khẳng định vị thế trong phát triển nền kinh tế số./.
