| Khơi dậy niềm tự hào, lòng biết ơn từ những bài học lịch sử trong thời đại công nghệ số |
Tư tưởng ấy đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa lâu dài: muốn thế hệ trẻ trân trọng những gì hôm nay đang có, cần giúp họ hiểu được giá trị của những gì các thế hệ đi trước đã trải qua và hy sinh để tạo dựng. Vì vậy, giáo dục lịch sử không chỉ là truyền lại những sự kiện của quá khứ, mà quan trọng hơn là khơi dậy từ lịch sử niềm tự hào, lòng biết ơn và ý thức trách nhiệm đối với hiện tại, tương lai.
Đặc biệt trong thời đại số, để những giá trị của quá khứ tiếp tục được trao truyền, cách kể và cách tiếp cận lịch sử cũng cần phù hợp với từng thế hệ, nhất là trong một thời đại mà công nghệ đang làm thay đổi mạnh mẽ cách con người tiếp nhận thông tin.
Một trong những cách làm mới ấy đang được thể hiện qua chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” - ứng dụng công nghệ thực tế ảo để tái hiện thời khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945.
Tại không gian Hội trường Thống Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh, công chúng có thể “trở về” Quảng trường Ba Đình của 81 năm trước, được cảm nhận không khí trang nghiêm của ngày khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
NSND Mỹ Uyên - Giám đốc Nhà hát Kịch Sân khấu nhỏ 5B: “Việc tái hiện lịch sử bằng những hình ảnh chân thực, gần gũi có ý nghĩa rất lớn, nhất là đối với thanh thiếu niên. Qua đó, các bạn trẻ có thể hiểu rõ hơn giá trị của độc lập, tự do và cuộc sống bình yên hôm nay. Tôi tin rằng, những chương trình như thế này không chỉ giúp công chúng hướng về quá khứ mà còn bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm đối với quê hương”
Từ một không gian thực tế ảo, người xem không chỉ nhìn thấy một sự kiện đã diễn ra cách đây nhiều thập niên, mà còn có cơ hội cảm nhận sâu hơn ý nghĩa của thời khắc lịch sử ấy.
Và khi một bạn trẻ có thể “trở về” thời khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, điều quan trọng không chỉ là được nhìn thấy một hình ảnh lịch sử, mà là từ trải nghiệm ấy, họ hiểu hơn vì sao độc lập, tự do có giá trị lớn lao; vì sao cuộc sống hòa bình hôm nay đáng được trân trọng; và mỗi người có thể làm gì để tiếp nối những thành quả mà cha ông đã gây dựng.
Ông Ngô Minh Hiển - Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam: Chúng tôi kỳ vọng chương trình này sẽ tiếp tục tạo sức lan tỏa sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Qua trải nghiệm này, các bạn trẻ sẽ hiểu hơn về lịch sử, thêm tự hào về dân tộc, từ đó nuôi dưỡng những ước mơ, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho xã hội, góp phần xây dựng đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.
Trong kỷ nguyên số, công nghệ đang mở ra những phương thức mới để lưu giữ, truyền tải và lan tỏa ký ức dân tộc. Nhưng công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi phía sau những hình ảnh và trải nghiệm ấy là những giá trị được đánh thức.
Đưa lịch sử đến gần thế hệ trẻ, vì thế, không chỉ là đổi mới phương pháp truyền đạt. Đó còn là cách để tinh thần giáo dục mà Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng tiếp tục được thực hiện bằng những phương thức phù hợp với thời đại: giúp thế hệ trẻ hiểu lịch sử, yêu lịch sử, tự hào về lịch sử, và quan trọng hơn, biến niềm tự hào ấy thành ý thức trách nhiệm, thành khát vọng học tập, sáng tạo và cống hiến cho đất nước.
Để những thời khắc thiêng liêng của dân tộc không nằm lại trong quá khứ, mà tiếp tục sống trong tâm thức và hành động của mỗi thế hệ hôm nay./.
Ngọc Lan - Thanh Hoa
