 |
| Bảo vệ thành quả trí tuệ, nuôi dưỡng động lực đổi mới sáng tạo |
Trong xu thế phát triển của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phát triển và kiến tạo thành phố thông minh, hướng đến nền kinh tế số và xanh là yêu cầu tất yếu. Do đó, ngày càng nhiều quốc gia ứng dụng công nghệ tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ thành phố thông minh và nâng cao năng lực cạnh tranh ở nhiều lĩnh vực tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo Giáo sư Bor-Jiunn Wen, Trưởng khoa Kỹ thuật Cơ khí và Cơ điện tử, Đại học Hải dương Quốc gia Đài Loan (Trung Quốc), mô hình robot biển ứng dụng AI và thị giác máy tính trong quan trắc môi trường, giám sát hạ tầng và phát triển đô thị ven biển thông minh. Cụ thể, được phát triển từ 6.534 cặp ảnh dưới nước, hệ thống có khả năng tái tạo không gian 3D và nhận diện vật thể với độ chính xác 90,4%.
Sự phát triển của lĩnh vực năng lượng ngoài khơi, nhất là ngành điện gió đã làm gia tăng nhu cầu kiểm tra dưới nước, tuy nhiên vùng nước ven biển đục có thể làm hạn chế hiệu suất của các thiết bị ROV sử dụng hệ thống quang học, trong khi việc vận hành thủ công lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Điều này đặt ra yêu cầu từ cảm biến dưới nước đến khả năng chống chịu toàn cầu, cục thể là những robot hàng hải tích hợp AI phục vụ các thành phố ven biển thông minh.
Giáo sư Bor-Jiunn Wen phân tích thêm, các sự cố cáp cho thấy sự cần thiết phải áp dụng các công nghệ kiểm tra tự hành trong môi trường tầm nhìn hạn chế, nhằm nâng cao hiệu quả bảo trì tua-bin gió, đảm bảo an toàn cho hệ thống cáp, cũng như cải thiện độ tin cậy trong việc định vị và phát hiện lỗi dưới nước.Đối với Việt Nam, công nghệ này cũng mở ra tiềm năng ứng dụng trong giám sát môi trường biển, hạ tầng ven bờ, nuôi trồng thủy sản, bảo tồn hệ sinh thái và cảnh báo thiên tai.
Liên quan đến ứng dụng AI ở lĩnh vực chuyên ngành, ông Nguyễn Long Hưng, Giám đốc Đối ngoại và phát triển quốc tế, Tổng công ty Công nghệ thiết kế xây dựng Việt Nam (VDCD) chia sẻ, việc ứng dụng UAV (máy bay không người lái) kết hợp AI đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong lĩnh vực khảo sát, đo đạc và triển khai dự án. Công nghệ này giúp tự động hóa quá trình thu thập dữ liệu, rút ngắn thời gian khảo sát, giảm chi phí vận hành, đồng thời nâng cao độ chính xác so với phương pháp truyền thống.
 |
| Chuyển đổi số tạo không gian phát triển mới |
Trong bối cảnh Việt Nam đang tăng cường đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai và hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, các giải pháp ứng dụng UAV và AI được đánh giá có vai trò đặc biệt quan trọng. Bởi UAV kết hợp AI hỗ trợ xử lý khối lượng dữ liệu lớn trong thời gian ngắn, giúp tăng tính đồng bộ, khả năng cập nhật và độ chính xác của cơ sở dữ liệu đất đai, phục vụ quá trình chuẩn hóa dữ liệu địa chính và xây dựng nền tảng dữ liệu số cho quản lý đô thị trong tương lai.
Mới đây, tại hội thảo "Resilience by Technology and Design" (RTD 2026), với chủ đề “FutureScape – Thiết kế Tương lai” do Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) phối hợp cùng các đối tác quốc tế tổ chức ở TP. Hồ Chí Minh, nhiều chuyên gia cũng chia sẻ đa dạng giải pháp kiến tạo nên một "tam giác kết nối" vững chắc giữa tri thức, công nghệ và cộng đồng. Ngoài ra, những giải pháp này còn hướng đến bức tranh toàn cảnh về tương lai, trong đó ứng dụng trí tuệ nhân tạo, robot, bản sao số, mô hình ngôn ngữ lớn (LLM)... giúp giải quyết các thách thức ngày càng phức tạp của xã hội, doanh nghiệp và môi trường.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Quang Hùng, Giám đốc UEH cho biết, lầu đầu tiên trong hành trình tổ chức RTD diễn ra tại ba trung tâm chiến lược TP. Hồ Chí Minh, Đồng bằng sông Cửu Long (Vĩnh Long, Cần Thơ) và Nha Trang, không nằm ngoài mục tiêu thúc đẩy hợp tác và phát triển giải pháp đổi mới sáng tạo hướng đến phát triển bền vững. Do đó, tại RTD chú trọng giới thiệu sản phẩm, mô hình và giải pháp tiêu biểu từ doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu,… được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với những thách thức toàn cầu và nhu cầu phát triển tại Việt Nam.
Ghi nhận ý kiến một số chuyên gia đánh giá, Việt Nam chưa mạnh về quy mô, nhưng có lợi thế ở khả năng thích ứng nhanh với nhu cầu thực tế, nên hướng đi phù hợp là tập trung vào tốc độ, tùy biến và ứng dụng thực chiến. Bên cạnh đó, Việt Nam không nên làm robot đơn lẻ mà cần xây dựng nền tảng trước, nhất là ứng dụng công nghệ tích hợp AI, hay nói cách khác là hình thành hệ sinh thái để làm chủ năng lực cạnh tranh quốc gia.
Còn về phía doanh nghiệp, muốn đưa robot Việt ra thế giới, không thể mang tư duy của một xưởng cơ khí mà cạnh tranh với những tập đoàn toàn cầu. Chính vì vật, cộng đồng doanh nghiệp nội địa phải xây dựng liên minh để chia sẻ tài nguyên nội địa, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng chuẩn sản phẩm lên mức toàn cầu./.
