![]() |
| Hợp tác xã áp dụng hình thức giao khoán theo sản phẩm, mỗi thành viên chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm do mình sản xuất, |
Từ yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, nhiều hợp tác xã, cơ sở sản xuất nông sản, đặc sản đã chủ động nâng cao chất lượng và hoàn thiện sản phẩm. Thị trường TP. Hồ Chí Minh không chỉ là đầu ra tiêu thụ giàu tiềm năng mà còn là động lực giúp các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh chuẩn hóa quy trình sản xuất, từng bước đưa đặc sản địa phương tiếp cận các hệ thống phân phối hiện đại và hướng ra xuất khẩu.
* Chuẩn hóa sản xuất, nâng chất lượng đặc sản
Thay vì chỉ tập trung vào sản lượng, nhiều hợp tác xã đang chuyển hướng sang nâng cao chất lượng, kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất nhằm tạo ra những sản phẩm đặc trưng, có khả năng cạnh tranh trên thị trường. Đây cũng là hướng đi mà Hợp tác xã Trúc Thương, tỉnh Cà Mau lựa chọn trong quá trình phát triển các sản phẩm chế biến từ tôm đất và tôm sú.
Bà Trần Xuân Oanh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Trúc Thương cho biết, hợp tác xã hiện có sản lượng khoảng 500 kg tôm đất mỗi tháng, cùng với khoảng 300 kg tôm sú, tôm thẻ và cua. Nguồn nguyên liệu chủ yếu được thu mua từ người dân khai thác tự nhiên nên sản lượng phụ thuộc vào con nước.
Để tạo ra sản phẩm có chất lượng ổn định, hợp tác xã chú trọng từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến chế biến. Để làm tôm đất khô, nguyên liệu được lựa chọn phải tươi ngon, đảm bảo an toàn vệ sinh trong suốt quá trình chế biến sản phẩm, và được phơi, sấy trong nhà kính trước khi bóc vỏ, hoàn thiện sản phẩm.
Theo bà Oanh, quá trình sản xuất được kiểm soát nghiêm ngặt hơn sau khi hợp tác xã tham gia các chương trình tập huấn, hướng dẫn về quy trình sản xuất và an toàn thực phẩm. Đến nay, hợp tác xã đạt chứng nhận ISO; trong đó, sản phẩm tôm khô và tôm chà bông đạt OCOP 4 sao, một số sản phẩm khác đạt OCOP 3 sao.
“Chúng tôi cũng cung cấp cho nhiều khách hàng tại TP. Hồ Chí Minh lấy sản phẩm về tự đóng gói theo nhu cầu phân phối; khi đưa hàng ra nước ngoài, họ sử dụng nhãn hiệu của hợp tác xã. Đây là tín hiệu cho thấy đặc sản địa phương có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, nếu tiếp tục bảo đảm chất lượng và xây dựng được thương hiệu”, bà Trần Xuân Oanh cho biết.
Cũng xây dựng sản phẩm từ mô hình sinh thái tự nhiên, Hợp tác xã Tài Thịnh Phát, tỉnh Cà Mau đang tập trung xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, nâng chất lượng các sản phẩm tôm, cua đặc trưng của địa phương.
Bà Mai Thị Thùy Trang, Chủ tịch Hợp tác xã Tài Thịnh Phát cho biết, hợp tác xã hiện liên kết với khoảng 320 hộ dân trên diện tích gần 11.000 ha. Người dân được hướng dẫn kỹ thuật nuôi trồng theo mùa vụ, kiểm soát quy trình để bảo đảm chất lượng nguyên liệu. Sản lượng tôm sú đạt khoảng 15 - 20 tấn mỗi tháng; riêng cua có thể đạt 2 - 3 tấn mỗi ngày, tùy theo con nước.
Hiện hợp tác xã có sáu sản phẩm OCOP; trong đó, bốn sản phẩm đạt 4 sao và hai sản phẩm đạt 3 sao. Trong năm 2026, đơn vị tiếp tục phát triển thêm 13 sản phẩm OCOP, hướng đến xây dựng danh mục sản phẩm đa dạng hơn, đồng thời kiểm soát chất lượng đồng bộ từ vùng nuôi đến khâu chế biến, tiêu thụ.
Theo bà Trang, hợp tác xã hiện cung cấp sản phẩm cho một số hệ thống nhà hàng, siêu thị và cửa hàng thực phẩm sạch tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội. Khó khăn của hợp tác xã hiện nay, đó là sản phẩm đánh bắt tự nhiên thường có giá thành cao hơn so với nuôi công nghiệp, khó tiếp cận đa dạng phân khúc khách hàng. Vì vậy, hợp tác xã đang tích cực đa dạng sản phẩm, đa dạng nguồn hàng, đồng thời nâng cao nhận diện sản phẩm chất lượng để người tiêu dùng tin tưởng lựa chọn.
![]() |
| Quy trình chế biến và đóng gói của cơ sở Duy Minh tuân thủ theo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và đang trong quá trình tiến tới OCOP 4 sao. Ảnh: Uyên Hương/Bnews/vnanet.vn |
“Chúng tôi tiếp tục chuẩn hóa vùng nuôi, nâng cao tính minh bạch của quy trình và truy xuất nguồn gốc để người tiêu dùng nhận diện đúng sản phẩm chất lượng. Việc tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu cũng là cách để trực tiếp giới thiệu sản phẩm, giúp khách hàng hiểu rõ hơn về nguồn gốc và giá trị đặc sản địa phương, từ đó yên tâm mua sắm”, bà Mai Thị Thùy Trang cho biết.
Không chỉ các hợp tác xã đã có thị trường, những chủ thể OCOP mới tham gia sản xuất cũng đang từng bước đầu tư nâng chất lượng để tiếp cận người tiêu dùng. Hộ kinh doanh Đạt Hằng, tỉnh Cà Mau với sản phẩm yến sào OCOP 3 sao là một trường hợp như vậy.
Bà Trần Thị Hằng, chủ hộ kinh doanh Đạt Hằng cho biết, sản phẩm yến sào của đơn vị mới có mặt trên thị trường khoảng hai năm nên lượng khách hàng chưa nhiều. Với nền tảng chuyên môn về thực phẩm, cơ sở đã chuẩn hóa quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn OCOP. Thời gian tới, đơn vị tiếp tục cải tiến quy trình, ứng dụng công nghệ mới và tiếp thu ý kiến khách hàng để nâng cao chất lượng, hướng đến nâng hạng sản phẩm OCOP, từng bước định vị giá trị sản phẩm trên thị trường.
* Thị trường mở đường cho đặc sản vươn xa
Thực tế tại các thị trường tiêu dùng lớn cho thấy, khách hàng ngày càng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng, quy cách sản phẩm, bao bì, nhãn mác và khả năng cung ứng ổn định. Đặc biệt, với thị trường TP. Hồ Chí Minh, nơi có hệ thống phân phối đa dạng và người tiêu dùng có nhiều lựa chọn, sản phẩm địa phương cần tạo được sự khác biệt bằng chất lượng và tính minh bạch về nguồn gốc.
Ông Nguyễn Minh Hùng, Phó trưởng phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh cho biết, chương trình kết nối cung cầu là một trong những hoạt động xúc tiến thương mại nhằm đưa đặc sản vùng miền đến gần hơn với người tiêu dùng thành phố. Trong số đó, các sản phẩm tôm, cua và nông sản, thủy sản đặc trưng của miền Tây có nhiều tiềm năng tiếp cận thị trường TP. Hồ Chí Minh, vừa góp phần kích cầu tiêu dùng, vừa bổ sung nguồn hàng đặc sản phục vụ nhu cầu mua sắm, nhất là trong dịp Tết sắp tới.
Theo ông Nguyễn Minh Hùng, thông qua các hoạt động kết nối, ngành công thương thành phố mong muốn đưa thêm nhiều sản phẩm đặc trưng của các địa phương vào thị trường, tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã gặp gỡ đối tác, tìm kiếm kênh phân phối và mở rộng đầu ra. Đây cũng là cơ hội để các sản phẩm đặc sản địa phương tiếp cận người tiêu dùng thành phố, qua đó thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa và khai thác sức mua của thị trường lớn.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Minh Hùng cũng nhấn mạnh, thị trường cũng có những yêu cầu riêng về chất lượng. Khi đáp ứng tốt xu hướng tiêu dùng mới, cung cầu mới thực sự gắn kết, mang lại hiệu quả thiết thực.
Ở góc độ địa phương, ông Dương Vũ Nam, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Cà Mau cho biết, tỉnh có nhiều sản phẩm đặc trưng gắn với điều kiện tự nhiên và hệ sinh thái địa phương, nổi bật là tôm, cua, thủy sản chế biến cùng nhiều sản phẩm OCOP và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu. TP. Hồ Chí Minh tập trung nhiều nhà phân phối và hệ thống bán lẻ hiện đại, là thị trường chiến lược mà Cà Mau đang hướng tới để nâng cao hiệu quả phát triển đầu ra cho nông sản, đặc sản địa phương.
Đại diện Sở Công Thương Cà Mau cho rằng, khi làm việc với các nhà mua hàng chuyên nghiệp, doanh nghiệp và hợp tác xã sẽ phải đáp ứng những yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn, quy chuẩn, bao bì, chất lượng và an toàn thực phẩm. Đây chính là động lực để các chủ thể, doanh nghiệp, hợp tác xã rà soát những hạn chế, đầu tư công nghệ, máy móc, thiết bị và hoàn thiện hệ thống sản xuất theo các tiêu chuẩn phù hợp để nâng khả năng tham gia chuỗi phân phối cũng như xuất khẩu.
“Tỉnh sẽ tiếp tục đồng hành cùng các doanh nghiệp, hợp tác xã trong việc hoàn thiện quy trình sản xuất, đổi mới công nghệ, ổn định chất lượng và sản lượng để đáp ứng tốt yêu cầu thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu”, ông Dương Vũ Nam chia sẻ.
Cùng quan điểm về yêu cầu nâng chất lượng, bà Trần Ngọc Loan, Chủ tịch Hội Xúc tiến thương mại và phát triển nguồn nhân lực tỉnh Cà Mau cho rằng, hạn chế của nhiều chủ thể sản xuất tại Cà Mau là quy mô doanh nghiệp còn nhỏ và siêu nhỏ, hạn chế về năng lực tài chính, công nghệ, yếu trong khâu hoàn thiện bao bì, nhãn mác. Tuy nhiên, với sự đồng hành của địa phương trong hoạt động xúc tiến thương mại, các doanh nghiệp, hợp tác xã, các chủ thể sản xuất đang tích cực đa dạng sản phẩm, cải tiến mẫu mã, nâng chất lượng sản phẩm, nâng hạng OCOP để đáp ứng thị trường.
Để phát triển một sản phẩm nông, thủy sản, đặc sản không khó, nhưng để sản phẩm đó duy trì chỗ đứng trên thị trường, thì cần nỗ lực không ngừng từ cải tiến mẫu mã, quy trình sản xuất, đến khả năng cung ứng và ổn định chất lượng. Khi đó, sản phẩm không chỉ chinh phục người tiêu dùng ở những đô thị lớn, mà còn có cơ hội tiếp cận người mua hàng quốc tế, hướng đến chuỗi cung ứng toàn cầu./.


