![]() |
| Giá trị kim ngạch xuất khẩu từ tôm nước lợ đạt từ 4,6 đến 4,7 tỷ USD/năm 2027. Ảnh minh họa |
Chiều 21/11, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Cà Mau tổ chức Hội nghị tổng kết phát triển ngành tôm nước lợ năm 2026 và triển khai kế hoạch sản xuất năm 2027. Đây là một trong những hoạt động chính trong chuỗi sự kiện Festival Tôm Cà Mau lần thứ II. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng chỉ đạo hội nghị. Hội nghị còn có lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh Cà Mau; lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ, Viện, Trường, nhà khoa học, quản lý, doanh nghiệp ngành hàng tôm tham dự.
*Kết quả ấn tượng
Theo ông Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục thủy sản và Kiểm ngư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Năm 2026, sản xuất tôm nước lợ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và vượt kế hoạch đề ra. Kết quả tổng hợp từ báo cáo của 22 tỉnh, thành phố có nuôi tôm nước lợ đến nay cho thấy, tổng diện tích thả nuôi đạt 759.566 ha, tăng 0,6 % so với năm 2025 và đạt 101,3% kế hoạch năm. Trong đó, diện tích nuôi tôm sú đạt 637.411 ha, tăng 1,5% và vượt 2,0% kế hoạch; diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng đạt 122.155 ha, giảm 4,0% so với năm 2025 và đạt 97,7% kế hoạch.
Tổng sản lượng tôm nước lợ năm 2026 ước đạt 1.472.206 tấn, tăng 4,8% so với năm 2025 và đạt 105,2 % kế hoạch năm 2026. Trong đó, sản lượng tôm thẻ chân trắng đạt 1.022.206 tấn, tăng 1,2 % so với năm 2025 và đạt 102,2 % kế hoạch; sản lượng tôm sú đạt 450.000 tấn, tăng 13,8% so với năm 2025 và đạt 112,5% kế hoạch.
Đáng chú ý, Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục là vùng sản xuất tôm nước lợ trọng điểm của cả nước, với diện tích nuôi đạt 711.152 ha, chiếm 93,6% diện tích toàn quốc; sản lượng ước đạt 1.292.639 tấn, chiếm 87,8 % tổng sản lượng tôm nước lợ cả nước. Trong đó, sản lượng tôm sú đạt 432.845 tấn, chiếm 96,2 % sản lượng tôm sú cả nước; sản lượng tôm thẻ chân trắng đạt 859.794 tấn, chiếm 84,1% sản lượng tôm thẻ chân trắng cả nước.
Kết quả năm 2026 cho thấy sản xuất tôm nước lợ tiếp tục phát triển theo hướng nâng cao năng suất, sản lượng, trong đó tăng trưởng sản lượng chủ yếu đến từ tôm sú. Tuy nhiên, cần tiếp tục đánh giá sâu hơn về năng suất, chi phí sản xuất, tỷ lệ nuôi thành công và hiệu quả kinh tế của từng mô hình để xác định rõ chất lượng tăng trưởng, làm cơ sở định hướng phát triển ngành tôm năm 2027 theo hướng nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm giá thành và tăng năng lực cạnh tranh.
Mặc dù ngành tôm Việt Nam đã hình thành hệ thống sản xuất tương đối đầy đủ từ giống, thức ăn, vật tư đầu vào, nuôi thương phẩm đến chế biến và xuất khẩu, nhưng sự liên kết giữa các công đoạn vẫn còn thiếu đồng bộ. Chất lượng nguyên liệu, chi phí sản xuất, quản lý dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc và phân chia lợi ích chưa được kiểm soát thống nhất trong toàn chuỗi. Đây là những điểm nghẽn mang tính hệ thống, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất, khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường và sức cạnh tranh của tôm Việt Nam.
Trong năm 2027, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề ra mục tiêu phấn đấu cả nước thả nuôi tôm nước lợ đạt 1,5 triệu tấn tôm nước lợ, tăng khoảng 1,9%. Trong đó, tôm thẻ chân trắng đạt 1,05 triệu tấn, tăng 2,7%; tôm sú đạt 450 nghìn tấn, tương đương mức ước thực hiện năm 2026. Trọng tâm phát triển là nâng cao tỷ lệ nuôi thành công, năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế; giảm giá thành sản xuất, phát huy lợi thế các mô hình tôm sinh thái, tăng cường liên kết chuỗi giá trị và đáp ứng yêu cầu thị trường và nỗ lực để giá trị kim ngạch xuất khẩu từ tôm nước lợ đạt từ 4,6 đến 4,7 tỷ USD/năm 2027.
Tại hội nghị, các đại biểu, nhà khoa học, nhà quản lý, doanh nghiệp ngành tôm đã có nhiều trao đổi thảo luận đóng góp, đánh giá các mô hình nuôi tôm, đồng thời đề ra các giải pháp nhằm phát triển ngành tôm nước lợ theo hướng hiệu quả, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Các đại biểu cũng chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật ương nuôi để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế và sản phẩm có năng lực cạnh tranh; bảo đảm an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường.
Các đại biểu cũng đề xuất những mô hình phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát huy lợi thế các vùng sinh thái; hướng đến chuyển trọng tâm từ tăng trưởng chủ yếu dựa vào mở rộng quy mô sang nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm giá thành, tăng giá trị gia tăng và thu nhập của người nuôi...
Theo ông Hồ Thanh Thủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau: Cà Mau là tỉnh có lợi thế 3 mặt giáp biển, diện tích, sản lượng tôm đứng đầu cả nước. Cà Mau sau hợp nhất với Bạc Liêu, một không gian phát triển mới đã mở ra cơ hội lớn để hình thành trung tâm công nghiệp tôm hiện đại, kết hợp lợi thế tôm sinh thái, tôm – rừng, tôm – lúa với nuôi công nghệ cao, chế biến và xuất khẩu. Tỉnh đang phát triển ngành tôm hiện đại, bền vững; năm 2027, Cà Mau tiếp tục mở rộng về diện tích, nâng cao giá trị gia tăng, hướng đến nuôi an toàn, bền vững, phấn đấu đạt sản lượng cao nhất và kim ngạch xuất khẩu trên 2 tỷ USD từ tôm.
*Lấy hiệu quả làm thước đo phát triển bền vững ngành tôm
Ông Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư chia sẻ: Năm 2026 mặc dù là năm ngành tôm có sự tăng trưởng tốt về sản lượng, nhưng điều cần quan tâm hơn là tăng trưởng đó có thực sự đi vào túi tiền của người nuôi hay không. Chi phí đầu vào vẫn ở mức cao, giá tôm nguyên liệu biến động mạnh, trong khi yêu cầu thị trường về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững ngày càng khắt khe. Chúng ta không thể cứ sản xuất nhiều hơn mà vẫn cạnh tranh bằng giá thấp. Vấn đề cốt lõi hiện nay là liên kết chuỗi giá trị chưa thực sự bền vững – khi giá lên doanh nghiệp thiếu nguyên liệu, khi giá xuống người nuôi thua lỗ. Cần xây dựng hợp đồng liên kết rõ ràng, chia sẻ lợi ích và rủi ro giữa các bên. Bên cạnh đó, việc chủ động nguồn tôm bố mẹ trong nước, kiểm soát chất lượng giống và đẩy mạnh chế biến sâu là những giải pháp cấp bách để ngành tôm Việt Nam nâng cao giá trị gia tăng và vị thế trên thị trường thế giới.
Còn Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng trong phát biểu kết luận hội nghị đã nhấn mạnh: Chúng ta vui mừng vì ngành tôm tiếp tục tăng trưởng vượt kế hoạch, nhưng cần nhìn thẳng vào thực tế, tăng trưởng về sản lượng chưa đồng nghĩa với tăng trưởng về hiệu quả và năng lực cạnh tranh. Điểm nghẽn lớn nhất của ngành tôm hiện nay không nằm ở khả năng mở rộng quy mô, mà ở năng suất, tỷ lệ nuôi thành công, giá thành sản xuất, tổ chức chuỗi tạo ra giá trịgia tăng.
Theo lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Năm 2027, chúng ta không chạy theo chỉ tiêu sản lượng bằng mọi giá. Mục tiêu là đạt khoảng 1,5 triệu tấn, nhưng trọng tâm phải là giảm giá thành, nâng tỷ lệ nuôi thành công, ổn định chất lượng nguyên liệu và xây dựng chuỗi liên kết bền vững. Khoa học công nghệ phải thực sự đi vào sản xuất, không chỉ dừng lại ở mô hình trình diễn. Tăng trưởng phải đi đôi với hiệu quả; lấy thu nhập của người nuôi và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp làm thước đo phát triển bền vững của ngành tôm...
Ngành tôm Việt Nam có nhiều tiềm năng, lợi thế và cơ hội phát triển, nhưng để tạo ra bước đột phá trong giai đoạn tới, đòi hỏi phải có sự đổi mới mạnh mẽ về tư duy, công nghệ, tổ chức sản xuất và phát triển thị trường.
Ba yêu cầu xuyên suốt mà lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh là: Tăng trưởng phải đi đôi với hiệu quả; lấy thu nhập của người nuôi và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp làm thước đo. Hai là, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và liên kết chuỗi phải trở thành những động lực chính để giảm giá thành, nâng cao năng suất và giá trị gia tăng. Cuối cùng là mọi nhiệm vụ, giải pháp phải được cụ thể hóa bằng hành động, trách nhiệm và kết quả thực chất. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương, doanh nghiệp và người nuôi trong tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện cơ chế, chính sách, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới tổ chức sản xuất và phát triển thị trường./.

