 |
| Khu Công nghệ cao, quận 9, TP Hồ Chí Minh. Ảnh tư liệu: Quang Nhựt/TTXVN |
* Chuyến bay giao hàng xuyên biển đầu tiên
Ngày 12/2/2026, TP. Hồ Chí Minh khai trương tuyến vận chuyển bưu chính bằng thiết bị bay không người lái (UAV) kết nối xã Cần Giờ và phường Vũng Tàu. Đây là tuyến bưu chính xuyên biển đầu tiên, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc đưa công nghệ vào hoạt động logistics, đồng thời mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế số và kinh tế tầm thấp của Thành phố.
Tuyến vận chuyển do Công ty cổ phần CT UAV (thành viên CT Group) phối hợp cùng Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) triển khai. Kết quả thí điểm sẽ cung cấp dữ liệu thực tế quan trọng để các cơ quan quản lý hoàn thiện chính sách phát triển kinh tế tầm thấp, đồng thời đánh giá khả năng mở rộng mô hình sang các lĩnh vực chuyên biệt hơn như vận chuyển y tế khẩn cấp, cứu hộ cứu nạn, hỗ trợ ứng phó thiên tai hay phục vụ công tác quản lý đô thị thông minh.
Ông Nguyễn Như Thuận, Giám đốc Bưu điện TP. Hồ Chí Minh cho biết, tuyến Cần Giờ – Vũng Tàu hiện có khoảng 2.000 - 5.000 bưu gửi mỗi ngày với yêu cầu giao nhận nhanh và linh hoạt. Đổi mới công nghệ là yêu cầu tất yếu để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về tốc độ và trải nghiệm dịch vụ của khách hàng. Việc triển khai vận chuyển bằng UAV sẽ góp phần đáp ứng nhu cầu thực tế của khách hàng, đặc biệt là những đơn hàng đòi hỏi tốc độ cao.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý là điều kiện tiên quyết để mô hình vận hành hiệu quả. Sau khi hoàn thành giai đoạn thí điểm, đơn vị sẽ báo cáo các cấp có thẩm quyền để hoàn thiện quy trình cấp phép và các thủ tục liên quan. Song song đó, ngành bưu điện sẽ xây dựng quy trình khai thác, đầu tư hạ tầng và chuẩn bị nguồn lực để triển khai dịch vụ một cách bài bản, chuyên nghiệp. Nếu mô hình được áp dụng rộng rãi, sản lượng đơn hàng được kỳ vọng sẽ tăng mạnh - ông Thuận nhấn mạnh,
Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh cho rằng, việc khai trương tuyến giao hàng này không đơn thuần là một sự kiện công nghệ, mà thể hiện quyết tâm của Thành phố trong việc đưa thành tựu khoa học - công nghệ vào phục vụ đời sống, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế số.
Trong bối cảnh nhu cầu giao nhận ngày càng gia tăng, đòi hỏi tốc độ nhanh hơn, linh hoạt hơn và hiệu quả hơn, UAV được kỳ vọng trở thành giải pháp đột phá giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, tối ưu chi phí, mở rộng phạm vi phục vụ và từng bước giảm áp lực lên hạ tầng giao thông truyền thống. Thành phố cũng kỳ vọng sẽ mở rộng thêm tuyến Vũng Tàu - Côn Đảo, phục vụ vận chuyển hàng hóa ở cự ly xa hơn.
Theo ông Hiếu, UAV không chỉ dừng lại ở giao hàng mà còn được định hướng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như giám sát rừng, giám sát đô thị và hỗ trợ công tác quản lý đô thị. Đây là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ UAV vào nhiều mặt của đời sống, góp phần xây dựng nền kinh tế tầm thấp hiện đại, an toàn và bền vững.
Hỗ trợ doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ mới, trước đó, ngày 5/1/2026, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các doanh nghiệp công nghệ như Saolatek, Real-Time Robotics Việt Nam, Di Động Việt đã khởi động Chương trình thử nghiệm ứng dụng thiết bị bay không người lái vào hoạt động giao hàng, trong phạm vi Khu Công nghệ cao Thành phố.
Không dừng ở thử nghiệm kỹ thuật, hoạt động là bước đi chiến lược nhằm chuẩn hóa quy trình vận hành có kiểm soát các phương tiện bay không người lái, kiến tạo một không gian sáng tạo an toàn – nơi những công nghệ đột phá được nuôi dưỡng để trở thành động lực tăng trưởng mới.
Ông Nguyễn Kỳ Phùng - Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh cho rằng, việc đưa UAV vào lĩnh vực logistics đô thị là bài toán khó cả về công nghệ lẫn an toàn không phận, vì thế những bước thử nghiệm này là cần thiết để có dữ liệu thực tế, từ đó hoàn thiện chính sách và triển khai các bước tiếp theo. Theo ông, kinh tế tầm thấp được dự báo sẽ mang lại hàng tỷ USD và hàng trăm nghìn việc làm cho Việt Nam trong thập kỷ tới. Với sự hình thành và phát triển của các doanh nghiệp UAV tại Khu Công nghệ cao, TP. Hồ Chí Minh có cơ hội trở thành trung tâm sản xuất và ứng dụng UAV hàng đầu khu vực.
* Vươn tầm quốc tế
Ông Phan Văn Hán - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ kỹ thuật toàn cầu, Công ty cổ phần CT UAV (thành viên CT Group) cho biết, bay xuyên biển là một trong những bài toán khó trong lĩnh vực logistics không người lái. Vì vậy, doanh nghiệp đã chuẩn bị trong thời gian dài, đặc biệt là lựa chọn công nghệ và phương án kỹ thuật phù hợp.
Theo ông Hán, TP. Hồ Chí Minh đang hướng tới phát triển kinh tế dựa trên công nghệ cao và đổi mới sáng tạo, và việc khai trương tuyến bưu chính xuyên biển Cần Giờ - Vũng Tàu cho thấy không gian tầm thấp đang được khai thác hiệu quả.
“Chúng tôi tin rằng doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có đủ năng lực để đạt được những mục tiêu cao hơn, xa hơn. Là một trong những đơn vị lớn về UAV tại ASEAN với 16 dòng UAV ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, chúng tôi tự tin đáp ứng nhu cầu trong nước và hướng tới xuất khẩu. Khi sự tự tin của doanh nghiệp, sự tin tưởng của khách hàng và sự ủng hộ của chính quyền hội tụ, chúng ta chắc chắn sẽ thành công” – ông Hán chia sẻ.
Là một trong những doanh nghiệp tham gia Chương trình thử nghiệm ứng dụng thiết bị bay không người lái vào hoạt động giao hàng, trong phạm vi Khu Công nghệ cao Thành phố, ông Trần Anh Tuấn, Nhà sáng lập Saolatek nhấn mạnh, giai đoạn thử nghiệm công nghệ là bước rất quan trọng để doanh nghiệp làm chủ công nghệ, đổi mới sáng tạo và bảo đảm UAV có thể bay được và bán được. Sau những buổi thử nghiệm này, doanh nghiệp hy vọng có thêm đơn hàng trong nước, hướng đến xuất khẩu. Theo ông, thế giới đang cần những trung tâm sản xuất UAV phục vụ thị trường toàn cầu, và Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia sâu vào chuỗi giá trị này.
Ông Tuấn cho rằng, sau khi có Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và nhiều cơ chế hỗ trợ, môi trường phát triển công nghệ đã chuyển biến tích cực. Cơ chế sandbox và việc chấp nhận rủi ro hợp lý trong nghiên cứu khoa học giúp doanh nghiệp có cơ hội thử nghiệm, phát triển công nghệ, hoàn thiện sản phẩm.
Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần thêm sự đồng hành của nhà nước từ hỗ trợ nguồn lực đến xây dựng, hoàn thiện hệ sinh thái, để doanh nghiệp có thể tập trung cho nghiên cứu – phát triển (R&D). “Kỹ sư Việt Nam hoàn toàn có thể làm UAV hoàn chỉnh ở mức công nghệ cao, đủ sức cạnh tranh và phát triển thị trường quốc tế” – ông Tuấn khẳng định.
Ông Lương Việt Quốc, Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Realtime Robotics nhìn nhận, thách thức lớn nhất của ngành UAV Việt Nam là làm gì để vượt lên và cạnh tranh trên thị trường toàn cầu. Điều này đòi hỏi phải có phát minh và công nghệ vượt trội, bởi đó là con đường duy nhất để bước ra thế giới và giữ vững thị trường trong nước. "UAV Việt Nam hoàn toàn đủ sức vươn tầm quốc tế, và Realtime Robotics là minh chứng cụ thể khi đã có sản phẩm chinh phục thị trường Hoa Kỳ", ông Lương Việt Quốc khẳng định.
Tuy nhiên, để “vươn mình” không chỉ là câu chuyện của một doanh nghiệp mà là bài toán quốc gia với ba nền tảng chính: tài chính, nhân lực và thể chế. Mô hình “3 nhà” gồm Nhà nước, doanh nghiệp và nhà trường - cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa để biến năng lực công nghệ thành sức mạnh cạnh tranh quốc gia.
Để đạt được mục tiêu vươn tầm quốc tế, theo ông Lương Việt Quốc, Nhà nước cần tạo điều kiện tốt nhất để doanh nghiệp có thể làm ra những sản phẩm, giải pháp vượt trội. Trong đó, Nhà nước có thể hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết bài toán về vốn bằng các chính sách hỗ trợ phù hợp ví dụ như các doanh nghiệp khởi nghiệp có thể hỗ trợ theo hướng tài trợ, ươm tạo. Với các doanh nghiệp đã chứng minh năng lực cạnh tranh quốc tế, có thể được hỗ trợ bằng cơ chế “đặt hàng”, để doanh nghiệp có vốn tiếp tục đầu tư R&D./.
Thu Hoài
