 |
| Việc hỗ trợ người dân tham gia phát triển du lịch cộng đồng cũng giữ vai trò quan trọng |
Bên cạnh sức hút của du lịch tâm linh tại Núi Bà Đen – điểm đến nổi bật của Tây Ninh và khu vực Nam Bộ, những năm gần đây, khu vực dưới chân núi đang dần hình thành một hướng phát triển mới: du lịch nông nghiệp gắn với trải nghiệm nông trại xanh. Từ những vườn cây và mô hình sản xuất nông nghiệp của người dân địa phương, các hoạt động tham quan, trải nghiệm đang từng bước được hình thành, mở rộng không gian du lịch và góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch của tỉnh.
*Mở rộng không gian trải nghiệm
Sự phát triển của du lịch nông nghiệp quanh chân Núi Bà Đen bắt đầu từ những nông trại nhỏ của người dân địa phương. Trước đây, phần lớn các hộ dân chủ yếu trồng và tiêu thụ nông sản như mãng cầu, dưa lưới, nho, dừa hữu cơ hay rau sạch theo mùa. Tuy nhiên, khi lượng du khách đến tham quan Núi Bà Đen ngày càng tăng trong những năm gần đây, một số nhà vườn đã mạnh dạn kết hợp hoạt động sản xuất với dịch vụ trải nghiệm, từng bước hình thành mô hình du lịch nông nghiệp.
Du khách đến các nông trại có thể dạo vườn, tự tay hái trái cây, thưởng thức đặc sản tại chỗ hoặc chụp ảnh giữa không gian xanh mát của đồng ruộng và vườn cây. Những trải nghiệm giản dị nhưng gần gũi với thiên nhiên và đời sống nông thôn đang trở thành điểm nhấn mới trong hành trình khám phá vùng đất Tây Ninh.
Một trong những mô hình tiêu biểu là tại phường Bình Minh, tỉnh Tây Ninh. Khu vườn được canh tác theo hướng sinh học bền vững, kết hợp phát triển thành điểm tham quan sinh thái. Tại đây, du khách không chỉ được hái dừa, thưởng thức nước dừa ngay tại vườn mà còn có thể tham gia các hoạt động trải nghiệm như cắm trại, tập yoga hoặc tìm hiểu về đời sống nông nghiệp địa phương.
Trung bình mỗi tháng, khu vườn đón khoảng 450 lượt khách; vào các dịp cuối tuần hoặc lễ, Tết, lượng khách có thể tăng gấp đôi. Theo anh Nguyễn Thanh Vũ, lợi thế của các vườn trái cây quanh Núi Bà Đen là nằm gần khu du lịch lớn, thuận lợi để phát triển các hoạt động trải nghiệm. Khi ngày càng có nhiều nhà vườn tham gia mô hình này, khu vực quanh núi sẽ hình thành nguồn tài nguyên du lịch phong phú hơn, qua đó thu hút du khách và nâng cao giá trị nông sản địa phương.
Không chỉ riêng mô hình của anh Vũ, nhiều hợp tác xã và nhà vườn trong khu vực cũng đang từng bước chuyển hướng từ sản xuất nông nghiệp đơn thuần sang kết hợp dịch vụ trải nghiệm. Nếu trước đây nông sản chủ yếu được thu hoạch và đưa ra thị trường tiêu thụ, nay du khách có thể đến tận vườn tham quan, tìm hiểu quy trình canh tác và mua sản phẩm ngay tại chỗ. Sự kết hợp này không chỉ nâng cao giá trị nông sản mà còn mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế nông nghiệp địa phương.
Một trong những người tích cực thúc đẩy mô hình này là ông Lê Minh Trung, Chủ tịch HĐQT Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Minh Trung (ấp Tân Trung B, xã Tân Phú, tỉnh Tây Ninh). Từ vùng nguyên liệu mãng cầu liên kết với hàng trăm hộ dân, hợp tác xã không chỉ phát triển sản xuất mà còn mở cửa vườn cho khách tham quan, giúp du khách hiểu rõ hơn về quy trình trồng và chăm sóc loại trái cây đặc sản của Tây Ninh.
Theo ông Lê Minh Trung, lâu nay du khách đến Tây Ninh chủ yếu tập trung tham quan các điểm du lịch tâm linh lớn, trong khi những vườn trái cây quanh chân Núi Bà Đen vẫn chưa được nhiều người biết đến. Vì vậy, hợp tác xã đang hướng tới việc liên kết nhiều nhà vườn để hình thành các điểm đến nông trại, từ đó kết nối thành các tuyến tham quan trải nghiệm nông nghiệp.
Một số doanh nghiệp lữ hành hiện đã bắt đầu thiết kế các tour tham quan nửa ngày hoặc một ngày quanh Núi Bà Đen, kết hợp hành hương tâm linh với trải nghiệm nông nghiệp. Theo ông Lê Minh Trung, khởi nguồn của hướng đi này xuất phát từ mong muốn giới thiệu những sản phẩm nông nghiệp được làm ra một cách bài bản, theo hướng xanh và bền vững. Khi du khách đến tận nơi trải nghiệm, họ không chỉ thưởng thức nông sản mà còn hiểu hơn về quy trình sản xuất và công sức lao động của người nông dân.
*Hướng tới phát triển bền vững
Theo bà Lê Thị Như Oanh, Phó Giám đốc Công ty Du lịch Hương Sen Việt, khu vực quanh Núi Bà Đen đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch nông nghiệp. Trong bán kính khoảng 10 km quanh núi đã hình thành nhiều mô hình nông nghiệp sạch, với cảnh quan đồng ruộng và vườn cây xen kẽ núi rừng, tạo nên không gian trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên.
Đây là lợi thế quan trọng để xây dựng các tour tham quan nông nghiệp, sinh thái và nghỉ dưỡng ngắn ngày, đặc biệt trong bối cảnh xu hướng du lịch xanh và trải nghiệm đời sống nông thôn ngày càng được du khách quan tâm.
Tuy nhiên, để mô hình này phát triển bền vững vẫn còn nhiều thách thức. Phần lớn các nông trại hiện nay có quy mô nhỏ lẻ, hạ tầng phục vụ du lịch chưa đồng bộ, trong khi nhiều nông dân còn thiếu kinh nghiệm tổ chức hoạt động trải nghiệm và phục vụ khách. Hoạt động liên kết giữa nhà vườn với doanh nghiệp lữ hành mới ở giai đoạn ban đầu, chưa hình thành các tour tuyến ổn định.
Theo bà Lê Thị Như Oanh, trước đây du lịch Tây Ninh thường sôi động nhất vào tháng Giêng, gắn với truyền thống hành hương về Núi Bà Đen và tham quan Tòa Thánh Cao Đài. Tuy nhiên, bức tranh du lịch của tỉnh đã có nhiều thay đổi trong những năm gần đây, đặc biệt từ khi khu du lịch quốc gia Núi Bà Đen được đầu tư phát triển bài bản. Lượng du khách đến Tây Ninh hiện được duy trì quanh năm, tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng các sản phẩm du lịch mới.
Trao đổi thêm về xu hướng này, ông Ngô Trần Ngọc Quốc, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Tây Ninh cho rằng, bên cạnh du lịch tâm linh, nhu cầu trải nghiệm gần gũi thiên nhiên, đặc biệt là du lịch xanh và du lịch nông nghiệp đang gia tăng mạnh mẽ. Đây là cơ hội để khu vực quanh Núi Bà Đen hình thành các sản phẩm du lịch mới, kết hợp hài hòa giữa hành hương tâm linh và khám phá đời sống nông thôn.
Để phát triển bền vững, theo ông Ngô Trần Ngọc Quốc, cần sớm quy hoạch vùng du lịch nông nghiệp quanh chân núi, hình thành các cụm nông trại, vườn cây và khu sinh thái liên kết thành chuỗi điểm đến. Khi được tổ chức bài bản, các nông trại không chỉ là nơi sản xuất mà còn trở thành không gian trải nghiệm cho du khách với nhiều hoạt động như tham quan vườn trái cây, thưởng thức ẩm thực địa phương, tham gia lao động nông nghiệp hoặc nghỉ dưỡng cuối tuần.
Bên cạnh đó, việc hỗ trợ người dân tham gia phát triển du lịch cộng đồng cũng giữ vai trò quan trọng, bởi chính người dân địa phương là "linh hồn" của các điểm đến. Khi được đào tạo kỹ năng phục vụ, hướng dẫn trải nghiệm và ứng dụng công nghệ trong quảng bá, các nông trại sẽ từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động dịch vụ, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của du khách.
Cùng với phát triển sản phẩm, công tác xúc tiến và quảng bá du lịch cũng cần được đẩy mạnh, đặc biệt trên các nền tảng số – nơi có sức lan tỏa lớn trong việc thu hút du khách. Việc kết hợp truyền thông trên các kênh số, mạng xã hội với hệ thống truyền thông chính thống sẽ giúp hình ảnh du lịch Tây Ninh được lan tỏa rộng rãi hơn, tiếp cận hiệu quả du khách trong và ngoài nước.
Sự kết hợp giữa du lịch tâm linh và trải nghiệm nông nghiệp đang mở ra một hướng phát triển mới cho du lịch Tây Ninh. Từ những nông trại xanh mát dưới chân Núi Bà Đen, một không gian du lịch gắn với thiên nhiên và đời sống nông thôn đang từng bước hình thành, góp phần đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị nông nghiệp và tạo thêm động lực phát triển bền vững cho ngành du lịch địa phương./.
