 |
| Doanh nghiệp tư nhân Cơ khí Thương mại và Dịch vụ Thanh Cẩn ở xã Cư Jút, tỉnh Lâm Đồng tận dụng điện mặt trời mái nhà phục vụ cho sản xuất kinh doanh. Ảnh: Thanh Vũ – TTXVN |
Hơn 1,07 triệu doanh nghiệp đang hoạt động cùng làn sóng doanh nghiệp gia nhập thị trường cho thấy khu vực kinh tế tư nhân đang mở rộng mạnh mẽ. Trong giai đoạn mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng số lượng mà còn thúc đẩy doanh nghiệp lớn lên, nâng sức cạnh tranh và đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng.
Chia sẻ tại hội thảo “Thúc đẩy tài chính toàn diện và cơ hội phát triển kinh doanh của phụ nữ hướng tới tương lai xanh” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức mới đây, bà Trần Thanh Hương, Phó Trưởng phòng Chính sách, môi trường kinh doanh và hợp tác quốc tế, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho biết, khu vực kinh tế tư nhân đang đứng trước những cơ hội phát triển mới.
Sau khi Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được ban hành ngày 1/5/2025, năm 2025 cả nước có khoảng 297.500 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, ghi nhận mức tăng cao. Trong 8 tháng năm 2026, số lượng doanh nghiệp thành lập mới và gia nhập thị trường đạt gần 206,4 nghìn doanh nghiệp.
Hiện, cả nước có hơn 1,07 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, với tổng quy mô vốn đăng ký trên 32,5 triệu tỷ đồng. Khoảng 4.200 hộ kinh doanh đã chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp. Những con số trên cho thấy Nghị quyết 68-NQ/TW cùng các chính sách của bộ, ngành và địa phương đang góp phần mở rộng không gian phát triển cho khu vực kinh tế tư nhân, tháo gỡ rào cản trong sản xuất, kinh doanh và khuyến khích tinh thần kinh doanh trong xã hội.
Cùng quan điểm, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI nhận định, Nghị quyết 68-NQ/TW không chỉ tạo thêm dư địa để người dân và doanh nghiệp chủ động, năng động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững hơn.
Theo đại diện VCCI, sự quan tâm đối với khu vực kinh tế tư nhân thời gian qua được thể hiện thông qua nhiều chính sách, nghị quyết hướng tới tháo gỡ các rào cản về thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.
“Khi hành lang pháp lý rõ ràng và thủ tục được đơn giản hóa, doanh nghiệp có điều kiện chủ động hơn trong đầu tư, mở rộng sản xuất, tuân thủ pháp luật cũng như xây dựng kế hoạch kinh doanh dài hạn”, ông Hoàng Quang Phòng cho biết.
Tuy nhiên, cùng với yêu cầu gia tăng số lượng doanh nghiệp, bài toán quan trọng hơn trong giai đoạn tới là nâng cao chất lượng và khả năng trưởng thành của khu vực doanh nghiệp.
Theo bà Trần Thanh Hương, khu vực kinh tế tư nhân vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức khi sức mua tại một số thị trường lớn ở châu Âu, Mỹ và châu Á suy yếu; xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng; chi phí năng lượng, vận tải tăng, trong khi các quy định về xuất xứ và truy xuất nguồn gốc hàng hóa ngày càng khắt khe.
Trong nước, quá trình tinh gọn bộ máy, đổi mới tư duy xây dựng chính sách theo hướng kiến tạo phát triển, cùng những định hướng lớn từ Nghị quyết 68-NQ/TW đang tạo ra bối cảnh mới. Theo đó, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đang từng bước chuyển từ chú trọng gia tăng số lượng sang nâng cao chất lượng tăng trưởng, khả năng thích ứng và năng lực phát triển bền vững.
Ngày 25/5/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 926/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026-2030. Chương trình tập trung hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân thông qua đào tạo về ESG, tư vấn chuyển đổi xanh, xây dựng đội ngũ chuyên gia và hỗ trợ doanh nghiệp kết nối thị trường.
Chương trình dự kiến hỗ trợ 25.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã; xây dựng 20 mô hình điển hình; đồng thời huy động thêm nguồn lực tư nhân, phát triển tài chính xanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và kết nối doanh nghiệp với các chuỗi cung ứng bền vững.
Yêu cầu nâng chất lượng doanh nghiệp cũng được đặt ra rõ nét trong quá trình xây dựng chính sách đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo đó, tại phiên thảo luận của các đại biểu Quốc hội chuyên trách ngày 28/9 về một số dự án luật; trong đó, có Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết việc thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa trưởng thành là nhiệm vụ hết sức quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
 |
| Tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng quy mô, đổi mới công nghệ. Ảnh minh họa: Anh Tuấn – TTXVN |
Về chính sách hỗ trợ, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh ba nguyên tắc gồm tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng; đồng thời bảo đảm hài hòa với quy mô ngân sách.
“Chúng tôi xác định thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa trưởng thành, đây là nhiệm vụ hết sức quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định.
Để làm rõ vai trò của quy mô doanh nghiệp đối với tăng trưởng, Bộ trưởng dẫn kinh nghiệm của Nhật Bản trong giai đoạn tăng trưởng trên 10%. Theo đó, nhân tố năng suất tổng hợp (TFP) đóng góp khoảng 58% vào tốc độ tăng trưởng, trong đó quy mô doanh nghiệp đóng góp khoảng 20%, đổi mới công nghệ chiếm 20% và chuyển dịch lao động chiếm 8%.
Điều này cho thấy, cùng với việc khuyến khích thành lập doanh nghiệp mới, việc tạo điều kiện để doanh nghiệp hiện hữu nâng quy mô, đổi mới công nghệ và nâng cao năng suất cũng có ý nghĩa quan trọng.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, với quy mô doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện tại, ngân sách hàng năm dự kiến chi khoảng 10.000 tỷ đồng cho ưu đãi miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong ba năm đầu. Cùng với chính sách thuế, cơ quan soạn thảo đề xuất nâng ngưỡng áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản đối với cả thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp theo cách lấy doanh thu nhân với thuế suất nhằm giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.
Dự thảo cũng thể chế hóa các quy định về hỗ trợ mặt bằng tại Nghị quyết 68-NQ/TW và Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội, đồng thời đưa ra cơ chế phiếu hỗ trợ để doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm một số chi phí khi sử dụng dịch vụ.
Những chính sách đang được xây dựng cho thấy trọng tâm hỗ trợ doanh nghiệp đang có sự chuyển dịch rõ hơn. Từ tạo thuận lợi cho gia nhập thị trường, chính sách ngày càng hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp nâng quy mô, đổi mới công nghệ, giảm chi phí, cải thiện năng lực quản trị và từng bước trưởng thành.
Có thể nói, Nghị quyết 68-NQ/TW đã mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế tư nhân. Cùng với quá trình tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, yêu cầu tiếp theo là đưa các định hướng đó vào thực tiễn, để doanh nghiệp không chỉ tăng về số lượng mà có thể lớn lên về quy mô, năng suất và năng lực cạnh tranh, qua đó đóng góp nhiều hơn cho mục tiêu tăng trưởng trong giai đoạn mới.
