*Từ bài học thiên tai đến thế chủ động
 |
| Công nhân ngành điện miền Trung khẩn trương rà soát và củng cố các cột điện, đường dây để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai và khôi phục nhanh cấp điện khi bão lũ xảy ra. Ảnh: Văn Giáp/Bnews/TTXVN |
Địa bàn quản lý của Tổng công ty Điện lực miền Trung (EVNCPC) trải dài từ Quảng Trị đến Khánh Hòa, với địa hình từ đồng bằng, ven biển đến miền núi. Đây cũng là khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão, mưa lớn, ngập lụt và sạt lở.
Thực tế năm 2025 cho thấy mức độ khắc nghiệt của thiên tai đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác bảo vệ và khôi phục lưới điện. Trong năm này, khu vực quản lý của EVNCPC chịu ảnh hưởng của 13 sự kiện thiên tai; trong đó, 5 đợt gây thiệt hại đến nguồn và lưới điện gồm bão số 5, bão số 10, bão số 12, bão số 13 và đợt mưa lũ Trung Bộ tháng 11.
Đáng chú ý, hoàn lưu bão số 12 từ ngày 20/10-5/11 gây mưa lớn, ngập lụt tại Đà Nẵng, Huế và Quảng Trị; trong đó xảy ra sự cố sạt lở, trôi cột điện 110 kV tại vị trí 33 đường dây 110 kV Phước Sơn-Đăkmi 4B. Bão số 13 tiếp tục gây thiệt hại cho lưới điện từ Quảng Trị đến Đắk Lắk, đặc biệt tại Gia Lai và Đắk Lắk.
Có những thời điểm bão có sức gió giật cấp 15-16, áp lực gió tức thời vượt giá trị tính toán theo tiêu chuẩn thiết kế đối với lưới điện trung, hạ thế, gây gãy, đổ nhiều cột điện. Cây cối, tôn, bạt, biển quảng cáo và các vật liệu khác bị gió cuốn bay va đập vào đường dây cũng làm tăng nguy cơ sự cố.
Theo ông Trần Nguyễn Bảo An, Phó Tổng giám đốc EVNCPC, chính từ thực tế này, công tác phòng chống thiên tai được Tổng công ty và các đơn vị chủ động triển khai ngay từ đầu năm.
“Đơn vị tổ chức tập huấn dựa trên các kịch bản thực chiến từ thực tế những năm trước, xây dựng định mức bố trí vật tư, thiết bị, phương tiện và kịch bản chi tiết để sẵn sàng huy động lực lượng ứng phó cục bộ hoặc trên diện rộng”, ông Trần Nguyễn Bảo An cho biết.
Tại Huế, yêu cầu chủ động ứng phó càng rõ nét bởi đây là địa bàn thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão lũ. Từ đầu năm, Công ty Điện lực Huế đã kiện toàn Ban Chỉ huy và Đội xung kích Phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn của Công ty và các đơn vị cơ sở; xây dựng phương án phù hợp với tình hình thực tế từng địa bàn và tổ chức diễn tập để sẵn sàng ứng phó.
Có mặt tại khu vực thôn Hương Phong, phường Hòa Châu, thành phố Huế, phóng viên ghi nhận những vị trí cột, lưới điện cuối cùng đang được gia cố trước mùa mưa bão.
Tại Điện lực Phú Vang, công tác kiểm tra, gia cố lưới điện trung, hạ thế đã hoàn thành hơn 90%. Ông Lê Tấn Phước, Phó Trưởng Điện lực Phú Vang, Công ty Điện lực Huế cho biết, đơn vị sẽ cơ bản hoàn thành toàn bộ công tác gia cố lưới điện trong tháng 8.
Đặc thù Phú Vang là vùng thấp, trũng nên cùng với củng cố lưới điện, đơn vị đặc biệt chú trọng tuyên truyền an toàn điện trước, trong và sau bão lụt.
“Ngay từ trước mùa mưa bão, đơn vị chủ động gia cố, củng cố các vị trí xung yếu; bên cạnh đó tuyên truyền và phối hợp với người dân thực hiện phát quang hành lang tuyến cũng như tuyên truyền an toàn điện trong dân”, ông Phước nói.
Tại những khu vực có nguy cơ ngập úng, các nhóm công tác rà soát lưới trung, hạ thế, kết gọn dây sau công tơ và nâng công tơ để bảo đảm khoảng cách an toàn. Khi mưa lũ xảy ra, đơn vị phối hợp với chính quyền địa phương cô lập hoặc tạm ngừng cung cấp điện tại khu vực ngập sâu; khi nước rút và bảo đảm điều kiện an toàn, việc kiểm tra, khôi phục cấp điện được triển khai ngay.
Ông Lê Đức Dũng, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Huế cho biết, Công ty cũng chủ động phối hợp với các Ban Quản lý dự án, chủ các hồ, đập, nhà máy thủy điện trên địa bàn để kiểm tra tình trạng kỹ thuật đường dây cấp điện cho khách hàng và đẩy nhanh tiến độ các công trình cải tạo lưới điện.
“Chúng tôi đã xây dựng các phương án đảm bảo cung cấp điện theo phương châm 4 tại chỗ và chuẩn bị đầy đủ vật tư, phương tiện để đáp ứng cho việc khắc phục các sự cố liên quan điện trong mùa mưa bão. Chúng tôi cũng đã xây dựng những phương án rất cụ thể để xử lý các tình huống tùy theo các cấp độ của thiên tai, hạn chế tối đa thời gian gián đoạn cung cấp điện và khôi phục nguồn điện một cách nhanh nhất theo phương châm "Nước rút đến đâu - Cấp điện đến đó’”, ông Dũng cho biết.
*Chuẩn bị nguồn lực cho những tình huống lớn
 |
| Cán bộ Công ty điện lực Huế thực hiện rà soát, kiểm tra hệ thống điện. Ảnh: Văn Giáp/Bnews/vnanet.vn |
Để sẵn sàng ứng phó với các cấp độ thiên tai và nhất là những tình huống gây thiệt hại trên diện rộng, EVNCPC đã xây dựng phương án huy động nguồn lực giữa các đơn vị. Năm 2026, Tổng công ty đã kiện toàn Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên; tại các đơn vị thành viên cũng thành lập ban chỉ huy, tiểu ban và đội xung kích, phối hợp với chính quyền địa phương.
Các đơn vị được yêu cầu rà soát vị trí xung yếu để gia cố, đầu tư, cải tạo; kiểm đếm vật tư, thiết bị dự phòng đã sử dụng trong các đợt thiên tai năm 2025 để bổ sung kịp thời. Các phương án cấp điện cho phụ tải quan trọng, bảo đảm vận hành trạm biến áp 110 kV không người trực, tái lập ca trực và khôi phục lưới điện cũng được rà soát trước mùa mưa bão.
Kinh nghiệm từ Đà Nẵng cho thấy việc chuẩn bị vật tư và lực lượng trước khi thiên tai xảy ra có ý nghĩa quan trọng đối với tốc độ khắc phục. Sau những lần đưa lực lượng xung kích đi hỗ trợ các đơn vị bạn bị thiệt hại do bão lũ tại Gia Lai, Phú Yên (Đắk Lắk) trong năm 2025, Công ty Điện lực Đà Nẵng đã chuẩn bị trụ tạm, móng trụ đúc sẵn, máy phát điện dự phòng cùng nhiều loại vật tư, phương tiện.
Ông Lê Hồng Cương, Giám đốc Công ty Điện lực Đà Nẵng cho biết, Công ty đã rà soát 437 điểm xung yếu và xây dựng phương án phối hợp với 4 đơn vị trong ngành điện, 16 đơn vị xây lắp bên ngoài. Các đơn vị xây lắp được ký hợp đồng nguyên tắc để khi có sự cố có thể đưa lực lượng từ 10-15 người cùng phương tiện, xe và vật tư đến hỗ trợ.
“Công ty cũng đã rà soát các điểm xung yếu, những điểm có thể gây thiệt hại lớn đối với lưới điện khi mà bão vào hay ngập lụt. Hiện nay chúng tôi có 437 điểm xung yếu đã được rà soát toàn bộ”, ông Cương thông tin.
Nếu chuẩn bị tại chỗ là tuyến đầu tiên thì khả năng điều phối nguồn lực giữa các đơn vị là yếu tố quan trọng khi thiên tai gây thiệt hại lớn.
Theo phương án của EVNCPC, các đơn vị chịu ảnh hưởng nhẹ hoặc không nằm trong vùng ảnh hưởng sẽ được huy động hỗ trợ đơn vị bị thiệt hại nặng. Nguồn lực không chỉ đến từ các công ty điện lực mà còn có đội ngũ kỹ sư, đơn vị xây lắp và lực lượng tại địa phương. Các phương tiện như xe múc, xe cẩu được chuẩn bị để rút ngắn thời gian tiếp cận hiện trường.
Theo ông Trần Nguyễn Bảo An - Phó Tổng giám đốc EVNCPC, việc chuẩn bị kỹ từ trước đã góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai qua các năm và ngày càng rút ngắn thời gian khôi phục cấp điện cho khách hàng. Tuy nhiên, khôi phục nhanh phải đi cùng an toàn. Tại khu vực ngập sâu, nguồn điện được cô lập để bảo vệ người dân; chỉ khi nước rút và lưới điện được kiểm tra bảo đảm an toàn, việc cấp điện mới được khôi phục.
Từ những vị trí cột điện được gia cố tại Phú Vang, 437 điểm xung yếu được rà soát ở Đà Nẵng đến hàng nghìn người và hàng trăm phương tiện sẵn sàng huy động khi có thiên tai, việc chuẩn bị của EVNCPC đang được triển khai theo một mục tiêu xuyên suốt: Giảm thiệt hại, bảo đảm an toàn và rút ngắn tối đa thời gian gián đoạn cung cấp điện.
Với ngành điện miền Trung, khi bão lũ xảy ra, tốc độ khôi phục điện phụ thuộc rất lớn vào những gì đã được chuẩn bị từ trước. Bởi vậy, chủ động trước mùa mưa bão chính là cách để dòng điện có thể trở lại sớm nhất với người dân, doanh nghiệp và các phụ tải thiết yếu ngay sau khi thiên tai đi qua./.
