 |
| Tỉnh Phú Thọ đang triển khai hàng loạt nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ nhằm tạo chuyển biến rõ nét trong diện mạo đô thị. |
| Ảnh minh họa |
Sau quá trình hợp nhất đơn vị hành chính, tỉnh Phú Thọ đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc không gian đô thị, chỉnh trang hạ tầng kỹ thuật và nâng cao hiệu quả quản lý cây xanh nhằm đáp ứng tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh. Với định hướng xây dựng hệ thống đô thị xanh, hiện đại, thông minh và mang đậm bản sắc văn hóa Đất Tổ, tỉnh đang triển khai hàng loạt nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ nhằm tạo chuyển biến rõ nét trong diện mạo đô thị, nâng cao chất lượng sống cho người dân và tạo động lực tăng trưởng kinh tế, xã hội trong giai đoạn mới.
* Hạ tầng đô thị thiếu đồng bộ
Theo báo cáo của Sở Xây dựng, tỉnh hiện có 148 đơn vị hành chính cấp xã, phường gồm 15 phường và 133 xã. Sau sắp xếp, hệ thống đô thị chuyển tiếp được xác định gồm 60 đô thị, trong đó có 5 đô thị loại II và 55 đô thị loại III. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh tổ chức lại không gian phát triển đô thị theo hướng đồng bộ, hiện đại hơn.
Những năm gần đây, nhiều tuyến đường nội thị với tổng chiều dài khoảng 1.440 km đã được đầu tư cải tạo, nâng cấp vỉa hè, mặt đường, hệ thống vạch sơn, biển báo giao thông và từng bước hoàn thiện hạ tầng ngầm. Tại các đô thị lớn, hệ thống cây xanh đã bước đầu hình thành khung cảnh quan chủ đạo, góp phần cải thiện môi trường sống và tạo diện mạo đô thị xanh hơn.
Cùng đó, tỷ lệ dân cư đô thị được sử dụng nước sạch đạt khoảng 86%. Toàn tỉnh hiện có 9 doanh nghiệp chủ lực cung cấp nước sạch với công suất lớn, cơ bản đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất. Hệ thống xử lý nước thải đô thị cũng đang từng bước được hoàn thiện. Đáng chú ý, trạm xử lý nước thải phía Đông Vĩnh Yên đã đi vào vận hành, trong khi 9 dự án khác đang được triển khai tại Việt Trì, Hòa Bình, Phúc Yên và các khu vực dọc sông Phan.
Tuy nhiên, quản lý đô thị và phát triển cây xanh trên địa bàn tỉnh vẫn còn không ít tồn tại, bất cập. Một trong những hạn chế lớn nhất hiện nay là hệ thống hạ tầng kỹ thuật thiếu đồng bộ. Tình trạng ngập úng cục bộ vẫn xảy ra tại nhiều khu vực mỗi khi mưa lớn do hệ thống thoát nước chưa đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị.
Nhiều tuyến phố tồn tại xen kẽ nhiều loại cây xanh không phù hợp, rễ cây làm nứt vỡ vỉa hè, ảnh hưởng kết cấu hạ tầng giao thông, trong khi tán cây phát triển mất kiểm soát gây xung đột với lưới điện và hệ thống viễn thông.
Việc hạ ngầm cáp điện, cáp viễn thông tuy đã được triển khai nhưng chưa triệt để, khiến bộ mặt đô thị ở nhiều nơi còn nhếch nhác, thiếu mỹ quan. Không gian công cộng, công viên, quảng trường tại một số đô thị chưa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng của người dân...
Đặc biệt, toàn tỉnh hiện còn khoảng 88 nhà tập thể, chung cư cũ được xây dựng từ nhiều thập niên trước đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, không bảo đảm an toàn kết cấu, vệ sinh môi trường và phòng cháy chữa cháy. Đây là nguy cơ tiềm ẩn mất an toàn cho người dân, đồng thời làm ảnh hưởng đến cảnh quan và chất lượng đô thị.
Theo đánh giá của ngành chức năng, nguyên nhân của những tồn tại trên xuất phát từ nhiều yếu tố như tốc độ đô thị hóa nhanh trong khi nguồn lực đầu tư còn hạn chế; quy hoạch ở một số nơi chưa theo kịp thực tiễn; việc quản lý trật tự xây dựng, quản lý cây xanh và hạ tầng kỹ thuật còn thiếu đồng bộ; nhận thức của một bộ phận người dân về giữ gìn mỹ quan đô thị chưa cao.
* Nâng tầm diện mạo đô thị Đất Tổ
Trước thực trạng đó, tỉnh đã xây dựng phương án tổng thể chỉnh trang đô thị và quản lý cây xanh theo mô hình “Đô thị xanh, hiện đại, thông minh, bền vững”, gắn với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Đất Tổ. Mục tiêu là từng bước hình thành các trung tâm đô thị trở thành điểm nhấn về dịch vụ, thương mại, văn hóa và cảnh quan sinh thái.
Theo phương án, tỉnh sẽ tổ chức rà soát tổng thể hiện trạng hạ tầng đô thị, đánh giá nhu cầu phát triển phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội từng giai đoạn. Trên cơ sở đó, tỉnh ưu tiên chỉnh trang hệ thống hạ tầng kỹ thuật, nâng cấp các tuyến giao thông trục chính, cải tạo đồng bộ hệ thống thoát nước mưa và nước thải nhằm hạn chế ngập úng đô thị.
Cùng đó, tỉnh sẽ đẩy mạnh hạ ngầm cáp điện, viễn thông; chỉnh trang kiến trúc mặt đứng, biển hiệu, hệ thống chiếu sáng nhằm tạo sự thống nhất về cảnh quan đô thị; đồng thời quy hoạch và phân bổ cây xanh dọc các trục giao thông chính, khu vực ven sông, ven hồ và các công viên công cộng; đồng thời rà soát, bảo tồn các cây xanh có giá trị lịch sử, văn hóa.
Các tuyến phố cũng sẽ được chỉnh trang theo tiêu chí “Mỗi tuyến phố là một tác phẩm kiến trúc”, tạo điểm nhấn đặc trưng cho từng khu vực đô thị. Tỉnh cũng định hướng “công viên hóa” các nghĩa trang nằm giáp các tuyến đường lớn bằng giải pháp “hành lang xanh đa tầng”, vừa bảo đảm mỹ quan vừa cải thiện môi trường sinh thái.
Bên cạnh đó, các khu tập thể cũ, chung cư cũ sẽ được rà soát, chỉnh trang hoặc tái thiết nhằm bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường và phòng cháy chữa cháy. Các khu đất công, đất xen kẹt sẽ được ưu tiên bố trí xây dựng công viên, sân chơi, khu thể thao phục vụ cộng đồng.
Tỉnh cũng xác định đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý đô thị là nhiệm vụ trọng tâm. Thời gian tới, hệ thống cơ sở dữ liệu cây xanh đô thị sẽ được xây dựng đồng bộ trên phạm vi toàn tỉnh. Mỗi cây xanh sẽ từng bước được gắn mã định danh và quản lý bằng phần mềm nhằm nâng cao hiệu quả theo dõi, chăm sóc và giám sát.
Để thực hiện mục tiêu trên, nhiều giải pháp lớn đã được tỉnh đề ra; trong đó, đáng chú ý là định hướng tái thiết không gian đô thị theo mô hình mở, đa trung tâm, gắn với các trục cảnh quan và công trình kiến trúc mang đậm bản sắc văn hóa Đất Tổ.
Mô hình đô thị mới như đô thị thông minh, đô thị sinh thái, đô thị thích ứng biến đổi khí hậu cũng sẽ nghiên cứu phát triển; đô thị hai bên các dòng sông lớn cũng sẽ được hình thành nhằm khai thác hiệu quả lợi thế cảnh quan và quỹ đất.
Cùng đó, công tác lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch không gian xây dựng ngầm đô thị sẽ được đẩy mạnh, bảo đảm đồng bộ với quy hoạch xây dựng chung. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm dùng chung sẽ được ưu tiên phát triển nhằm giảm áp lực lên không gian mặt đất và nâng cao mỹ quan đô thị.
Ngoài nguồn vốn ngân sách, Phú Thọ sẽ đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư trong lĩnh vực chỉnh trang đô thị và phát triển cây xanh. Các doanh nghiệp được khuyến khích tham gia trồng, chăm sóc cây xanh, cải tạo công viên và phát triển không gian công cộng.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông, chỉnh trang và phát triển đô thị không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên trong quản lý nhà nước mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng sống của nhân dân, xây dựng diện mạo đô thị văn minh, hiện đại và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.
Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, xác định rõ lộ trình, tiến độ, thời gian hoàn thành; phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và rõ kết quả. Đồng thời, yêu cầu các đơn vị phải bắt tay thực hiện ngay với tinh thần quyết tâm cao, hành động quyết liệt nhằm tạo chuyển biến rõ nét trong diện mạo đô thị toàn tỉnh.
Riêng đối với Sở Xây dựng, Chủ tịch giao làm cơ quan đầu mối tham mưu quản lý nhà nước về chỉnh trang và cây xanh đô thị. Cơ quan này sẽ chủ trì rà soát quy hoạch, xây dựng các chương trình phát triển đô thị, đề án đô thị thông minh, đề án phát triển công viên, cây xanh và mặt nước đô thị tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Sở Tài chính có trách nhiệm tham mưu cân đối nguồn lực ngân sách; Sở Nông nghiệp và Môi trường quản lý hiệu quả nguồn cấp nước; Sở Công Thương đề xuất phát triển hệ thống chợ, trung tâm thương mại; Thanh tra tỉnh tăng cường xử lý vi phạm trật tự xây dựng.
Đối với UBND các xã, phường, Chủ tịch yêu cầu tăng cường giám sát trật tự xây dựng, đặc biệt tại các khu vực nhạy cảm như ven sông, ven hồ, khu du lịch; kiên quyết xử lý các hành vi chặt phá, xâm hại cây xanh và đẩy mạnh xây dựng các mô hình “khu dân cư xanh”, “tuyến phố xanh”, “đường hoa”.
Với quyết tâm chính trị cao cùng hệ thống giải pháp đồng bộ, Phú Thọ đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ thống đô thị xanh, văn minh, hiện đại và thông minh. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao chất lượng sống cho người dân mà còn là nền tảng quan trọng để tỉnh tạo dựng sức cạnh tranh, thu hút đầu tư và hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững trong những năm tới./.
