 |
| Hoạt động tại Công ty cổ phần May Chiến Thắng. |
| Ảnh: Phương Hoa - TTXVN |
Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, nhiều doanh nghiệp lo lắng đang phải chịu nhiều áp lực về giá bán, thời gian giao hàng gấp hơn, đơn hàng nhỏ cũng nhiều hơn. Tuy nhiên, đơn hàng quý I đã được đàm phán xong và nhiều doanh nghiệp đang đàm phán đơn hàng cho quý II/2026.
Ông Thân Đức Việt - Tổng Giám đốc Tổng Công ty May 10 (May 10) cho hay, đơn hàng của doanh nghiệp hiện đã phủ kín đến hết tháng 3/2026, bao trùm cả giai đoạn trước và sau tết Nguyên đán. Dù vậy, các đơn hàng cho quý II/2026 vẫn đang trong quá trình tìm kiếm, đàm phán, chưa chắc chắn. Tình trạng này không phải cá biệt, mà là bức tranh chung của nhiều doanh nghiệp trong ngành.
Theo Lãnh đạo May 10, khác với trước đây, khi đơn hàng thường được chốt sớm từ 3 - 6 tháng, thậm chí cả năm, thì hiện nay thời gian xác nhận đơn hàng đang rút ngắn đáng kể. Có những đơn hàng chỉ được chốt trước thời điểm sản xuất vài tuần, thậm chí sát ngày. Điều này khiến kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp gấp hơn, nhanh hơn và có thể thay đổi bất cứ lúc nào.
Ông Cao Hữu Hiếu - Tổng Giám đốc tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) nhận định, bước sang năm 2026 tình hình đơn hàng của doanh nghiệp dệt may trong nước không quá khó khăn, tuy nhiên giá đơn hàng giảm, biên lợi nhuận mỏng. “Những đơn hàng đang ký hoặc đang triển khai, tùy vào từng khách hàng, thị trường, số lượng đơn hàng nhưng giá phải giảm ít nhất 5%” ông Hiếu nói.
Để giải quyết vấn đề này, ông Cao Hữu Hiếu đặc biệt nhấn mạnh công tác quản trị doanh nghiệp; trong đó, chuyển đổi số được coi là “cốt lõi” của doanh nghiệp. Mọi quyết định sản xuất, kinh doanh cần dựa trên số liệu cụ thể, được cập nhật thường xuyên theo ngày, tuần, tháng, từ đơn hàng, tiến độ, chi phí đến năng suất và biến động thị trường. Tập đoàn đang đặt mục tiêu xây dựng trung tâm dữ liệu trong năm 2026, tiến tới giai đoạn 2027 - 2028 toàn bộ hệ thống quản trị sẽ vận hành trên một nền tảng chung. Khi dữ liệu minh bạch và thông suốt, việc điều hành sẽ linh hoạt hơn, giảm độ trễ trong ra quyết định.
Với các doanh nghiệp may, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết. Đơn hàng đến sát ngày sản xuất buộc hệ thống kế hoạch, tổ chức sản xuất và phối hợp nội bộ phải đủ linh hoạt. Nếu không nâng được tốc độ xử lý và khả năng điều phối, doanh nghiệp rất dễ bỏ lỡ cơ hội hoặc rơi vào tình trạng quá tải cục bộ, ảnh hưởng đến chất lượng và uy tín.
Song song với quản trị, câu chuyện sản phẩm được xem là trụ cột thứ hai để giữ vững vị thế trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Ở khâu sợi, xu hướng dịch chuyển khỏi các sản phẩm thông dụng như sợi cotton, sợi PC đã trở nên rõ nét. Thị trường ngày càng đòi hỏi các loại sợi đa thành phần, có tính năng và giá trị gia tăng cao hơn.
Đại diện Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho biết, các doanh nghiệp đang đẩy mạnh áp dụng công nghệ, AI để tiết kiệm chi phí nhân lực và nâng cao năng suất. Doanh nghiệp đang đầu tư mạnh vào AI và robot hoá trong hoạt động sản xuất. Bây giờ một người lao động có thể vận hành 3 máy. Một robot có thể thay thế cho 5 - 6 người. Việc áp dụng công nghệ sẽ giúp tiết giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Ngành dệt may Việt Nam xác định chiến lược chuyển dịch mạnh từ gia công số lượng lớn sang các đơn hàng lẻ nhưng yêu cầu kỹ thuật phức tạp và giá trị cao từ các thị trường như Mỹ, Nhật Bản...
Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch VITAS cho rằng, dư địa nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm Việt Nam còn rất lớn. Do vậy, ngành dệt may sẽ không chỉ dựa vào gia công đại trà mà tập trung vào phân khúc có hàm lượng chất xám cao.
Điển hình, tại Công ty May 10 hiện đang sản xuất đồ vest cho thị trường Nhật Bản và Mỹ theo hình thức may đo từng bộ cho khách hàng thay vì sản xuất hàng loạt. Trong quy trình này, tỷ lệ lao động thủ công chiếm tới 60%, máy móc chỉ đảm nhiệm 40%.
Sản phẩm dệt may Việt Nam hiện có mặt tại 138 thị trường; trong đó, Mỹ là thị trường chủ lực với hơn 18 tỷ USD. Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm 3 quốc gia xuất khẩu hàng may mặc lớn nhất thế giới, cùng với Trung Quốc và Bangladesh. Ngành dệt cũng đóng góp đáng kể vào an sinh xã hội, giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động. Hiện nay, ngành có khoảng 3 triệu lao động, chiếm trên 10% tổng lao động công nghiệp của cả nước./.
