| Đưa di sản vào đời sống hôm nay |
Chính vì thế, ngay sau khi nước Việt Nam mới vừa được thành lập, Người đã ký ban hành sắc lệnh số 65/SL ngày 23/11/1945 về bảo tồn di sản văn hóa dân tộc.
Một làn điệu dân ca chỉ thực sự tồn tại khi còn người hát; một nghề truyền thống chỉ có sức sống khi còn người làm nghề; một lễ hội chỉ có ý nghĩa khi cộng đồng còn thực hành và gửi gắm trong đó những giá trị văn hóa, tinh thần của mình.
Vì vậy, bảo tồn không thể chỉ dừng ở việc “ghi chép”, “sưu tầm”, “lập hồ sơ” hay “phục dựng”. Những công việc ấy rất cần thiết, nhưng đích đến cuối cùng phải là duy trì được không gian sống của di sản và đội ngũ những người thực hành di sản.
Từ tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về văn hóa ngày càng được bổ sung, phát triển và thể chế hóa bằng nhiều chủ trương, chính sách. Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa từng bước được đặt trong tổng thể xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Hệ thống pháp luật, chương trình, đề án về bảo tồn di sản ngày càng được hoàn thiện, tạo cơ sở để huy động nguồn lực của Nhà nước và xã hội cho công tác này.
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã đặt công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong một tư duy phát triển mới. Nghị quyết xác định văn hóa là nguồn lực nội sinh quan trọng của đất nước; đồng thời nhấn mạnh phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân, trong đó Nhân dân là chủ thể sáng tạo và thụ hưởng.
Đặc biệt, trong bối cảnh công nghệ, thị trường và lối sống thay đổi nhanh chóng, trao truyền di sản cho thế hệ trẻ không chỉ là dạy lại một kỹ năng hay giữ nguyên một truyền thống, mà còn cần tạo cơ hội để người trẻ tham gia và tìm thấy những giá trị mới từ di sản.
Bà Cha Boyoung - Giám đốc Văn phòng Hợp tác và Mạng lưới tại ICHCAP (UNESCO): Thế hệ trẻ chính là tương lai của di sản văn hóa. Nếu không có họ, hoặc nếu họ không có mong muốn tiếp nối và trao truyền, thì di sản sẽ khó có tương lai. Vì vậy, thế hệ trẻ cần được học hỏi một cách đầy đủ, đúng đắn để tiếp tục trao truyền những giá trị văn hóa cho thế hệ sau.
Trao truyền di sản vì thế không phải là trao lại cho người trẻ một truyền thống bất biến, mà là trao cho họ tri thức, kỹ năng và cơ hội tham gia, để thế hệ trẻ có thể tiếp tục sáng tạo, đưa di sản vào đời sống hôm nay và tạo nên những giá trị mới cho tương lai.
Tạ Tuấn Hưng - Bạn trẻ tại Hà Nội: Đối với những người trẻ như tôi thì việc áp dụng công nghệ là một thứ vô cùng quan trọng vì nó gắn với cuộc sống hằng ngày của thế hệ trẻ và thanh niên. Đặc biệt, cách tiếp cận với di sản như vậy cũng là một phương thức giúp những người trẻ nói chung hiểu thêm về di sản, và những người trẻ làm việc trong lĩnh vực di sản cũng có thể tiếp cận gần hơn với nhau. Bản thân tôi cũng đang tích cực trong các hoạt động bảo vệ di sản, từ đó, chúng tôi học hỏi, trao đổi kinh nghiệm và mở rộng mạng lưới những người trẻ cùng quan tâm đến bảo tồn di sản.
Di sản chỉ sống khi có người thực hành. Di sản chỉ bền vững khi có người kế tục. Và di sản chỉ trở thành sức mạnh của tương lai khi cộng đồng vẫn nhận mình là chủ thể của di sản ấy./.
Phương Dung - Thanh Bình
