An Giang vươn ra biển lớn từ hệ thống 8 đô thị động lực

Một góc thị trấn Hoàng hôn - Địa Trung Hải, đảo Phú Quốc. Ảnh: Ngọc Bích - TTXVN

* Tinh thần “6 rõ” và tầm nhìn chiến lược

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức, tỉnh xác định việc hình thành và phát huy vai trò của 8 đô thị động lực gồm: Rạch Giá, Long Xuyên, Phú Quốc, Châu Đốc, Hà Tiên, Kiên Lương, An Biên và Giồng Riềng là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. Các đô thị này đóng vai trò là những cực tăng trưởng then chốt, tạo đà tăng cường liên kết chặt chẽ giữa ba không gian “biển - biên giới - nội địa”.

Để đề án phát triển không dừng lại ở mức định hướng chung chung, An Giang ban hành kế hoạch thực hiện với những mốc thời gian và yêu cầu cụ thể. Mọi nhiệm vụ đều gắn trực tiếp với quy hoạch, chương trình phát triển đô thị thực tế và được chỉ đạo xuyên suốt theo tinh thần “6 rõ”: rõ địa điểm, rõ sản phẩm đầu ra, rõ cơ quan chủ trì, rõ cơ quan phối hợp, rõ phương thức thực hiện và rõ thời hạn hoàn thành.

Định hướng chức năng cốt lõi, tỉnh phân định rõ nét không gian kinh tế, giúp các đô thị không chồng chéo mà tạo thành một hệ sinh thái bổ trợ hoàn chỉnh.

Cụ thể, đô thị Long Xuyên là trung tâm tri thức, giáo dục, đổi mới sáng tạo và logistics nông nghiệp. Ưu tiên phát triển cụm sản xuất nông nghiệp công nghệ cao phía Đông, đại học và các viện nghiên cứu R&D; Rạch Giá là trung tâm hành chính mới, dẫn dắt thương mại - dịch vụ, y tế, giáo dục và kinh tế biển dọc trục Rạch Giá - Long Xuyên; Phú Quốc là đô thị du lịch sinh thái - biển đảo đẳng cấp quốc tế; Châu Đốc là đô thị du lịch tâm linh, văn hóa - lịch sử và trung tâm thương mại biên giới kết nối trực tiếp Campuchia; Hà Tiên là đô thị cửa khẩu quốc tế, trung tâm du lịch ven biển gắn liền với khu kinh tế cửa khẩu Hà Tiên; Kiên Lương là trung tâm công nghiệp, logistics, cảng biển Hòn Chông và du lịch biển; An Biên là hạt nhân nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu thủy sản và trung tâm năng lượng sạch (gió, mặt trời); Giồng Riềng là đô thị thương mại dịch vụ nội địa, tập trung phát triển các khu đô thị mới.

An Giang quán triệt nguyên tắc lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư nhân, tập trung ưu tiên các dự án có tính lan tỏa cao, giải quyết triệt để điểm nghẽn hạ tầng và mở rộng không gian thu hút dòng vốn đầu tư. Theo lộ trình, năm 2026 tỉnh sẽ hoàn thiện toàn bộ công tác rà soát, chuẩn bị đầu tư và xác định nguồn lực. Giai đoạn 2027 - 2030 sẽ tiến hành triển khai đồng bộ theo quyết định chủ trương đầu tư và kế hoạch đầu tư công được phê duyệt.

Mục tiêu chiến lược được An Giang đặt ra là đến năm 2030, tỷ lệ đô thị hóa toàn tỉnh phấn đấu đạt từ 50% trở lên. Chuỗi 8 đô thị hạt nhân không chỉ là những đầu mối hành chính - kinh tế hiện đại mà còn hình thành thế liên hoàn “biển - biên giới - nội địa”, tạo xung lực bứt phá cho vùng Đông bằng sông Cửu Long.

* Lấn biển và phát triển hạ tầng giao thông kết nối liên vùng

Một góc thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang. Ảnh: TTXVN

Để tạo hành lang pháp lý và cơ sở vững chắc thu hút các nhà đầu tư lớn, An Giang đang đẩy nhanh tiến độ lập và điều chỉnh quy hoạch chung cho toàn bộ 8 đô thị động lực. Đến nay, quy hoạch chung của 3 trung tâm kinh tế trọng điểm gồm: Rạch Giá, Long Xuyên và Châu Đốc đã hoàn tất phê duyệt; 5 đô thị còn lại đang trong giai đoạn tăng tốc để hoàn thành phê duyệt trong thời gian sớm nhất.

Song song với việc phê duyệt quy hoạch đô thị, An Giang cũng tổ chức lập quy hoạch phân khu đối với các khu vực dự kiến lấn biển giai đoạn đến năm 2030 với tổng diện tích khoảng 4.500 ha. Trọng tâm không gian mở rộng này tập trung tại khu vực Phú Quốc - Thổ Châu 2.295 - 2.300 ha; tuyến Rạch Giá - Hòn Đất - Vân Khánh 1.000 - 1.100 ha; không gian Hà Tiên - Tiên Hải - Tô Châu - Kiên Lương 900 ha; khu vực Kiên Hải 200 ha. Việc mở rộng không gian ra biển nhằm chủ động tạo thêm quỹ đất sạch, thu hút các dự án hạ tầng quy mô lớn, tạo đà bứt phá cho kinh tế biển của tỉnh.

Nhận thức rõ hạ tầng giao thông là “mạch máu” quyết định sự thành bại của các đô thị động lực, An Giang dồn sức ưu tiên đầu tư chuỗi hạ tầng giao thông có tính kết nối cao. Ông Lê Việt Bắc, Giám đốc Sở Xây dựng An Giang cho biết, tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng (giai đoạn 1) trong năm 2027; đồng thời, triển khai ngay các tuyến kết nối từ điểm đầu cao tốc đến Cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên và Quốc lộ 91C, qua đó thúc đẩy mạnh mẽ hành lang thương mại biên giới Việt Nam - Campuchia.

Đồng thời, trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh chuẩn bị đầu tư và triển khai hàng loạt dự án giao thông trọng điểm theo thẩm quyền như: Tuyến cao tốc Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu; cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 80 (đoạn Rạch Giá - Ba Hòn) và nâng cấp Quốc lộ N1 (đoạn Hà Tiên - Châu Đốc); xây dựng tuyến kết nối cao tốc với trung tâm Rạch Giá - Long Xuyên song song với đường ĐT.960.

Cùng đó, đầu tư đường bộ ven biển An Giang - Cà Mau, cầu vượt vịnh Rạch Giá kết nối An Biên với Rạch Giá, đường ven biển phía Tây Phú Quốc và tuyến đường trục chính ven biển dẫn vào trung tâm Hà Tiên.

Chuỗi dự án này khi hoàn thành sẽ tháo gỡ các điểm nghẽn giao thông, tạo nên mạng lưới kết nối thông suốt từ nội địa ra biển và sang các nước khu vực ASEAN.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Ngô Công Thức thông tin, để hiện thực hóa phát triển hệ thống 8 đô thị động lực, An Giang thực hiện chính sách đa dạng hóa nguồn vốn, giảm tối đa áp lực lên ngân sách nhà nước. Tỉnh tranh thủ nguồn vốn ngân sách Trung ương cho các dự án hạ tầng quốc gia (cao tốc, sân bay, luồng hàng hải...). Nguồn ngân sách địa phương tập trung đối ứng công tác giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch và hạ tầng xã hội.

Đặc biệt, An Giang tích cực huy động nguồn vốn ODA và tài trợ quốc tế từ các tổ chức lớn như: Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), Quỹ Khí hậu Xanh (GCF) và Chính phủ Phần Lan (PI) để đầu tư thích ứng với biến đổi khí hậu và y tế. Song song đó, các mô hình đối tác công tư (PPP) và phương thức đấu giá quyền sử dụng đất được đẩy mạnh nhằm thu hút mạnh mẽ dòng vốn tư nhân vào phát triển hạ tầng đô thị, thương mại và logistics.

Với chiến lược rõ ràng, nguồn lực linh hoạt cùng tinh thần hành động quyết liệt, An Giang đang kỳ vọng tạo nên bước đột phá lịch sử, biến 8 đô thị động lực thành những đầu tàu tăng trưởng bền vững, đưa toàn tỉnh vươn mình trở thành trung tâm kinh tế - xã hội hiện đại hàng đầu vùng hạ lưu sông Mê Kông, góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về “Xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh”./.