 |
| tại một khu công nghiệp trên địa bàn Hải Phòng |
Đổi mới quản trị đô thị và mở rộng không gian kinh tế đang là nhiệm vụ trọng tâm của các cực tăng trưởng. Dựa trên quy hoạch bài bản, Hải Phòng tập trung tối ưu hóa khu vực nội đô cùng dải ven biển, giữ vai trò đầu tàu kết nối liên vùng và khẳng định vị thế trung tâm kinh tế biển.
* Dẫn dắt liên kết vùng
Tạo sức bật mới từ nền tảng sẵn có, Hải Phòng chủ động mở rộng không gian phát triển theo Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới. Thành phố xác định kinh tế biển là một trong những trục chủ đạo, đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị và đưa quy hoạch địa phương hòa cùng mạng lưới tăng trưởng chung của vùng.
Ở khu vực nội đô, thành phố tập trung chuyển đổi số và quản lý đô thị thông minh. Mạch mở rộng không gian về phía Bắc sông Cấm cùng hệ thống đô thị vệ tinh vừa bảo tồn bản sắc văn hóa thành phố Cảng, vừa tạo dư địa bứt phá cho thương mại và dịch vụ chất lượng cao.
Tại dải ven biển, Hải Phòng tập trung nguồn lực phát triển hệ thống cảng nước sâu Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn và các khu kinh tế thế hệ mới. Định hướng công nghiệp ven biển sinh thái, công nghệ cao khẳng định vững chắc vai trò đầu mối giao thương quốc tế của toàn miền Bắc.
Theo Trưởng ban Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng Phạm Văn Thép, Cảng Lạch Huyện nằm trong Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải, là cảng nước sâu duy nhất khu vực miền Bắc có khả năng tiếp nhận trực tiếp tàu mẹ trọng tải lớn đi thẳng các tuyến hàng hải xa tới châu Âu, châu Mỹ mà không phải trung chuyển qua cảng nước thứ ba - một trong hai cảng biển thuộc nhóm cảng biển đặc biệt của quốc gia, giữ vai trò cửa ngõ chính của toàn vùng đồng bằng sông Hồng ra thế giới.
Hiện, khu bến Lạch Huyện đã đưa vào khai thác 6 bến (từ bến số 1 đến số 6), tổng chiều dài cầu bến khoảng 2,4 km. Năng lực tiếp nhận tàu lớn liên tục được nâng lên, đã đón các tàu với trọng tải lên đến 200.000 DWT, góp phần quan trọng trong việc nâng thứ hạng của Cảng Hải Phòng lên thứ 13 thế giới năm 2025 về hiệu quả vận hành cảng container. Đây không chỉ là những con số kỹ thuật, mà còn là minh chứng cho niềm tin của các hãng tàu lớn nhất thế giới vào hạ tầng và năng lực quản trị của Lạch Huyện.
Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn Phùng Ngọc Minh chia sẻ, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn - doanh nghiệp đang trực tiếp khai thác bến container nước sâu tại Lạch Huyện (bến số 1 và 2) từ ngày 13/5/2018 và vận hành hệ thống cảng - ICD - logistics tại khu vực phía Bắc. Khu vực cảng biển Hải Phòng đặt mục tiêu năm 2026 thông qua khoảng 122 triệu tấn hàng hóa và 9,1 triệu TEU container, phục vụ khoảng 42.500 lượt tàu. Những con số này cho thấy công suất cảng đang tăng nhanh và đặt ra yêu cầu tương ứng đối với năng lực kết nối và hệ thống logistics hậu phương.
 |
| Hải Phòng tập trung nguồn lực phát triển hệ thống cảng nước sâu Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn và các khu kinh tế thế hệ mới. Ảnh: Minh Thu - TTXVN |
Lạch Huyện có một hậu phương kinh tế đặc biệt lớn. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của 6 địa phương trọng điểm gồm Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên và Quảng Ninh đạt khoảng 416,5 tỷ USD. Lũy kế 8 tháng năm 2026 đạt khoảng 345,13 tỷ USD - tương đương 44,8% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước cùng kỳ. Riêng ba trung tâm Bắc Ninh, Hải Phòng và Hà Nội đạt 195,5 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2026.
Theo ông Phùng Ngọc Minh, cơ cấu hàng hóa của vùng - điện tử, điện thoại, máy móc thiết bị, dệt may, phương tiện vận tải, tạo nền tảng cho các chuỗi logistics chuyên ngành, trung tâm phân phối, kho ngoại quan, ICD/depot và dịch vụ hỗ trợ sản xuất xuất nhập khẩu có giá trị gia tăng cao. Nguồn hàng của Lạch Huyện vì vậy cần được nhìn trên quy mô toàn vùng và các hành lang kinh tế kết nối.
Nhìn Hải Phòng từ cửa ngõ hàng hóa đến trung tâm chuỗi cung ứng, ông Đinh Hữu Thạnh, Tổng Giám đốc Bee Logistics cho rằng, trong tương lai, thành công của logistics Hải Phòng không nên chỉ được đo bằng bao nhiêu triệu tấn hàng hay bao nhiêu container đi qua cảng, mà cần thêm một thước đo quan trọng, có bao nhiêu chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Việt Nam và các tập đoàn quốc tế được tổ chức từ Hải Phòng? Để làm được điều đó cần kết nối đồng bộ cảng biển - Logistics Hub - khu công nghiệp - đường bộ - đường sắt - hàng không - hải quan - công nghệ - mạng lưới logistics quốc tế.
"Nếu kết hợp được hạ tầng hiện đại, thể chế thông thoáng, công nghệ kết nối và mạng lưới quốc tế, Hải Phòng sẽ không chỉ là nơi hàng hóa đi qua, mà có thể trở thành nơi dòng hàng được tổ chức, chuỗi cung ứng được kết nối và giá trị mới được tạo ra", ông Đinh Hữu Thạnh nói.
* Đầu mối giao thương quốc tế
Định hướng phát triển giai đoạn tới, thành phố Hải Phòng xác định giai đoạn 2026 - 2035 là giai đoạn bứt phá của Lạch Huyện, với mục tiêu lấp đầy toàn bộ quy hoạch bến từ số 7 đến số 12, hình thành một cụm cảng nước sâu đồng bộ, hiện đại, đủ sức cạnh tranh với các cảng trung chuyển hàng đầu khu vực như Singapore, Busan (Hàn Quốc), Thượng Hải (Trung Quốc).
Hai dự án lớn đang được thành phố và các đơn vị, doanh nghiệp liên quan khẩn trương triển khai, đó là Dự án bến số 7, số 8, chủ đầu tư là Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn, hợp tác với hãng tàu CMA CGM - hãng vận tải container lớn thứ ba thế giới. Tổng mức đầu tư khoảng 14.766 tỷ đồng, sử dụng 79,9 ha đất và mặt nước, hai bến cảng chính dài 900 m, tiếp nhận tàu đến 200.000 DWT (tương đương khoảng 18.000 TEU), công suất thiết kế 1,9 triệu TEU/năm. Nhà đầu tư đang hoàn tất thủ tục, phấn đấu khởi công cuối năm 2026.
Dự án bến số 9, số 10, số 11 và số 12, được chấp thuận chủ trương đầu tư tại Quyết định số 1497/QĐ-TTg ngày 8/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ, do Công ty cổ phần Đầu tư Cảng Lạch Huyện làm chủ đầu tư - đơn vị đã ký hợp tác chiến lược với PSA Việt Nam ngày 30/6/2026. Tổng vốn khoảng 24.846 tỷ đồng (gần 1 tỷ USD), quy mô 146,2 ha, 4 bến tổng chiều dài 1.800 m, tiếp nhận tàu 12.000 - 18.000 TEU; phân kỳ giai đoạn 1 (2026 - 2030) xây bến số 9, số 10 và giai đoạn 2 (2031-2035) xây bến số 11, số 12.
Ông Phạm Văn Thép chia sẻ, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng đang tập trung thẩm định quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 và các thủ tục liên quan để đồng hành cùng hai dự án về đích đúng tiến độ; thành phố cũng đang khẩn trương hoàn thiện hạ tầng kết nối để cụm cảng vận hành đồng bộ. Về dài hạn, cùng với mục tiêu quy hoạch nhóm cảng biển đặc biệt hướng tới sản lượng 184,8 - 228,9 triệu tấn/năm vào năm 2030, thành phố Hải Phòng đặt mục tiêu đưa Lạch Huyện trở thành cảng trung chuyển quốc tế, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong toàn bộ chuỗi vận hành.
Về cơ chế, chính sách thu hút đầu tư, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng cho biết, Lạch Huyện không chỉ có lợi thế tự nhiên, mà còn được đặt trong một khung thể chế đặc thù chưa từng có, ngày 27/6/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 226/2025/QH15 ngày 27/6/2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng, với 6 nhóm, 41 cơ chế chính sách vượt trội; trong đó, có cơ chế về quản lý đầu tư, tài chính - ngân sách và đặc biệt là cơ chế thành lập, vận hành Khu thương mại tự do, thực hiện trong 10 năm kể từ ngày 1/7/2025.
Tiếp nữa, ngày 12/2/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 288/QĐ-TTg ngày 12/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng, mở thêm dư địa quy hoạch và cơ chế song hành cùng Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng.
Theo Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 và Nghị định số 96/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư, khu vực Lạch Huyện nằm trong Khu kinh tế được xếp vào địa bàn đặc biệt ưu đãi đầu tư. Nhà đầu tư được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, ưu đãi thuế nhập khẩu thiết bị, ưu đãi tiền thuê đất ở mức cao theo khung pháp luật hiện hành, và có thể tiếp cận Quỹ Hỗ trợ đầu tư - cơ chế hoàn toàn mới lần đầu được quy định tại Luật Đầu tư 2025.
Gắn sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư với không gian liên vùng, thành phố Hải Phòng cùng Ban Quản lý Khu kinh tế và các ngành, đơn vị liên quan cam kết đồng hành xuyên suốt, sẵn sàng về hạ tầng, mặt bằng và giải quyết thủ tục đầu tư nhanh nhất trong khuôn khổ pháp luật./.
