 |
| Tổng Giám đốc TTXVN Vũ Việt Trang và Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Nguyễn Đức Lợi cùng các đại biểu tham dự lễ trao giải. |
| Ảnh: Minh Đức - TTXVN |
Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX năm 2025 trở thành điểm nhấn đặc biệt trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6/1925- 21/6/2026).
Đây là giải thưởng nghề nghiệp cao quý nhất của giới báo chí nước nhà, được tổ chức thường niên nhằm tôn vinh những tác giả, nhóm tác giả có tác phẩm xuất sắc, đóng góp nổi bật cho sự nghiệp báo chí cách mạng.
Đằng sau những tác phẩm được vinh danh không chỉ là thành quả nghề nghiệp mà còn là hành trình lao động đầy trách nhiệm, tâm huyết của những người làm báo trên khắp cả nước, trong đó có đội ngũ phóng viên Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN).
*Thể hiện trách nhiệm, bản lĩnh và tình yêu nước
Mỗi giải thưởng được viết nên từ những chuyến đi không quản hiểm nguy, những đêm trắng lần tìm sự thật và trách nhiệm của người cầm bút. Mỗi tác phẩm được vinh danh tại Giải Báo chí Quốc gia lần này không chỉ là thành quả lao động nghề nghiệp xuất sắc mà còn thể hiện bản lĩnh, khát vọng phụng sự Tổ quốc.
Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX năm 2025 đánh dấu chặng đường 20 năm hình thành và phát triển của giải thưởng. Giải thưởng luôn quy tụ những tác phẩm xuất sắc, phản ánh đầy đủ các sự kiện và vấn đề lớn của đất nước trong từng năm. Có thể xem đây như một bức tranh toàn cảnh, phản chiếu sinh động đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước cũng như những vấn đề nổi bật của khu vực và thế giới.
Qua từng mùa giải, báo chí nước ta ngày càng khẳng định sự trưởng thành, đặc biệt trong việc tiếp cận và làm chủ các phương thức làm báo hiện đại, các loại hình báo chí mới, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công chúng.
Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX năm 2025 ghi nhận nhiều tác phẩm chất lượng được giới chuyên môn đánh giá cao qua các vòng chấm và tuyển chọn. Những tác phẩm xuất sắc, tiêu biểu sẽ được vinh danh tại Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX, diễn ra vào tối 21/6/2026 tại Hải Phòng – thành phố Hoa Phượng Đỏ.
Nhìn vào những tác phẩm nổi bật của mùa giải năm nay, có thể cảm nhận rõ sự dấn thân, những bước chân miệt mài và công sức đầu tư lớn của người làm báo. Loạt bài “Kiến thiết không gian bảo tồn: Mệnh lệnh sống còn, trách nhiệm với tương lai” của nhóm tác giả Báo Điện tử VietnamPlus (TTXVN) phản ánh một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với các khu bảo tồn là hoạt động nổ mìn khai thác đá, đặc biệt là tình trạng khai thác ngoài quy hoạch, gây ra những cơn bão bụi trắng trời. Thực trạng này không chỉ khiến người dân sống quanh các vùng mỏ phải hứng chịu ô nhiễm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và sức khỏe mà còn đẩy nhiều loài sinh vật đặc hữu, quý hiếm đến gần nguy cơ tuyệt chủng, làm chậm quá trình phát triển kinh tế xanh.
Loạt bài không chỉ gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc mà còn đề xuất những giải pháp căn cơ, cấp thiết, với kỳ vọng góp phần kiến thiết không gian bảo tồn, gìn giữ những “lá phổi thiên nhiên”, để đất nước thực sự vươn mình trong kỷ nguyên mới.
Nhà báo Võ Mạnh Hùng, phóng viên mảng Tài nguyên - Môi trường của Báo Điện tử VietnamPlus (TTXVN), đồng tác giả loạt bài này, chia sẻ: “Hơn 13 năm gắn bó với Báo Điện tử VietnamPlus, tôi may mắn được cơ quan tin tưởng, tạo điều kiện để đi nhiều nơi, tiếp cận nhiều vấn đề của đời sống và theo đuổi những đề tài mình tâm huyết. Loạt bài “Kiến thiết không gian bảo tồn: Mệnh lệnh sống còn, trách nhiệm với tương lai” cũng như những tác phẩm khác dự thi, trong quá trình làm nghề, không ít lần tôi đối mặt với khó khăn, hiểm nguy; có khi phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt, áp lực kéo dài; thậm chí từng gặp sự cố sức khỏe và những tình huống bị đe dọa khi tác nghiệp. Dù vậy, tôi luôn cố gắng giữ tinh thần trách nhiệm, bám sát thực tiễn, phản ánh những vấn đề có ích cho đất nước và người dân.
Những giải thưởng đạt được, trong đó có hơn 40 giải báo chí và khoảng 10 năm liên tiếp được vinh danh tại Giải Báo chí Quốc gia, là sự động viên rất lớn đối với tôi. Đồng thời, đó cũng là thành quả từ sự hỗ trợ, đồng hành của lãnh đạo cơ quan, đồng nghiệp và những người đã giúp đỡ tôi trên hành trình làm nghề.”
*Mồ hôi sau trang viết, hiểm nguy sau khuôn hình
Nhà báo Phạm Huy Thông (Phạm Huy), Báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN), tác giả loạt 5 bài “Từ sắp xếp đơn vị hành chính đến ‘định vị văn hóa’ các địa phương”, cho biết: “Khởi nguồn của tác phẩm xuất phát từ thực tế khi cả nước bước vào quá trình sáp nhập các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã. Ban đầu, nhiều nơi chỉ nhìn nhận việc sáp nhập dưới góc độ cơ học như tinh gọn bộ máy, giảm biên chế hay điều chỉnh ranh giới địa lý. Nhưng khi trực tiếp đi cơ sở, tôi cảm nhận được một ‘dòng chảy ngầm’ chứa đựng nhiều tâm tư của người dân: nỗi lo mất đi tên làng, tên bản; sự xáo trộn các không gian tín ngưỡng, di sản và ký ức cộng đồng đã gắn bó hàng trăm năm.
Khó khăn lớn nhất trong quá trình thực hiện là làm sao hài hòa giữa một chủ trương chính trị đúng đắn, mang tính nguyên tắc của Đảng và Nhà nước với những yếu tố ‘mềm’ của văn hóa làng xã. Tôi phải đi rất nhiều, gặp từ những người nông dân tiếc nuối tên xã cũ đến các chuyên gia lịch sử, nhà nghiên cứu văn hóa và nhà quản lý để giải bài toán: làm sao viết để không rơi vào sự hoài cổ bi lụy mà vẫn mang tính kiến tạo, đề xuất giải pháp.
Điều tôi tâm đắc nhất sau hành trình này là loạt bài đã góp thêm một góc nhìn để chúng ta cùng thống nhất rằng sáp nhập không phải là phép cộng đơn thuần mà phải là sự dung hợp về văn hóa. Bảo vệ và ‘định vị’ được bản sắc văn hóa chính là chìa khóa để ổn định lòng dân, biến những thay đổi hành chính vĩ mô thành cơ hội cộng hưởng và phát huy sức mạnh di sản trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước.”
Không chỉ ở lĩnh vực điều tra hay phản ánh chính sách, dấu ấn của các phóng viên TTXVN còn được thể hiện đậm nét qua những tác phẩm ảnh báo chí giàu giá trị tư liệu và tính thời sự.
Nhà báo Nguyễn Trọng Đức là phóng viên ảnh kỳ cựu thuộc Ban Biên tập Ảnh, TTXVN. Anh nổi bật với các tác phẩm về những sự kiện chính trị quan trọng và là tác giả của nhiều bức ảnh đạt các giải thưởng uy tín trong ngành, đặc biệt là các giải thưởng lớn cấp quốc gia.
Tham gia Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX năm 2025, nhà báo Nguyễn Trọng Đức là thành viên nhóm tác giả của tác phẩm “Lễ kỷ niệm, diễu binh, diễu hành lịch sử 80 năm Quốc khánh 2-9: Vinh quang mãi mãi thuộc về nhân dân”.
Theo anh, trong nhiều năm công tác, bản thân và các đồng nghiệp luôn xác định rằng muốn có những tác phẩm chất lượng cao thì phải biết chịu đựng gian khó, chấp nhận dãi dầu mưa nắng. Với các sự kiện lớn của đất nước, các trận bão lũ, thiên tai hay những vụ cháy nổ, để có được những bức ảnh rõ nét, sinh động và chân thực nhất, phóng viên phải có mặt kịp thời tại hiện trường, tìm cách tiếp cận khu vực gần nhất có thể để tác nghiệp trong điều kiện cho phép.
Nhiều vụ cháy nổ, bão lũ xảy ra trong đêm, phóng viên vừa nhận được thông tin là phải lập tức lên đường, không thể chờ trời sáng hay đợi sự việc bớt phức tạp.
Trong quá trình thực hiện tác phẩm về lễ kỷ niệm, diễu binh, diễu hành 80 năm Quốc khánh 2-9, anh và các đồng nghiệp đã trải qua nhiều ngày tác nghiệp với cường độ cao để ghi lại những khoảnh khắc chân thực và ấn tượng nhất của sự kiện trọng đại. Để có được những bức ảnh đẹp, sắc nét và giàu cảm xúc, các phóng viên ảnh phải có mặt từ rất sớm tại hiện trường, khảo sát vị trí tác nghiệp, theo dõi diễn biến chương trình trong nhiều giờ liền dưới điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Có những thời điểm họ phải đứng giữa nắng gắt, chen chân trong dòng người đông đúc hoặc liên tục di chuyển để tìm góc máy phù hợp. Mỗi khuôn hình đẹp không chỉ đòi hỏi sự nhạy bén nghề nghiệp mà còn là kết quả của sự kiên trì, bền bỉ và tinh thần vượt khó của người làm báo.
“Phía sau mỗi bức ảnh được đăng tải là rất nhiều mồ hôi, công sức, thậm chí cả những hiểm nguy mà phóng viên phải đối mặt. Chính sự dấn thân, không ngại gian khó ấy đã giúp các nhà báo lưu giữ những khoảnh khắc lịch sử, góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước và con người Việt Nam đến đông đảo công chúng”, anh Đức chia sẻ.
Tinh thần dấn thân ấy cũng được thể hiện rõ nét qua hành trình nghề nghiệp của nhiều phóng viên TTXVN những năm gần đây. Điển hình là phóng viên ảnh Bùi Cương Quyết. Với anh, sự dấn thân đơn giản là nỗ lực mang đến những tác phẩm sinh động, chân thực nhất của người làm báo; đóng góp cho ngành và phục vụ hiệu quả hoạt động thông tin, tuyên truyền của các cơ quan báo chí, chứ không chỉ hướng đến các giải thưởng.
Gần 20 năm gắn bó với nghề đã đưa anh đến với hàng trăm sự kiện lớn nhỏ, từ những trận bão lũ khốc liệt, những đợt dịch bệnh căng thẳng cho đến các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa và thể thao quan trọng của đất nước. Sự tận tâm và bền bỉ ấy đã được ghi nhận bằng nhiều giải thưởng báo chí uy tín của ngành và cấp quốc gia.
Là một trong những phóng viên ảnh giàu kinh nghiệm của TTXVN, Bùi Cương Quyết tiếp tục góp mặt tại Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX với tác phẩm “Việt Nam giành Huy chương Vàng SEA Games 33: Bản lĩnh Việt Nam – Hào khí cờ đỏ sao vàng”, cùng đồng nghiệp tranh tài tại giải báo chí danh giá nhất cả nước.
*Dấu chân dấn thân, trang viết phụng sự
 |
| Nhóm tác giả Thông tấn xã Việt Nam nhận Giải B Giải “Búa liềm vàng” lần thứ 9 năm 2024. |
| Ảnh: Phương Hoa-TTXVN |
Sự dấn thân, tinh thần trách nhiệm và những tác phẩm báo chí giàu giá trị thực tiễn của các phóng viên TTXVN nói riêng, báo chí cả nước nói chung đã được ghi nhận xứng đáng bằng nhiều giải thưởng uy tín.
Riêng TTXVN đã giành 7 giải tại Giải Báo chí Quốc gia năm 2024, gồm 1 giải A, 1 giải B, 2 giải C và 3 giải Khuyến khích.
Bên cạnh đó, tại Giải Búa liềm vàng lần thứ X năm 2025, TTXVN tiếp tục giành 4 giải thưởng, gồm 2 giải A, 1 giải B và 1 giải Khuyến khích. Đây là những minh chứng rõ nét cho chất lượng và sức lan tỏa của các tác phẩm báo chí trong dòng chảy thông tin của đất nước.
Khắp dải đất hình chữ S, các phóng viên báo chí cách mạng Việt Nam, đặc biệt là đội ngũ phóng viên Thông tấn xã Việt Nam, luôn không quản ngại hiểm nguy, gian khó. Với những đêm trắng lần tìm sự thật, bằng trách nhiệm và bản lĩnh của người cầm bút, cầm máy ảnh, máy quay phim, họ miệt mài tác nghiệp để mang đến những tác phẩm báo chí chất lượng, phản ánh chân thực hơi thở cuộc sống, lan tỏa những giá trị tốt đẹp và góp phần lưu giữ những khoảnh khắc lịch sử của đất nước.
Đã có nhiều phóng viên từng đối mặt với hiểm nguy trong quá trình tác nghiệp. Có người bị thương khi có mặt tại những điểm nóng thiên tai, bão lũ; có người gặp tai nạn trên những cung đường hiểm trở khi bám sát hiện trường; thậm chí có những nhà báo đã mãi mãi nằm lại trên hành trình tìm kiếm và truyền tải thông tin ( bão lũ). Những mất mát, hy sinh thầm lặng ấy là minh chứng cho lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy của những người làm báo -những người luôn đặt lợi ích của cộng đồng và sứ mệnh thông tin lên trên những hiểm nguy của bản thân./.
