 |
| Toàn cảnh diễn đàn. Ảnh: Bnews/vnanet.vn |
Phát biểu khai mạc phiên họp đặc biệt về Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho biết, đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai Hội nghị thường niên của Diễn đàn Chứng khoán châu Á. Theo bà Vũ Thị Chân Phương, phiên họp là dịp để Việt Nam chia sẻ về tiềm năng kinh tế, quá trình phát triển thị trường vốn và các ưu tiên trong những năm tới, đồng thời lắng nghe ý kiến từ các nhà đầu tư quốc tế, tổ chức tài chính và chuyên gia.
Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhu cầu lớn về vốn cho tăng trưởng, phát triển hạ tầng, chuyển dịch năng lượng, công nghệ cao và các ngành công nghiệp mới. Trong tiến trình này, thị trường vốn cần phát huy vai trò lớn hơn, trở thành kênh cung ứng vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, đồng thời kết nối dòng vốn trong nước với quốc tế.
Sau hơn 26 năm phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một chương mới. Việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp là một dấu mốc trong quá trình cải cách, từ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, hiện đại hóa hạ tầng đến nâng cao khả năng tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư quốc tế.
Vốn hóa cổ phiếu trên hai sở giao dịch chứng khoán hiện đạt khoảng 404 tỷ USD, tương đương 81,7% GDP; giá trị giao dịch cổ phiếu bình quân mỗi ngày từ đầu năm đến nay khoảng 1 tỷ USD. Đến cuối tháng 9/2026, số tài khoản giao dịch chứng khoán đạt gần 13,9 triệu tài khoản.
“Tuy nhiên, chúng tôi nhận thức rõ một điều: Nâng hạng thị trường không phải là đích đến, mà là điểm khởi đầu của một hành trình mới. Theo quan điểm của chúng tôi, một thị trường mới nổi không chỉ cần có quy mô lớn hơn; quan trọng hơn, thị trường phải minh bạch hơn, hiệu quả hơn, an toàn hơn và tiệm cận hơn với các chuẩn mực quốc tế”, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương chia sẻ.
 |
| Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Bnews/vnanet.vn |
Bà Vũ Thị Chân Phương cho biết, trong những năm tới, Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và quản lý, tăng cường công bố thông tin và quản trị doanh nghiệp, nâng cao chất lượng và sự đa dạng của sản phẩm, mở rộng cơ sở nhà đầu tư, tạo điều kiện để nhà đầu tư quốc tế tiếp cận thị trường thuận lợi hơn. Cùng đó là hiện đại hóa hạ tầng, triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm, thúc đẩy tài chính xanh và ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giám sát thị trường.
Phát biểu tại diễn đàn, bà Tina Khan, Chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách Việt Nam, Campuchia và Lào của World Bank cho rằng, vấn đề quan trọng đối với Việt Nam trong giai đoạn tới không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng cao mà còn là chất lượng tăng trưởng.
Theo bà Tina Khan, Việt Nam đã chuyển từ nhóm thu nhập thấp lên nhóm thu nhập trung bình cao, với thu nhập bình quân đầu người khoảng 5.000 USD. World Bank dự báo trong vài năm tới, tăng trưởng kinh tế Việt Nam có thể duy trì khoảng 7% mỗi năm. Các động lực được đề cập gồm tầng lớp trung lưu, FDI, xuất khẩu và quá trình cải cách.
Theo kinh nghiệm quốc tế được bà Tina Khan dẫn tại diễn đàn, các quốc gia chuyển đổi thành công lên mức thu nhập cao đạt tăng trưởng năng suất lao động bình quân khoảng 5,5%/năm, trong khi nhóm mắc kẹt ở mức thu nhập trung bình khoảng 2%.
Bà Tina Khan cho biết Việt Nam đồng thời đối mặt với bất định của thương mại toàn cầu, thay đổi nhân khẩu học và biến đổi khí hậu. World Bank dự báo trong 25 năm tới, lực lượng lao động Việt Nam có thể giảm khoảng 7%; trong vài thập kỷ tới, cứ 5 người lao động sẽ có một người trên 65 tuổi. Tổn thất kinh tế tích lũy do biến đổi khí hậu có thể lên tới 12,5% GDP vào năm 2050.
Từ đó, bà Tina Khan đề cập các ưu tiên gồm phát triển doanh nghiệp nội địa có sức cạnh tranh, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện chất lượng và hiệu quả đầu tư công, hạ tầng và phân bổ nguồn lực tài chính vào những ngành có năng suất cao.
Theo chuyên gia World Bank, kế hoạch hiện đại hóa hạ tầng và đầu tư công dự kiến đưa tỷ lệ đầu tư công/GDP lên 10% trong 5 năm tới. Trong khi đó, thị trường trái phiếu Việt Nam hiện tương đương khoảng 20% GDP và cơ sở nhà đầu tư trong nước còn tập trung chủ yếu vào ngân hàng và quỹ hưu trí nhà nước.
Việt Nam có tỷ lệ tiết kiệm gộp nội địa khoảng 37% GDP, bên cạnh dư địa huy động nguồn vốn quốc tế. Ba ưu tiên đối với thị trường vốn được bà Tina Khan nêu gồm đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư tổ chức; tăng thanh khoản, cơ chế định giá và phát triển thị trường thứ cấp; hoàn thiện hạ tầng, thanh toán bù trừ, minh bạch thông tin và xếp hạng tín nhiệm.
Theo bà Tina Khan, Việt Nam hiện chưa đạt mức xếp hạng đầu tư. Quá trình hướng tới mức xếp hạng này gắn với quản lý tài chính công minh bạch, phối hợp chính sách tiền tệ và tài khóa, cùng hệ thống ngân hàng và tài chính vững mạnh.
 |
| Các diễn giả tại phiên tọa đàm trong khuôn khổ chương trình. Ảnh: Bnews/vnanet.vn |
Tại diễn đàn, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Nguyễn Hoàng Dương cho biết khu vực châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục là động lực tăng trưởng của kinh tế toàn cầu, trong đó Đông Nam Á nổi lên về nguồn vốn đầu tư và đổi mới sáng tạo. Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10% trong 5 năm tới.
Tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Ngân sách nhà nước dự kiến đáp ứng khoảng 8,5 triệu tỷ đồng, tương đương 20%; phần còn lại đến từ khu vực tư nhân và nguồn vốn quốc tế.
Theo ông Nguyễn Hoàng Dương, kênh thị trường vốn và thị trường chứng khoán được đặt mục tiêu đóng góp khoảng 10 triệu tỷ đồng, bình quân 2 triệu tỷ đồng mỗi năm. Riêng tổng giá trị huy động qua thị trường chứng khoán dự kiến đạt 5,4 triệu tỷ đồng trong 5 năm tới, cao hơn hai lần tổng nguồn vốn huy động giai đoạn 2020-2025.
Trên cơ sở chiến lược phát triển thị trường chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xác định 5 định hướng ưu tiên gồm: Tái cân bằng cấu trúc dẫn vốn của nền kinh tế; đa dạng công cụ nợ bằng đồng nội tệ; xây dựng cơ sở nhà đầu tư tổ chức dài hạn; phát triển trái phiếu bền vững theo chuẩn quốc tế; và hội nhập sâu hơn thông qua áp dụng IFRS, nâng cao tiêu chuẩn quản trị công ty theo OECD, khuyến khích công bố thông tin ESG.
Đến năm 2030, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đặt mục tiêu giá trị tài sản của nhà đầu tư nước ngoài đạt khoảng 15% GDP, tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ khoảng 5% GDP và quy mô tài sản các quỹ hưu trí tăng trưởng bình quân 11,5%/năm. Cơ quan này cũng đặt mục tiêu duy trì xếp hạng của FTSE Russell, đáp ứng tiêu chí nâng hạng lên thị trường mới nổi của MSCI và thị trường mới nổi bậc cao của FTSE Russell đến năm 2030.
Ông Nguyễn Hoàng Dương cho biết thị trường chứng khoán Việt Nam vừa được nâng hạng và cần thời gian để tiếp cận, làm quen với cơ sở nhà đầu tư mới. Việt Nam hướng tới xây dựng vị thế an toàn, hiệu quả, tin cậy và bền vững cho dòng vốn khu vực và toàn cầu./.
