 |
| Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị. |
| Ảnh: Phương Hoa - TTXVN |
Nghị quyết số 25- NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 22/8/2026 về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới có quan điểm chỉ đạo: “Công tác tư tưởng phải đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin. Chuyển trọng tâm từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân, tạo đồng thuận xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước”.
Tại sao phải chuyển trọng tâm của công tác tư tưởng từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội?
Quản lý thông tin mang bản chất là dùng mệnh lệnh hành chính để chỉ đạo nên còn gọi là “đường một chiều”. Cách làm này còn mang tính bị động, chờ xảy ra sự việc hay khủng hoảng truyền thông rồi mới lên tiếng, đính chính.
Hiệu quả của công tác tư tưởng theo cách quản lý thông tin được đo lường bằng số lượng văn bản ban hành, số buổi hội nghị. Còn sự chuyển biến về nhận thức của đối tượng tiếp thụ thông tin như thế nào thì rất khó nhận biết.
Khi thông tin chỉ đi một chiều từ trên xuống thì đối tượng tiếp nhận thường có phản ứng thụ động, nghe hoặc đọc thông tin mà không có cơ hội đặt câu hỏi, tranh luận hay làm rõ vấn đề ngay từ đầu. Điều này dẫn đến hiểu mơ hồ, có khi hiểu nhầm, thiếu động lực chấp hành hoặc thực hiện một cách hình thức, thậm chỉ làm nảy sinh cảm giác hoài nghi.
Trong khi đó, dẫn dắt nhận thức xã hội có các đặc điểm chính là tính chủ động thay cho bị động. Công tác tư tưởng đi trước một bước (mở đường), không chờ phát sinh sự việc, thông tin sai lệch rồi mới chạy theo để xử lý mà chủ động cung cấp thông tin minh bạch và chính xác.
Dẫn dắt nhận thức xã hội trong công tác tư tưởng là không áp đặt theo mệnh lệnh hành chính mà thuyết phục bằng lý lẽ sắc bén, thực tiễn sống động và sự thật hiển nhiên theo đúng phương châm "Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả". Bên cạnh đó là việc lắng nghe, tiếp thu phản hồi, giải đáp các kiến nghị, phản ánh từ cơ sở và người dân.
Hiệu quả của việc dẫn dắt nhận thức xã hội thay cho quản lý thông tin là tạo cơ sở để người dân tiếp cận sự thật và hiểu đúng bản chất vấn đề. Khi một quyết định, một chính sách của Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương được đưa ra mà người dân hiểu được lý do, mục đích, phương pháp thực hiện và cái lợi mà chúng mang đến cho xã hội thì niềm tin đối với thể chế được củng cố bền vững.
Khi tạo được niềm tin bền vững của người dân thì không khó để chúng ta tạo ra sự đồng thuận xã hội trước những biến động có đụng chạm đến quyền lợi của nhiều tầng lớp nhân dân.
Dẫn dắt nhận thức tức là chủ động giải thích về lợi ích đối với xã hội, đất nước và của người dân từ những dự án lớn, không để không gian trống cho những thông tin xấu độc, xuyên tạc có cơ hội phát triển, chia rẽ khối đoàn kết toàn dân.
Dẫn dắt nhận thức xã hội cũng tức là cần chủ động chiếm lĩnh "trận địa tư tưởng" trong kỷ nguyên số trong bối cảnh bùng nổ tin giả, thông tin xuyên tạc trên mạng xã hội. Việc chủ động công khai dữ liệu chính thống giúp chặn đứng các nguy cơ thao túng nhận thức từ sớm, ngay từ khi chúng mới nhen nhúm.
Sự chuyển đổi trọng tâm của công tác tư tưởng là điều hết sức cần thiết trong bối cảnh không gian mạng và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, tư duy quản lý thông tin theo kiểu cũ không còn phù hợp.
Nghị quyết số 25- NQ/TW nêu rõ: Công tác tư tưởng hiện nay còn bộc lộ không ít hạn chế. Phương thức chậm đổi mới, tư duy "quản lý thông tin" còn phổ biến, năng lực dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân, tạo đồng thuận xã hội còn hạn chế.
Trong khi đó thế giới đang trải qua những thay đổi mang tính thời đại, tạo ra nhiều thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức lớn đan xen và không thuận cho việc quản lý thông tin. Ở trong nước, Đảng ta đang triển khai nhiều quyết sách chiến lược, đặt ra nhiều vấn đề mới, yêu cầu mới đối với công tác tư tưởng.
Việc chuyển đổi trọng tâm từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội được thực hiện theo quan điểm: Công tác tư tưởng là một nội dung đặc biệt quan trọng của công tác xây dựng Đảng, trực tiếp góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu và tổ chức thực hiện của Đảng; tuyên truyền, giáo dục, thống nhất nhận thức, tạo đồng thuận chính sách, củng cố kỷ luật thực thi, bảo vệ uy tín của Đảng và niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ; phải đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin. Chuyển trọng tâm từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân, tạo đồng thuận xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước.
Việc chuyển đổi trọng tâm từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội cũng có những “chỉ tiêu” khá cụ thể đến năm 2030, theo đó, niềm tin của nhân dân được củng cố vững chắc, đồng thuận xã hội được tạo lập thực chất: Toàn bộ chủ trương, nghị quyết, chính sách được định hướng nhận thức thống nhất, kịp thời trong toàn Đảng, có phương án tuyên truyền, giải thích, đối thoại đi cùng ngay từ khi xây dựng chính sách.
 |
| Một buổi “Uống trà nghe dân nói” tại xã Vũ Thư, tỉnh Hưng Yên. |
| Ảnh: Thế Duyệt – TTXVN |
Niềm tin của nhân dân và mức độ đồng thuận xã hội tăng vững chắc hằng năm. Tâm tư, nguyện vọng, ý kiến, kiến nghị chính đáng của nhân dân được nắm, tiếp nhận, phản hồi và giải quyết kịp thời; kết quả tiếp thu, giải quyết được công khai.
Các vấn đề tư tưởng, dư luận xã hội phát sinh ở cơ sở được phát hiện sớm, xử lý kịp thời, hiệu quả, không để kéo dài, vượt cấp, tích tụ thành vấn đề phức tạp, điểm nóng; phấn đấu 100% kiến nghị, phản ánh của nhân dân được tiếp nhận và trả lời trong thời hạn quy định.
Về giải pháp cho việc dẫn dắt nhận thức xã hội, Nghị quyết số 25- NQ/TW nhấn mạnh: Hằng năm các cấp ủy phải ban hành kế hoạch truyền thông chính sách trọng điểm, xác định danh mục chủ trương, chính sách cần truyền thông, thông điệp chủ đạo, cơ quan chủ trì, nhóm đối tượng và chỉ số đo kết quả. Truyền thông chính sách phải đi trước một bước, từ sớm, từ xa, xuyên suốt quá trình hoạch định - thực thi - đánh giá chính sách; cơ quan chủ trì soạn thảo chịu trách nhiệm chính về truyền thông chính sách do mình đề xuất, chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, không để khoảng trống thông tin./.
