Trong cuộc trao đổi với phóng viên TTXVN tại New York, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành FPA Noel V. Lateef nhấn mạnh việc trao Huân chương FPA cho Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là sự ghi nhận đối với cá nhân lãnh đạo Việt Nam và với một Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, hội nhập ngày càng sâu rộng, chủ động và có trách nhiệm trong các vấn đề khu vực và toàn cầu. Theo ông Lateef, Việt Nam đã nổi lên như một trong những nền kinh tế năng động nhất thế giới; là thành viên quan trọng của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và có tiếng nói ngày càng có ảnh hưởng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Từ góc nhìn của một tổ chức có truyền thống thúc đẩy nhận thức của công chúng Mỹ về chính sách đối ngoại và các vấn đề toàn cầu, Chủ tịch FPA đánh giá sự phát triển ấn tượng của Việt Nam không chỉ được nhìn nhận qua tốc độ tăng trưởng kinh tế, mà còn qua năng lực cân bằng quan hệ, đóng góp thiết thực cho ổn định khu vực và thúc đẩy hợp tác quốc tế.
 |
| Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành FPA Noel V. Lateef trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN tại New York. |
| Ảnh: Trường Giang - Phóng viên TTXVN tại Mỹ |
Chuyên gia Noel V. Lateef cho biết thông điệp quan trọng nhất từ việc trao Huân chương FPA là sự ghi nhận rằng Việt Nam đã trở thành một chủ thể ngày càng nổi bật trong cấu trúc kinh tế và chiến lược đang định hình tại châu Á - Thái Bình Dương. Đà phát triển nhanh của Việt Nam cho thấy hiệu quả của một đường lối đối ngoại mang tính xây dựng. Việt Nam chủ trương phát triển quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhiều quốc gia. Cách tiếp cận này phù hợp với lịch sử, địa lý và kinh nghiệm dân tộc của Việt Nam. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột kéo dài tại nhiều khu vực, bất ổn địa chính trị gia tăng, gián đoạn chuỗi cung ứng và những thách thức phi truyền thống đang đan xen, một chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa và đa dạng hóa quan hệ được xem là nền tảng để Việt Nam vừa bảo vệ lợi ích quốc gia-dân tộc, vừa mở rộng không gian hợp tác vì hòa bình và phát triển. Đây không chỉ là cách thức ứng xử linh hoạt trước những chuyển động phức tạp của môi trường quốc tế, mà còn thể hiện một tư duy đối ngoại thực chất: tìm kiếm tương đồng, giảm thiểu bất đồng, tránh đối đầu và nắm bắt các cơ hội phát triển thông qua hợp tác cùng có lợi.
Việc FPA vinh danh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào thời điểm thế giới đối diện nhiều “ẩn số” còn gửi đi thông điệp về giá trị của đối thoại, tin cậy và hợp tác đa phương. Đó cũng là những nguyên tắc phù hợp với chủ trương giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng và lợi ích chính đáng của các quốc gia.
 |
| Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. |
| Ảnh: TTXVN phát |
Đánh giá về vai trò của Việt Nam trong ASEAN và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Chủ tịch FPA Noel V. Lateef cho rằng Việt Nam đang đóng góp một cách xây dựng và có tiếng nói quan trọng. Theo ông, ASEAN là một khu vực có ý nghĩa đặc biệt, với 11 quốc gia, dân số khoảng 864 triệu người và quy mô tổng sản phẩm quốc nội gần 4.000 tỷ USD. Các con số trên cho thấy ASEAN không chỉ là một không gian liên kết khu vực, mà còn là một trung tâm tăng trưởng, thương mại, đầu tư và kết nối ngày càng quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu.
Trong bối cảnh các dòng chảy thương mại, đầu tư, công nghệ và chuỗi cung ứng đang tái cấu trúc, vai trò của ASEAN trong việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định, cởi mở và bao trùm càng trở nên quan trọng. Ông Lateef dẫn những nhận định gần đây của Ngoại trưởng Philippines Maria Theresa Lazaro về “Ba chữ U” - Upheaval (biến động), Uncertainty (bất định) và Unpredictability (khó lường) - để mô tả tình hình quốc tế hiện nay. Trên cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2026, Philippines mong muốn ASEAN tạo ra tác động “giữ vững” hay “ổn định” cho khu vực trong một môi trường quốc tế nhiều biến động.
Theo Chủ tịch FPA, Việt Nam cũng đang tạo ra tác động tích cực như vậy. Nhận định này phản ánh kỳ vọng của cộng đồng quốc tế đối với những quốc gia vừa có năng lực phát triển nội tại, vừa duy trì được chính sách đối ngoại cân bằng, nhất quán và có trách nhiệm. Vai trò đó càng đáng chú ý khi Việt Nam vừa là quốc gia ven Biển Đông, nằm tại vị trí kết nối quan trọng giữa Đông Nam Á lục địa và không gian biển khu vực. Việt Nam có lợi ích trực tiếp trong việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không; đồng thời có động lực thúc đẩy tôn trọng luật pháp quốc tế và giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình. Việt Nam, bằng việc tham gia chủ động vào ASEAN, các cơ chế hợp tác do ASEAN dẫn dắt cũng như các diễn đàn đa phương, đang góp phần củng cố vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy hợp tác thay vì chia rẽ, và khuyến khích các nước xử lý khác biệt thông qua đối thoại và xây dựng lòng tin. Ông Lateef cũng lưu ý rằng 2 trong 5 thành phố tăng trưởng nhanh nhất châu Á là Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Dù nhận định này cần được đặt trong bối cảnh tiêu chí xếp hạng cụ thể của từng nghiên cứu, song ông cho rằng sự năng động của 2 đầu tàu kinh tế của Việt Nam là minh chứng rõ nét cho tiềm năng phát triển của đất nước và ý nghĩa ngày càng tăng của khu vực Đông Nam Á đối với kinh tế toàn cầu.
Đánh giá về quan hệ song phương Việt Nam - Mỹ, Chủ tịch FPA gọi đây là một tiến trình “phi thường”. Hai nước đã đi từ xung đột và xa cách đến hòa giải, đối tác và một chương trình hợp tác chung ngày càng tham vọng. Đây là một trong những thông điệp có ý nghĩa rộng lớn nhất gắn với việc trao Huân chương FPA cho Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Thông điệp ấy không chỉ có giá trị đối với quan hệ song phương Việt Nam - Mỹ, mà còn cho thấy hòa giải, đối thoại và hợp tác có thể trở thành hình mẫu chính sách cho các quốc gia từng có những khác biệt sâu sắc.
Quan hệ Việt Nam - Mỹ hiện đã được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, tạo khuôn khổ để hai nước thúc đẩy hợp tác trong nhiều lĩnh vực từ kinh tế-thương mại, đầu tư, khoa học-công nghệ, giáo dục - đào tạo, y tế, năng lượng đến khắc phục hậu quả chiến tranh. Chuyên gia này cho rằng bài phát biểu chính sách của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại diễn đàn do FPA và Đại học Columbia đồng tổ chức sẽ giúp công chúng và giới nghiên cứu Mỹ hiểu rõ hơn về định hướng chính sách hiện nay của Việt Nam. Giai đoạn tiếp theo của quan hệ song phương cần hướng tới việc chuyển hóa Đối tác Chiến lược Toàn diện từ một khuôn khổ ngoại giao cấp cao thành mối quan hệ tạo ra những lợi ích có thể cảm nhận rõ rệt cho người dân Việt Nam và Mỹ.
Theo đó, thương mại và đầu tư cần là trụ cột trung tâm. Hai bên cần phấn đấu xây dựng quan hệ kinh tế cùng có lợi, trong đó có việc cải thiện tiếp cận thị trường, khuyến khích đầu tư có trách nhiệm, tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và tạo thêm cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ông Noel V. Lateef cho rằng khoa học-công nghệ và giáo dục nên trở thành một trụ cột quan trọng khác của Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Mỹ. Hợp tác về trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, hạ tầng số, công nghệ sinh học và sản xuất tiên tiến có thể giúp củng cố năng lực đổi mới của cả 2 nền kinh tế.
 |
| Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành FPA Noel V. Lateef trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN tại New York. |
| Ảnh: Trường Giang - Phóng viên TTXVN tại Mỹ |
Ngoài ra, hợp tác y tế cộng đồng và năng lượng cũng là những lĩnh vực mà Chủ tịch FPA nhìn thấy nhiều tiềm năng. Thỏa thuận hợp tác y tế Việt Nam-Hoa Kỳ có thời hạn 5 năm tạo cơ sở cho việc tăng cường nghiên cứu y học, củng cố an ninh y tế và nâng cao năng lực của lực lượng lao động ngành y. Trong lĩnh vực năng lượng, ông cho rằng hợp tác cần hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng tin cậy và có chi phí hợp lý, đồng thời giúp Việt Nam đa dạng hóa hệ thống năng lượng và phát triển các công nghệ sạch. Đây là bài toán có ý nghĩa chiến lược đối với một nền kinh tế đang phát triển nhanh, có nhu cầu năng lượng ngày càng lớn, nhưng cũng cần bảo đảm các mục tiêu phát triển bền vững và chuyển đổi xanh.
Chủ tịch FPA Noel V. Lateef nhấn mạnh kết quả quan trọng nhất sau lễ trao Huân chương FPA và chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới New York sẽ là việc duy trì động lực hợp tác, củng cố niềm tin ở cấp cao nhất rằng Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Mỹ là bền vững và có khả năng tiếp tục tiến triển bất chấp những biến động của môi trường quốc tế. Về phần mình, FPA có thể đóng góp bằng cách thúc đẩy đối thoại nhân dân, xây dựng những cầu nối của sự đồng cảm, hiểu biết và cơ hội.
Việc FPA vinh danh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vì vậy không chỉ là một sự kiện mang tính nghi lễ. Đó là sự ghi nhận đối với hành trình phát triển và hội nhập của Việt Nam; đối với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa và đề cao luật pháp quốc tế; đối với vai trò mang tính xây dựng của Việt Nam trong các thể chế đa phương như Liên hợp quốc, trong ASEAN và ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương; cũng như đối với ý nghĩa của quan hệ Việt Nam - Mỹ như một câu chuyện về hòa giải, lòng tin và hợp tác vì lợi ích của người dân.
Trong một giai đoạn thế giới chứng kiến nhiều biến động, bất định và khó lường, thông điệp từ sự kiện này là Việt Nam đang được nhìn nhận không chỉ như một nền kinh tế tăng trưởng nhanh, mà còn như một đối tác có trách nhiệm, một tiếng nói có trọng lượng và một nhân tố sẵn sàng đóng góp thiết thực cho hòa bình, hợp tác, ổn định và phát triển của khu vực cũng như thế giới./.
