 |
| Điện gió tại tỉnh Cà Mau. |
| Ảnh: Tuấn Phi - TTXVN |
*Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power) Nguyễn Duy Giang: Năng lượng Việt Nam sẽ cất cánh
Nghị quyết số 70-NQ/TW là nghị quyết được ban hành rất kịp thời. Nếu chúng ta thực hiện đúng nghị quyết này thì năng lượng Việt Nam sẽ cất cánh. Đặc biệt, Nghị quyết số 70 có rất nhiều cơ chế, nhiều vấn đề được tháo gỡ mà chúng tôi là những nhà đầu tư trong lĩnh vực điện rất quan tâm. Nghị quyết đã đưa ra nhiều giải pháp, cơ chế khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia vào lĩnh vực năng lượng.
Tôi cho rằng đây là Nghị quyết rất cởi mở. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng nhất là phải sớm ban hành các cơ chế cụ thể để thực hiện Nghị quyết. Vừa qua, Chính phủ và Bộ Công Thương cũng đã trình Quốc hội một số vấn đề; trong đó có cơ chế khuyến khích các nhà đầu tư tham gia đầu tư vào thị trường năng lượng Việt Nam, đặc biệt là các lĩnh vực mới như điện gió ngoài khơi, điện khí LNG. Tôi nghĩ rằng trong thời gian tới, Chính phủ sẽ cùng với các cơ quan có thẩm quyền, nhà đầu tư tìm ra các cơ chế phù hợp, đảm bảo nguyên tắc “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ” giữa các bên như Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh.
Là nhà đầu tư trong lĩnh vực điện, PV Power rất vững tin vào chỉ đạo của Chính phủ “không có gì ngoài năng lượng xanh và sạch, càng ngày càng xanh, sạch hơn” để các thế hệ con cháu chúng ta được hưởng môi trường tốt đẹp hơn.
*Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam (Lilama) Nguyễn Văn Hùng: Nhà thầu sẽ có nhiều việc làm để tăng trưởng
Nghị quyết số 70-NQ/TW đã gỡ được nhiều vướng mắc cho các chủ đầu tư trong triển khai các dự án đầu tư như điện LNG hay điện gió ngoài khơi… Có thể nói Nghị quyết được ban hành sẽ giúp chủ đầu tư các dự án điện yên tâm hơn khi nhìn thấy khả năng thu hồi vốn, khả năng sinh lời của dự án, từ đó cũng giúp dự án có thể được thu xếp vốn. Thực tế là các ngân hàng đều căn cứ trên những chỉ tiêu chí này để xem xét cấp vốn, tài trợ vốn.
Tôi kỳ vọng với Nghị quyết số 70 được ban hành lần này, các dự án điện sẽ được triển khai thuận lợi hơn, điều này đồng nghĩa với việc các nhà thầu như Lilama sẽ có nhiều việc làm trong tương lai để tăng trưởng, dù là trong vai trò tổng thầu EPC, liên danh nhà thầu EPC hay chỉ là nhà thầu phụ.
Tuy nhiên, Nghị quyết số 70 mới chỉ là định hướng chung nhất. Vì vậy, để Nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống thì vẫn cần có các quy định, thông tư cụ thể hướng dẫn để giải quyết các khó khăn thực tế. Nếu không có hướng dẫn chi tiết thì Nghị quyết vẫn chỉ thuần túy là định hướng.
*Tiến sĩ Nguyễn Quốc Việt - Trường đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội: Cần một cuộc cải cách hành chính thực chất trong lĩnh vực năng lượng
Nếu trước đây, các chiến lược phát triển điện lực chủ yếu xoay quanh việc đảm bảo đủ nguồn cung, nhấn mạnh vai trò chủ đạo của EVN và khu vực Nhà nước, thì Nghị quyết 70 đã vượt ra ngoài khuôn khổ đó. Điểm đột phá quan trọng nhất là việc mở cửa toàn diện thị trường năng lượng, không chỉ ở khâu phát điện mà còn ở truyền tải, dịch vụ kỹ thuật, thậm chí là thị trường bán lẻ điện. Lần đầu tiên, người dân có cơ hội lựa chọn nhà cung cấp điện, thay vì phụ thuộc duy nhất vào một doanh nghiệp như trước. Điều này đồng nghĩa với việc xóa bỏ cơ chế bù chéo, hình thành giá điện minh bạch, cạnh tranh, không còn “dùng dằng” giữa vai trò độc quyền của Nhà nước và nhu cầu thị trường. Khi tư nhân tham gia sâu rộng, giá điện sẽ phản ánh đúng chi phí, đồng thời khuyến khích đổi mới công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ. Nghị quyết 70 không chỉ dừng ở mục tiêu kinh tế, mà gắn phát triển năng lượng với an ninh quốc phòng, an sinh xã hội, bảo vệ môi trường và cam kết Net Zero. Đây là tầm nhìn toàn diện: năng lượng không chỉ là hạ tầng đi trước một bước, mà còn là động lực trực tiếp tăng cường tính tự chủ và độc lập trong phát triển kinh tế, bao gồm cả phát triển ngành năng lượng. Cùng với đó, nghị quyết mở đường cho các nguồn năng lượng mới như hydrogen, ammonia, LNG và hạt nhân. Trong đó, ngoài hai dự án Ninh Thuận, Việt Nam sẽ có cơ hội khai thác công nghệ hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR), cho phép khu vực tư nhân tham gia. Ở lĩnh vực năng lượng tái tạo, tỷ lệ mục tiêu cho năm 2030 được nâng từ 20% lên 25-30%, khẳng định khu vực tư nhân sẽ là lực lượng chủ đạo. Tôi cho rằng, với cơ chế mới, cả người dân và doanh nghiệp sẽ cảm nhận rõ “luồng gió mới” trên thị trường điện, có sự lựa chọn, có cạnh tranh và quan trọng hơn là được thụ hưởng một hệ thống năng lượng sạch hơn, minh bạch hơn và bền vững hơn.
Nghị quyết số 70-NQ/TW là định hướng quan trọng trong phát triển công nghiệp năng lượng và hạ tầng năng lượng. Tuy nhiên, để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra của Nghị quyết, có 3 nhóm chính sách đột phá cần tập trung.
Đầu tiên là cải cách cơ chế giá điện. Theo đó, Bộ Công Thương cần sớm áp dụng giá điện hai thành phần - tách biệt giá công suất và giá biến đổi. Khi đó, các nhà đầu tư có động lực tham gia cả vào thị trường công suất lẫn thị trường điện năng. Thực tế là chính sách giá điện hai thành phần đã được nhiều nước phát triển áp dụng nhằm khuyến khích phát triển đa dạng nguồn điện, bao gồm cả các nhà máy dự phòng công suất và hệ thống lưu trữ. Một khi thị trường điện được vận hành đồng bộ, minh bạch, sẽ mở ra cơ hội cho mô hình hợp tác công tư (PPP), tạo sân chơi công bằng cho tư nhân tham gia vào cả truyền tải và dịch vụ phụ trợ.
Bên cạnh đó là có cơ chế hỗ trợ vốn và quản trị rủi ro. Thực tế là các dự án năng lượng mới như điện gió ngoài khơi, hydrogen hay hạt nhân có vốn đầu tư rất lớn và rủi ro dài hạn, đặc biệt là về tỷ giá. Ở đây, vai trò của Nhà nước là chia sẻ rủi ro, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, nhất là từ các quỹ xanh và quỹ công bằng năng lượng quốc tế. Điều này sẽ tạo cú hích để tư nhân mạnh dạn tham gia vào những lĩnh vực công nghệ cao với thời gian thu hồi vốn dài.
Nhóm chính sách cần đặc biệt chú trọng là cải thiện khâu thực thi. Nhiều nghị quyết được ban hành nhưng khi triển khai lại vướng thủ tục, quy hoạch chồng chéo, làm nản lòng nhà đầu tư. Vì vậy, cần một cuộc cải cách hành chính thực chất trong lĩnh vực năng lượng, nhằm xóa bỏ nút thắt, tạo niềm tin cho cả nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Đây chính là yếu tố quyết định để nghị quyết có thể đi vào cuộc sống./.
