| Gìn giữ tiếng nói, chữ viết các dân tộc, bảo tồn bản sắc, tiếp nối cội nguồn |
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc. Chúng ta phải giữ gìn nó, quý trọng nó, làm cho nó phổ biến ngày càng rộng khắp.”. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao sự tôn trọng tiếng nói của các dân tộc, coi ngôn ngữ không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn là công cụ quan trọng trong công tác tuyên truyền, giáo dục, giác ngộ quần chúng. Thông qua tiếng nói gần gũi với đồng bào, những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước có thể đến với nhân dân, góp phần nâng cao dân trí, cải thiện đời sống và xây dựng cộng đồng ngày càng tiến bộ.
Tại phường Thảo Nguyên, tỉnh Sơn La, lớp truyền dạy chữ Nôm Dao đang góp phần đưa những giá trị văn hóa truyền thống trở lại gần hơn với đời sống cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ.
Đều đặn trong mỗi buổi học, lớp học lại vang lên tiếng đọc bài, tiếng giảng giải của nghệ nhân Triệu Văn Sơn. Từ những nét chữ còn xa lạ, các học viên từng bước làm quen với hệ thống ký tự, cách đọc, cách viết và ý nghĩa của từng con chữ. Qua mỗi bài học, những kiến thức về lịch sử, phong tục, lễ nghi của dân tộc Dao cũng dần được mở ra.
Nghệ nhân Triệu Văn Sơn – Tổ dân phố Tà Loọng, phường Thảo Nguyên, tỉnh Sơn La: “Giờ rất ít người biết đọc, biết viết chữ Dao và có những người đọc còn không đúng tiếng người Dao. Giờ muốn các con, các cháu, các anh em phải vừa học, vừa viết, vừa nói tiếng Dao để bảo tồn được bản sắc dân tộc của mình. Được Ủy ban nhân dân phường Thảo Nguyên tổ chức lớp tập huấn này tôi rất vui. Tôi sẽ cố gắng để truyền dạy cho các con, các cháu, anh em vừa học, vừa viết, để bảo tồn bản sắc dân tộc Dao”.
Với những người tham gia lớp học, việc học chữ Nôm Dao không chỉ giúp nhận biết một hệ thống chữ viết của dân tộc mình, mà còn mở ra cơ hội tìm hiểu sâu hơn về cội nguồn, những câu chuyện và phong tục được lưu truyền từ cha ông.
Để việc bảo tồn không dừng lại ở nỗ lực của một vài cá nhân, cấp ủy, chính quyền phường Thảo Nguyên cũng chú trọng tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa của dân tộc mình. Trong đó, việc truyền dạy chữ Nôm Dao được xác định là một cách thiết thực để khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm của mỗi người, nhất là thế hệ trẻ.
Bà Phạm Tú Uyên – Phó Chủ tịch UBND phường Thảo Nguyên, tỉnh Sơn La: “Việc truyền dạy Nôm Dao cho người Dao Tiền thì sẽ là một sợi dây kết nối giữa các thế hệ và người dân sẽ là chủ thể trung tâm của việc giữ gìn, phát huy bản sắc các giá trị văn hóa độc đáo này. Thông qua lớp truyền dạy chữ Nôm Dao cho cộng đồng dân tộc Dao Tiền, các thế hệ trẻ, nhất là các bạn trẻ sẽ được tìm hiểu, được tiếp cận về truyền thống của dân tộc mình và hiểu sâu hơn về các lễ hội truyền thống. Đặc biệt là thông qua lớp học sẽ giáo dục thêm cho các bạn về niềm tự hào của dân tộc, vai trò trách nhiệm của thế hệ trẻ trong gìn giữ và phát triển văn hóa các dân tộc”.
Có thể nói, tôn trọng và gìn giữ tiếng nói các dân tộc không chỉ là bảo tồn một di sản văn hóa, mà còn là gìn giữ cội nguồn, nuôi dưỡng niềm tự hào và ý thức trách nhiệm của mỗi người đối với dân tộc mình. Khi tiếng nói được sử dụng, chữ viết được trao truyền và các giá trị văn hóa được tiếp nối trong đời sống, bản sắc của mỗi cộng đồng sẽ có thêm sức sống. Đó cũng là cách góp phần làm giàu thêm sự đa dạng, thống nhất của nền văn hóa Việt Nam./.
