Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã tạo cơ sở chính trị cho Thành phố Hồ Chí Minh tháo gỡ khó khăn thực tiễn, kiến tạo phát triển và huy động tốt hơn nguồn lực từ người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, công tác xây dựng thể chế được hoàn thiện căn bản theo hướng đột phá, cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển của một đô thị đặc biệt.
 |
| Cán bộ, công chức tại Trung tâm Hành chính công phường Sài Gòn mới đang khẩn trương xử lý hồ sơ. |
| Ảnh: Hữu Duyên-TTXVN |
Nhận định trên được nêu ra tại Hội nghị Sơ kết 1 năm triển khai Kế hoạch số 63/KH-UBND ngày 27/8/2025 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh về thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 140/NQ-CP ngày 17/5/2025 của Chính phủ về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, được tổ chức ngày 24/7.
Theo Sở Tư pháp, quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết số 66, với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của các cấp ủy Đảng đã tạo chuyển biến rõ nét, tích cực trong công tác xây dựng thể chế. Tư duy xây dựng pháp luật chuyển từ “không quản được thì cấm” sang “pháp luật là động lực của sự phát triển”, là “đột phá của đột phá” nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, góp phần khơi thông các nguồn lực xã hội và thúc đẩy tăng trưởng đạt mức hai con số.
Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh thông tin, trong một năm qua đã thực hiện 12 chuyên đề rà soát văn bản quy phạm pháp luật với 1.525 văn bản quy phạm pháp luật (trong đó, có 113 văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan trung ương ban hành và 1.412 văn bản quy phạm pháp luật do Thành phố ban hành). Qua kết quả rà soát, Sở đã tổng hợp, kiến nghị xử lý đối với 865 văn bản quy phạm pháp luật.
Về tiến độ xử lý văn bản quy phạm pháp luật của thành phố (bao gồm các văn bản của Thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu trước sắp xếp), đã thống kê số văn bản quy phạm pháp luật cần phải xử lý là 1.273 văn bản, trong đó đã xử lý 792 văn bản (62,22%), chưa xử lý 481 văn bản (37,78%). Sở Tư pháp nhìn nhận, tỷ lệ xử lý rà soát văn bản quy phạm pháp luật còn hạn chế, chưa đạt tiến độ đặt ra.
Một số khó khăn gặp phải trong triển khai thực hiện Nghị quyết 66 đó là, nhiều nội dung của Nghị quyết mang tính mới, phức tạp, cần thời gian nghiên cứu và cụ thể hóa để triển khai thực hiện có kết quả, bám sát mục tiêu định hướng của Trung ương. Hệ thống văn bản pháp luật liên quan chưa được điều chỉnh đồng bộ; một số quy định chuyển tiếp chưa rõ ràng, gây khó khăn cho việc tổ chức thực hiện.
 |
| Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật. |
| Ảnh minh họa: TTXVN phát |
Khối lượng văn bản quy phạm pháp luật do Trung ương ban hành mới hoặc sửa đổi, bổ sung trong bối cảnh tổ chức mô hình chính quyền hai cấp khá lớn và trong thời gian ngắn nên việc nghiên cứu, cập nhật, áp dụng các văn bản vào thực tế là thách thức đối với công tác quản lý nhà nước của chính quyền địa phương.
Dù chưa như kỳ vọng, nhưng sau một năm triển khai thực hiện Nghị quyết 66, Thành phố cũng đã đạt một số kết quả đáng ghi nhận. Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Trần Văn Bảy nêu rõ, nổi bật nhất là công tác thể chế khi thành phố đã đóng góp vào quá trình xây dựng thể chế của Trung ương bằng những kết quả cụ thể từ thực tiễn xây dựng thể chế và thi hành pháp luật, như việc xử lý các dự án tồn đọng kéo dài, hay công tác xử lý văn bản quy phạm pháp luật. Tồn tại lớn nhất vẫn chưa được cải thiện nhiều đó là công tác xử lý văn bản quy phạm pháp luật chưa đạt kết quả đặt ra, và tình trạng nợ đọng văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật, Nghị định giao địa phương ban hành vẫn còn chậm tiến độ (tính từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/6/2026 có 45/159 văn bản trễ hạn) mặc dù UBND Thành phố đã có chấn chỉnh. Điều này ảnh hưởng rất lớn khi quyền và lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp bị "treo" do tình trạng nợ đọng văn bản.
Thời gian tới, Thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh quán triệt Nghị quyết 66, đi cùng với yêu cầu đổi mới tư duy và nhận thức về công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Thành phố tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh, nghị quyết, theo đó, siết chặt trách nhiệm người đứng đầu, coi kết quả ban hành văn bản quy định chi tiết là tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ; tập trung xử lý dứt điểm các văn bản còn nợ ban hành và kiểm soát chặt phát sinh mới, đổi mới cách thức xây dựng văn bản quy định chi tiết theo hướng tinh gọn, hiệu quả, đúng thẩm quyền. Thành phố chủ động xây dựng kế hoạch triển khai thi hành Luật Phát triển đô thị và các danh mục văn bản dự kiến ban hành nhằm bảo đảm các văn bản triển khai thi hành Luật có hiệu lực cùng thời điểm ngay khi Luật được Quốc hội thông qua và có hiệu lực thi hành (dự kiến từ ngày 1/10/2026), tiếp tục đổi mới xây dựng thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là đối với cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật./.
