 |
| Tình trạng ô nhiễm tập trung chủ yếu tại Hà Nội và Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. |
| Ảnh minh họa. Nguồn: TTXVN |
Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, tình trạng ô nhiễm tập trung chủ yếu tại Hà Nội và Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ; trong đó, 9 tháng cơ bản duy trì mức trung bình/tốt. Từ tháng 10-12/2025, ô nhiễm gia tăng mạnh theo quy luật. Đỉnh điểm ngày 12/12/2025 có chỉ số AQI trung bình ngày đạt 264.
Thứ trưởng cho biết qua theo dõi, quy luật ô nhiễm trong ngày thay đổi, bên cạnh việc tập trung vào ban đêm và sáng sớm (thời điểm nghịch nhiệt diễn ra mạnh nhất), ô nhiễm không khí còn cao tại các giờ cao điểm như 9-11h và 15-17h (giờ hoạt động giao thông, sản xuất cao).
Theo Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc, Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chỉ số ô nhiễm không khí (AQI) tại một số tỉnh, thành phố ở mức xấu và kém.
Ghi nhận vào 9 giờ ngày 7/1, các khu vực có chỉ số ô nhiễm không khí ở mức xấu đo được tại các trạm như sau: tại trạm đo phường Quan Triều, tỉnh Thái Nguyên, chỉ số đo được ở ngưỡng 184; tại trạm đo sân vận động Gang Thép, tỉnh Thái Nguyên, chỉ số đo được ở ngưỡng 176.
Các tỉnh, thành phố có chỉ số ô nhiễm không khí ở mức kém đo được tại các trạm như sau: Tại trạm Đại học Bách khoa cổng Parabol đường Giải Phóng (Hà Nội), chỉ số đo được ở ngưỡng 107; tại tram công viên Nhân Chính - Khuất Duy Tiến, chỉ số đo được ở ngưỡng 125; tại trạm khu liên cơ quan tỉnh Bắc Giang (cũ), chỉ số đo được ở ngưỡng 106; tại trạm đo ở số 437, đường Nguyễn Văn Linh, tỉnh Hưng Yên, chỉ số đo được ở ngưỡng 145; tại trạm đo cầu Thái Bình, đường Trần Thái Tông (tỉnh Thái Bình cũ) chỉ số đo được ở ngưỡng 136.
Phân tích về yếu tố gây ô nhiễm không khí, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến chỉ rõ hai nhóm nguyên nhân chính. Nguyên nhân khách quan là hình thái thời tiết, đặc biệt vào cuối tháng 11 đầu tháng 12 với sương mù, nghịch nhiệt kéo dài bất lợi hơn trung bình nhiều năm. Nguyên nhân chủ quan là nguồn phát thải từ hoạt động giao thông và mật độ lưu thông tham gia giao thông vào đợt cuối năm tăng cao; công trình xây dựng, mở rộng đường, lát vỉa hè cuối năm chưa có che chắn, đào ẩm hiệu quả; đốt rác/phụ phẩm tự phát; nguồn thải làng nghề và công nghiệp.
Trước mắt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai hai giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, thiết lập cơ chế giám sát và gửi báo cáo hằng tuần. Định kỳ trước 11h00 thứ Sáu hàng tuần, Bộ sẽ tổng hợp số liệu từ các địa phương, đánh giá tiến độ và báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Hiện tại đã xây dựng tới báo cáo tuần thứ 10 về các nội dung này. Thứ hai, tăng cường mạng lưới quan trắc để có cơ sở xử lý.
Để chủ động kiểm soát, ngăn chặn và giảm thiểu mức độ ô nhiễm và các tác động bất lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành tập trung chỉ đạo, tăng cường vệ sinh đường phố và triển khai các giải pháp giảm bụi đường; kiểm soát chặt chẽ hoạt động xây dựng và giao thông vận tải phát thải bụi... đồng thời tăng cường thông tin, cảnh báo sức khỏe cộng đồng.
Về lâu dài, Bộ đề xuất thực hiện các biện pháp khẩn cấp kiểm soát nguồn thải. Bộ đã ban hành 2 văn bản gửi UBND các tỉnh/thành phố, yêu cầu kích hoạt ngay các biện pháp khẩn cấp như tăng cường rửa đường; kiểm soát 100% các công trình xây dựng và nghiêm cấm đốt mở, rà soát các hoạt động, khuyến khích cắt giảm công suất trong những ngày cao điểm.
Thứ trưởng cũng cho biết, trong giai đoạn 2026-2030 sẽ tập trung vào 4 nhóm giải pháp. Nhóm thứ nhất, hoàn thiện cơ chế chính sách và tổ chức thực hiện, xây dựng Kế hoạch của Bộ để triển khai Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Quyết định số 2530/QĐ-TTg ngày 19/11/2025), cụ thể hóa 9 nhóm giải pháp theo tinh thần "6 rõ".
Cùng với đó, thực hiện các hoạt động, nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo quốc gia về khắc phục ô nhiễm không khí sau khi được Thủ tướng Chính phủ đồng ý, phê duyệt; nghiên cứu và thực hiện sửa các quy định về bảo vệ môi trường không khí tại Luật Bảo vệ môi trường. Hoàn thiện dự thảo, trình cấp có thẩm quyền ban hành lộ trình và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông.
Nhóm thứ hai về đầu tư hạ tầng và ứng dụng khoa học công nghệ để giải quyết ô nhiễm môi trường chung cũng như ô nhiễm không khí đang được Bộ lên kế hoạch để triển khai.
Nhóm thứ ba về kiểm soát nguồn thải (nguồn thải từ xe ô tô, xe gắn máy…). Nhóm thứ tư về hỗ trợ địa phương, truyền thông và hợp tác quốc tế./.
