 |
| Đoàn tàu thuộc tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội. |
| Ảnh: Huy Hùng - TTXVN |
Theo các chuyên gia, Hà Nội - một đô thị lớn đang chịu áp lực gia tăng dân số, mở rộng không gian và phát triển kinh tế - xã hội nhanh chóng, việc ứng dụng công nghệ số trong xây dựng, quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng không chỉ là xu hướng thời đại mà còn là đòn bẩy quyết định cho sự phát triển bền vững, hiệu quả và toàn diện của Thủ đô. Chuyển đổi số trong xây dựng hạ tầng không chỉ đơn thuần là thay đổi phương thức làm việc, mà còn tạo ra những giá trị mới: cải thiện hiệu suất, tiết kiệm chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ công, tăng cường minh bạch và khả năng giám sát.
Nhiều năm quản lý công ty hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, ông Nguyễn Tuấn Anh, Giám đốc Công ty Thương mại và Đầu tư HHA Việt Nam bày tỏ, chuyển đổi số không còn là lựa chọn, mà là bước đột phá chiến lược đối với hoạt động xây dựng, quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng trên địa bàn Hà Nội. Từ quy hoạch thông minh, xây dựng hiệu quả, quản lý bền vững đến vận hành linh hoạt, chuyển đổi số mang lại giá trị kinh tế, xã hội sâu rộng. Đối với một đô thị năng động như Hà Nội, việc sớm xây dựng và thực thi chiến lược số toàn diện sẽ không chỉ giải quyết bài toán hiện tại mà còn đặt nền tảng vững chắc cho tương lai, hướng tới một thành phố thông minh, đáng sống và phát triển bền vững.
Tại buổi làm việc với Sở Xây dựng mới đây, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc cũng lưu ý mọi hoạt động của ngành xây dựng không thể tách rời Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia năm 2026 của thành phố. Ngành phải ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số mạnh mẽ để hiện đại hóa tối đa, giảm thiểu quy trình thủ công. Các phân công, phân nhiệm thực hiện chương trình hành động phải được triển khai quyết liệt và có kết quả theo từng tháng, từng quý.
Trước thực tế đó, hiện UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 25/KH-UBND về thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội. Theo kế hoạch, thành phố thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động xây dựng, quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng, nhằm đổi mới căn bản phương thức quản lý, điều hành, nâng cao hiệu quả đầu tư, chất lượng công trình và năng lực khai thác vận hành.
Cùng với đó, nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng, thành phố Hà Nội sẽ tạo lập hệ sinh thái kết cấu hạ tầng số thông minh, đồng bộ, kết nối liên thông giữa các lĩnh vực, lấy dữ liệu làm nền tảng, người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, qua đó góp phần xây dựng nền kinh tế số, xã hội số, bảo đảm phát triển bền vững, hiện đại hóa lĩnh vực hạ tầng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn, trong giai đoạn đến năm 2026, thành phố sẽ hoàn thiện khung pháp lý hỗ trợ chuyển đổi số trong xây dựng, quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng; hướng dẫn thực hiện tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về dữ liệu, nền tảng số, mô hình thông tin công trình (BIM), IoT và quản lý hạ tầng thông minh; hoàn thiện cơ sở dữ liệu về kết cấu hạ tầng xây dựng, bảo đảm kết nối, chia sẻ với hệ thống của các bộ, ngành và địa phương; tích hợp với nền tảng phân tích dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) để phục vụ dự báo, lập quy hoạch và ra quyết định chính sách.
Hà Nội cũng xây dựng kho dữ liệu mô hình thông tin công trình (BIM) dùng chung của thành phố sẵn sàng tích hợp Kho dữ liệu Quốc gia do Bộ Xây dựng triển khai, áp dụng BIM bắt buộc đối với các công trình cấp II trở lên của các dự án đầu tư xây dựng mới sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công và đầu tư theo phương thức đối tác công tư bắt đầu thực hiện các công việc chuẩn bị dự án.
Đến năm 2030, 100% các dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng mới áp dụng công nghệ AI, IoT, GIS, BIM trong thiết kế, giám sát, quản lý chất lượng và vận hành công trình; dữ liệu quản lý công trình hạ tầng được số hóa, chuẩn hóa và liên thông. Triển khai các nền tảng số dùng chung phục vụ quản lý đầu tư, vận hành, bảo trì công trình hạ tầng. Hình thành hệ sinh thái kết cấu hạ tầng số thông minh, kết nối liên ngành, liên vùng và liên thông giữa các cấp quản lý từ Trung ương đến địa phương.
Bên cạnh đó, 100% quy trình quản lý được chuyển đổi từ thủ công sang điện tử, sử dụng hồ sơ điện tử, dữ liệu trực tuyến trong quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng; hình thành được nguồn nhân lực dần đáp ứng làm chủ, khai thác, vận hành hiệu quả những ứng dụng công nghệ AI, IoT, GIS, BIM trong quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng; bảo đảm 100% hệ thống số hóa trong lĩnh vực hạ tầng có biện pháp bảo vệ an toàn thông tin theo cấp độ; áp dụng các tiêu chuẩn an toàn thông tin, bảo mật trong việc khai thác, chia sẻ dữ liệu kết cấu hạ tầng và thông tin người dùng.
Tầm nhìn đến năm 2035, thành phố Hà Nội hoàn thành 100% chuyển đổi số toàn diện trong các hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng. Áp dụng rộng rãi BIM trong hoạt động xây dựng và quản lý vận hành công trình hạ tầng, hướng tới mục tiêu thực hiện tiết kiệm về chi phí quy đổi tổng hợp từ các chủ thể có liên quan thực hiện áp dụng BIM, tăng cường tính minh bạch và thuận lợi trong quản lý, kiểm soát chất lượng.
Đồng thời, thành phố yêu cầu triển khai đồng bộ nhiều nhóm nhiệm vụ và giải pháp như: hoàn thiện cơ chế, chính sách và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng; chuyển đổi số trong quản lý kết cấu hạ tầng phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của ngành xây dựng; xây dựng, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, làm nền tảng phát triển các hệ thống ứng dụng phục vụ quản lý trong hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng.
Song song với đó, các đơn vị liên quan cần triển khai đồng bộ các nhóm nhiệm vụ và giải pháp về chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng đô thị; chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng giao thông; phát triển nguồn nhân lực chuyển đổi số phục vụ công tác xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng; tăng cường hợp tác quốc tế về xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng.
Thông qua các giải pháp đồng bộ về dữ liệu, công nghệ, quản lý và con người trong hoạt động xây dựng, quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng, Hà Nội đang dần tạo nên một hệ sinh thái hạ tầng số, góp phần xây dựng đô thị thông minh, nâng cao chất lượng sống cho người dân và tạo nền tảng phát triển bền vững trong kỷ nguyên số./.
