“Sức mạnh mềm” văn hóa trong đối ngoại và hội nhập quốc tế

Đối với Người, văn hóa không có biên giới nhưng luôn mang đậm bản sắc dân tộc. Vì vậy, muốn được bạn bè thế giới tôn trọng, trước hết phải giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa của dân tộc mình. Người luôn căn dặn phải biết tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại một cách có chọn lọc, đồng thời gìn giữ cốt cách Việt Nam. Chính sự kết hợp hài hòa giữa bản sắc dân tộc và tinh thần nhân văn, tiến bộ đã tạo nên phong cách Hồ Chí Minh - một biểu tượng văn hóa được UNESCO tôn vinh là Anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà văn hóa kiệt xuất.

Kế thừa tư tưởng đó, trong nhiều văn kiện, nghị quyết của Đảng đã khẳng định nhất quán: Ngoại giao văn hóa là một trong ba trụ cột của nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, cùng với ngoại giao chính trị và ngoại giao kinh tế. Đại hội XIV của Đảng xác định: “Coi hội nhập quốc tế về văn hóa là cơ hội để truyền bá văn hóa Việt Nam ra thế giới, tăng cường sức mạnh mềm của quốc gia”.

Trong bối cảnh cạnh tranh về sức mạnh mềm, ngoại giao văn hóa không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh đất nước mà còn trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển.

Thực tế cho thấy, bên cạnh “ngoại giao kinh tế” và “ngoại giao công nghệ” đóng vai trò là đòn bẩy đột phá chỉ tiêu tăng trưởng, “ngoại giao văn hóa” đang phát huy “sức mạnh mềm” đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh của các địa phương và đất nước trong quá trình hội nhập.

Đó cũng là ý kiến chung của nhiều đại biểu tại Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 diễn ra chiều 2/8/2026, tại Hà Nội.

Ngoại giao văn hóa đã góp phần làm cho thế giới hiểu Việt Nam đầy đủ và sâu sắc hơn. Việt Nam không chỉ được biết đến là một dân tộc đã anh dũng đấu tranh giành độc lập, mà giờ đây là một đất nước hòa bình, năng động, giàu bản sắc và trách nhiệm.

Những thành công trong việc vận động UNESCO ghi danh các di sản, danh nhân và tư liệu của Việt Nam không chỉ là sự tôn vinh đối với lịch sử, văn hóa dân tộc mà còn là quá trình đưa các giá trị Việt Nam tham gia vào dòng chảy chung của văn minh nhân loại, đồng thời tạo thêm động lực để bảo tồn di sản, phát triển du lịch và xây dựng các sản phẩm công nghiệp văn hóa.

Ngoại giao văn hóa cũng góp phần lan tỏa hình ảnh Việt Nam thông qua các sự kiện đối ngoại cấp cao, những ngày văn hóa, tuần văn hóa, lễ hội, chương trình nghệ thuật truyền thống... Mỗi món ăn, mỗi tà áo dài, mỗi làn điệu dân ca hay các tác phẩm điện ảnh về con người Việt Nam đều có thể trở thành một “đại sứ” của đất nước.

Trong kỷ nguyên mới, sức mạnh của một quốc gia không chỉ nằm ở quy mô kinh tế hay tiềm lực quốc phòng, mà còn ở khả năng tạo nên sự hấp dẫn, lòng tin và mong muốn hợp tác. Ngoại giao văn hóa chính là một con đường quan trọng để chuyển hóa chiều sâu văn hóa dân tộc thành sức mạnh mềm, từ đó tạo ra nguồn lực mới cho phát triển./.

Phương Dung - Kim Oanh