 |
| Phối cảnh dự án Nhà ở xã hội CT3 Kim Chung. Ảnh: Thu Hằng/Bnews/vnanet.vn |
Chưa đầy hai giây sau một cú "nhấp chuột", số phận của hàng nghìn hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội tại dự án CT3 Thăng Long Green City (Kim Chung, Đông Anh, Hà Nội) đã được định đoạt. Sáng ngày 4/7, một cuộc bốc thăm quy mô lớn nhưng "không tiếng động" đã diễn ra hoàn toàn trên không gian mạng. Với tỷ lệ "chọi" gay gắt, buổi bốc thăm trực tuyến lần này không chỉ là cột mốc quyết định tấm vé "an cư" của hàng trăm gia đình thu nhập thấp, mà còn mở ra một chương mới cho sự minh bạch, số hóa trong quy trình phân phối nhà ở xã hội tại Thủ đô.
* Hàng nghìn người hồi hộp giành suất mua nhà ở xã hội
Theo Liên danh chủ đầu tư dự án là Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển Nhà Hà Nội (Handico) và Tổng công ty Viglacera - CTCP, dự án cung cấp 929 căn hộ nhà ở xã hội (gồm 589 căn để bán, 128 căn cho thuê mua và 212 căn cho thuê). Tuy nhiên, số lượng hồ sơ hợp lệ nộp về lên tới con số 3.653 bộ.
Trong đó, áp lực lớn nhất nằm ở phân khúc mua với 3.371 hồ sơ cạnh tranh cho 589 căn hộ, tương đương tỷ lệ gần 1 chọi 6. Nhưng với các vòng bốc thăm cụ thể cho từng nhóm đối tượng thì tỷ lệ này còn cao hơn nữa. Khoảng cách quá lớn giữa nguồn cung và nhu cầu khiến kết quả bốc thăm trở thành tâm điểm theo dõi nghẹt thở của hàng nghìn gia đình.
Chưa đầy hai giây sau khi nhấn nút "Tham gia", màn hình máy tính hiện lên dòng thông báo trúng quyền mua căn hộ. Một người phụ nữ thuộc nhóm ưu tiên U5 (nữ giới) gần như không tin vào mắt mình chia sẻ: "Tôi không nhờ vả ai, cũng chẳng nghĩ nhiều. Được thì được, không được thì thôi. Vậy mà vừa bấm xong đã báo trúng. Tôi nghĩ kết quả hoàn toàn là ngẫu nhiên và may mắn".
Trên diễn đàn Hội mua nhà ở xã hội CT3 Thăng Long Green City (Kim Chung - Đông Anh), tài khoản Trung Thái cũng đăng tải hình ảnh màn hình chúc mừng cùng dòng trạng thái ngắn gọn: "Những hồi hộp trước màn hình giờ đổi lại bằng niềm vui vỡ òa". Anh Trugn Thái cho biết, điều khiến mình ấn tượng nhất là cách thức tổ chức: "Không có "suất ngoại giao", cũng không phải mất thêm bất cứ khoản chi phí nào ngoài quy định. Ai cũng có cơ hội như nhau".
Tuy nhiên, niềm vui của vài trăm người cũng đồng thời là sự tiếc nuối của hàng nghìn người khác. Khi màn hình hiện dòng chữ "Không trúng quyền mua", chị Phan Hà (phường Đông Ngạc) lặng người. Hơn nửa năm chuẩn bị hồ sơ, bổ sung giấy tờ, sáng nay gia đình chị đã cẩn thận kiểm tra đường truyền Internet từ sớm để tránh sự cố nhưng may mắn chưa mỉm cười.
"Biết tỷ lệ chọi rất cao nên tôi cũng chuẩn bị tinh thần nhưng khi biết mình không trúng vẫn buồn lắm. Mọi dự định về căn nhà đầu tiên gần như khép lại ngay lúc đó. Nhưng tôi vẫn mong sẽ còn cơ hội ở những dự án sau", chị Hà chia sẻ.
Khác với những đợt mở bán trước đây, quy trình bốc thăm lần này được thực hiện trực tuyến công khai dưới sự giám sát trực tiếp của cơ quan quản lý, lực lượng công an, chính quyền địa phương và báo chí. Từ 8h30, người đăng ký bắt đầu đăng nhập hệ thống theo từng nhóm đối tượng. Không khí tại điểm cầu của chủ đầu tư vô cùng căng thẳng dù không còn cảnh hàng nghìn người chen chúc tại hội trường trực tiếp.
Quyền mua được chia theo từng nhóm ưu tiên theo quy định. Vòng đầu tiên dành cho người có công với cách mạng (U1), thân nhân liệt sĩ (U2), người khuyết tật (U3) và các trường hợp tái định cư (U4) gần như chắc chắn có quyền mua, chỉ thực hiện bốc thăm để xác định mã căn hộ. Tiếp sau đó là cuộc cạnh tranh của hơn 1.500 khách hàng nữ thuộc diện U5 để giành 121 suất. Vòng bốc thăm cuối cùng mới là thử thách gay gắt nhất, khi hơn 3.000 hồ sơ còn lại cùng lúc hệ thống hóa để tìm ra chủ nhân của 274 căn hộ cuối cùng.
* Minh bạch hơn cho giấc mơ an cư
Cuộc cạnh tranh càng khốc liệt càng khiến câu chuyện minh bạch trong phân phối nhà ở xã hội trở thành vấn đề cốt lõi. Những năm trước, mỗi đợt mở bán đều xuất hiện không ít đồn đoán về "suất ngoại giao" hay khả năng can thiệp vào kết quả. Vì vậy, hình thức số hóa lần đầu áp dụng tại CT3 Kim Chung mang theo kỳ vọng rất lớn về việc tạo dựng niềm tin cho người dân.
 |
| Nhà ở xã hội và nhà ở vừa túi tiền cần được tích hợp trong các dự án TOD. Ảnh minh họa |
Để giải bài toán này, Liên danh chủ đầu tư đã hợp tác cùng nhà cung cấp giải pháp công nghệ CMC Technology & Solution (CMC TS) để xây dựng hệ thống bốc thăm trực tuyến. Ông Nguyễn Doãn Nhân – kiến trúc sư giải pháp đám mây của CMC TS cho biết, hệ thống được triển khai trên nền tảng điện toán đám mây hiện đại (AWS) với cơ chế tự động mở rộng (Auto-scaling). Hạ tầng này sở hữu băng thông cực rộng, chịu tải lên tới 10.000 người truy cập cùng lúc, loại bỏ hoàn toàn hiện tượng nghẽn mạng và xử lý kết quả với độ trễ dưới 1 giây.
Trước khi đưa vào ứng dụng chính thức, phần mềm đã trải qua quá trình thử nghiệm nghiêm ngặt và được phê duyệt chuyên môn từ Bộ Xây dựng và các phòng nghiệp vụ an ninh mạng (Công an TP Hà Nội). Điểm mấu chốt là quy trình bốc thăm sử dụng thuật toán ngẫu nhiên 3 lớp (Random) và ứng dụng Blockchain, chứng nhận hoàn toàn không thể dự đoán trước và không thể có sự can thiệp của con người. Toàn bộ lịch sử thao tác được mã hóa, lưu vết (log hệ thống) để phục vụ quá trình hậu kiểm.
"Hệ thống được thiết kế nhằm đảm bảo công khai, minh bạch tuyệt đối. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành mô hình chuẩn để số hóa quy trình phân phối nhà ở xã hội trong tương lai", ông Nguyễn Doãn Nhân nhấn mạnh.
Việc số hóa giúp thay đổi hoàn toàn cục diện tổ chức. Không còn cảnh xếp hàng rồng rắn từ nửa đêm, người dân chỉ cần ngồi tại nhà, sử dụng điện thoại hoặc máy tính để thao tác. Dù vậy, điều khiến nhiều người trăn trở hiện nay là cơ hội sở hữu nhà vẫn quá nhỏ so với nhu cầu thực tế.
Trong hơn 3.600 hồ sơ đủ điều kiện, chỉ có khoảng 1/4 số gia đình may mắn bốc thăm trúng căn hộ theo nguyện vọng đăng ký. Với chị Hoàng Hà, điều tiếc nuối không nằm ở cách thức bốc thăm mà ở việc nguồn cung còn quá ít so với lượng người thực sự có nhu cầu.
Dự án CT3 Kim Chung gồm 3 tòa nhà cao từ 9 đến 12 tầng, cung cấp tổng cộng 1.104 căn hộ. Với mức giá bán tạm tính khoảng 18,4 triệu đồng/m2 (đã bao gồm VAT và kinh phí bảo trì), một căn hộ rộng 60 m2 có tổng giá trị khoảng 1,1 tỷ đồng. Đây là mức giá thấp hơn đáng kể so với các dự án nhà ở thương mại cùng khu vực, rất phù hợp với khả năng chi trả của công nhân, viên chức trẻ và người lao động có thu nhập trung bình.
Theo định hướng phát triển nhà ở xã hội của Chính phủ và thành phố Hà Nội, những năm tới sẽ có thêm nhiều dự án được triển khai nhằm tăng nguồn cung cho người thu nhập thấp. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, áp lực về nhu cầu vẫn rất lớn khi tốc độ đô thị hóa và giá nhà thương mại tiếp tục tăng nhanh hơn khả năng tích lũy của đa số người dân.
Nhưng hiện nay, sự chênh lệch lớn giữa giá nhà ở xã hội và giá nhà thương mại cũng khiến mỗi đợt mở bán đều ghi nhận lượng hồ sơ đăng ký cao gấp nhiều lần số căn hộ được phân phối.
Bốc thăm tại dự án nhà ở xã hội CT3 Kim Chung khép lại chỉ sau một buổi sáng, nhưng với nhiều gia đình, đó là dấu mốc của hai trạng thái trái ngược. Có người vỡ òa chạm tới giấc mơ an cư sau nhiều năm tích góp; có người lại lầm lụi bắt đầu hành trình chờ đợi một đợt mở bán mới.
Khi cơ hội vẫn phải quyết định bằng một "tỷ lệ chọi" cao, điều người dân mong mỏi nhất lúc này không chỉ là một quy trình công bằng, mà còn là sự xuất hiện của nhiều dự án nhà ở xã hội hơn nữa./.
