 |
| Vải thiều Lục Ngạn là loại cây ăn quả đặc sản mang lại nguồn thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm cho tỉnh Bắc Ninh. Ảnh: Việt Hùng – TTXVN |
Với sản lượng trái cây chủ lực, đặc trưng ước đạt hơn 118.500 tấn trong niên vụ 2026–2027, thành phố Bắc Ninh đang đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu và tiêu thụ nông sản. Từ quảng bá trên các nền tảng trực tuyến, livestream bán hàng đến tiêu thụ trực tiếp qua chuỗi cửa hàng, siêu thị, kênh bán lẻ, những giải pháp này được kỳ vọng giúp trái cây địa phương tiếp cận người tiêu dùng rộng rãi hơn, nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân.
* Đưa câu chuyện trái cây lên nền tảng số
Là địa phương có nhiều loại trái cây đặc trưng như vải thiều, táo, cam, ổi, xã Lục Ngạn, thành phố Bắc Ninh đang từng bước phát huy lợi thế sản xuất gắn với mở rộng thị trường tiêu thụ. Trong đó, Hợp tác xã Nông nghiệp Lục Ngạn Xanh là một trong những mô hình tổ chức sản xuất trái cây theo hướng an toàn, chú trọng chất lượng và tìm kiếm đầu ra ổn định.
Theo bà Nguyễn Thị Minh Thùy, Giám đốc Hợp tác xã Lục Ngạn Xanh, hiện hợp tác xã có 21 thành viên, tổng diện tích canh tác 40 ha, gồm 15 ha vải thiều, 5 ha táo, 15 ha ổi và một số cây trồng khác như cam, quýt, chuối. Các sản phẩm vải thiều, táo và ổi của hợp tác xã đã được chứng nhận thực hành sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP; vải thiều được cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu sang Mỹ và Thái Lan.
Theo chị Nguyễn Thị Minh Thùy, sản phẩm hiện chủ yếu tiêu thụ trong nước thông qua các cửa hàng đặc sản, cửa hàng chuyên trái cây. Bên cạnh đó, hợp tác xã cũng ứng dụng công nghệ trong tiêu thụ sản phẩm như đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá sản phẩm và tìm kiếm khách hàng trên nền tảng số. Tuy nhiên, để mở rộng thị trường, bên cạnh duy trì chất lượng sản phẩm, hợp tác xã mong muốn được hỗ trợ nhiều hơn về xúc tiến thương mại, kết nối với hệ thống phân phối, hoàn thiện bao bì, nhãn mác và nâng cao kỹ năng kinh doanh trực tuyến.
Thực tế này cho thấy, với các hợp tác xã, đưa nông sản lên môi trường số không chỉ đơn thuần là mở gian hàng trên sàn thương mại điện tử hay đăng tải hình ảnh sản phẩm lên mạng xã hội. Để bán hàng hiệu quả, cơ sở sản xuất cần chuẩn bị thông tin rõ ràng về vùng trồng, chất lượng, nguồn gốc, sản lượng, thời điểm thu hoạch và khả năng đáp ứng đơn hàng; đồng thời có phương án đóng gói, vận chuyển phù hợp với đặc tính của trái cây tươi.
Từ góc độ truyền thông và thương mại điện tử, bà Tô Quỳnh Mai, Chủ tịch sáng lập Công ty Cổ phần Công nghệ Đào tạo và Truyền thông Đa kênh TQM, Ủy viên Ban Thường vụ Câu lạc bộ KOL/KOC Việt Nam, Phó Ban Thương mại điện tử Chi nhánh Câu lạc bộ KOL/KOC thành phố Bắc Ninh cho rằng, trong bối cảnh việc mua sắm thay đổi nhanh chóng, chất lượng sản phẩm cần đi cùng khả năng kể câu chuyện thương hiệu và tiếp cận đúng khách hàng.
Theo bà Mai, người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến sản phẩm ngon mà còn muốn hiểu sản phẩm được trồng ở đâu, quy trình sản xuất như thế nào và chất lượng được bảo đảm ra sao. Vì vậy, truyền thông số cần làm nổi bật câu chuyện về vùng trồng, người nông dân và giá trị riêng của từng loại trái cây, qua đó tạo dựng niềm tin và thúc đẩy quyết định mua hàng.
Bà Mai chia sẻ: Một phiên livestream ngay tại vườn cam, vườn bưởi có thể giúp người tiêu dùng quan sát quá trình thu hái, đóng gói, nghe người trồng chia sẻ về quy trình chăm sóc và đặt câu hỏi trực tiếp. Những video ngắn, hình ảnh chân thực cùng nội dung giới thiệu phù hợp góp phần đưa sản phẩm đến gần hơn với khách hàng ở nhiều địa phương.
Từ góc độ đó, cộng đồng KOL/KOC và các nhà sáng tạo nội dung có thể phối hợp với doanh nghiệp, hợp tác xã tổ chức chương trình trải nghiệm, quay video, livestream tại vùng trồng và quảng bá trên các nền tảng như TikTok, Facebook, YouTube cùng những sàn thương mại điện tử phù hợp.
Thực tế trong những vụ thu hoạch nông sản lớn vừa qua, lãnh đạo thành phố Bắc Ninh phối hợp với các nhà sáng tạo nội dung số, cộng đồng KOL/KOC tổ chức những buổi livestream bán nông sản từ các vườn vải, cam, bưởi. Qua đó tạo hiệu ứng tích cực, thêm kênh đầu ra cho sản phẩm.
*Số hóa thông tin vùng trồng, kết nối cung cầu
Theo ông Nguyễn Hồng Quang, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Bắc Ninh, tại Bắc Ninh, nhóm trái cây chủ lực, đặc trưng gồm bưởi, cam, táo và ổi của thành phố Bắc Ninh có tổng diện tích khoảng 11.650 ha, sản lượng ước đạt 118.525 tấn trong niên vụ 2026–2027, tăng 18,7% so với năm 2025. Sản lượng lớn cùng thời gian thu hoạch kéo dài từ tháng 9/2026 đến tháng 3/2027 mở ra cơ hội phát triển các kênh tiêu thụ, song cũng đặt ra yêu cầu tổ chức thị trường và kết nối cung cầu bài bản hơn.
Hiện trái cây được tiêu thụ qua nhiều kênh như qua thương nhân, chợ đầu mối, cửa hàng nông sản, siêu thị, trung tâm thương mại, doanh nghiệp thu mua, chế biến và các nền tảng trực tuyến. Đáng chú ý là bưởi đào đường đã được xuất khẩu sang thị trường Nga; ổi đã được xuất khẩu sang thị trường Anh. Tuy nhiên, sản xuất còn phân tán; thông tin về sản lượng thực tế, thời điểm thu hoạch và lượng hàng cần tiêu thụ chưa được cập nhật đồng bộ. Việc liên kết giữa một số cơ sở sản xuất với đơn vị phân phối chưa ổn định, trong khi bảo quản lạnh, chế biến sau thu hoạch và truy xuất nguồn gốc vẫn cần tiếp tục được quan tâm.
Từ thực tế đó, số hóa dữ liệu vùng trồng và thông tin thị trường được xem là một trong những khâu quan trọng để nâng cao hiệu quả tiêu thụ. Tính đến 16/10/2026, toàn thành phố đang duy trì hoạt động 91 mã số vùng trồng với tổng diện tích 1.764,9 ha. Trong đó có 80 mã số vùng trồng xuất khẩu với tổng diện tích hơn 1.676 ha và 11 mã số vùng trồng nội địa, diện tích 88,7 ha. Tiếp tục duy trì 13 mã số cơ sở đóng gói xuất khẩu với tổng công suất đóng gói 1.190 tấn/ngày.
Theo định hướng của ngành Công Thương thành phố Bắc Ninh, trong thời gian tới, Sở sẽ chủ trì phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các cơ quan, đơn vị khảo sát nhu cầu thị trường các nước; qua đó, hỗ trợ kết nối, mời gọi các doanh nghiệp, nhà nhập khẩu, các sàn thương mại điện tử tham gia vào chuỗi liên kết tiêu thụ, xuất khẩu trái cây trên địa bàn thành phố; đồng thời, tiếp tục thực hiện khảo sát một số vùng trồng ổi, táo, cam, bưởi trên địa bàn xã, phường: Tân Yên, Phúc Hòa, Phượng Sơn, Lục Ngạn nhằm kết nối tiêu thụ và xuất khẩu ổi với các doanh nghiệp đang tìm hiểu thị trường hiện có sang thị trường Canada, Mỹ, Trung Quốc nhằm nâng cao giá trị của những nông sản này trên thị trường thế giới.
Đặc biệt, phối hợp với Amazon Việt Nam hỗ trợ người dân, doanh nghiệp mở gian hàng xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ thông qua chương trình thí điểm phát triển thương mại điện tử gắn với logistics đang triển khai giữa Sở Công Thương với Amazon Việt Nam, Trung tâm Logistics Quốc tế Bắc Giang.
Trước mắt, Sở hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã đưa cam, bưởi, táo, ổi lên TikTok Shop, Shopee, Lazada, Tiki và các nền tảng phù hợp với từng sản phẩm. Hỗ trợ các chủ thể hoàn thiện hình ảnh, thông tin sản phẩm, bao bì, nhãn mác, tem truy xuất nguồn gốc và phương án đóng gói, giao hàng trước khi triển khai bán hàng trên nền tảng số.
Mùa trái chín đang đến, việc chủ động kết nối thị trường, đa dạng hóa kênh tiêu thụ, đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ góp phần đưa trái cây Bắc Ninh đến gần hơn với người tiêu dùng, nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho người trồng.
