 |
| Công ty Daikan Việt Nam, Khu công nghiệp Amata, tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Công Phong/TTXVN |
Tại Diễn đàn Xây dựng khu công nghiệp sinh thái, thông minh - Động lực thu hút đầu tư và phát triển kinh tế xanh vùng Đông Nam Bộ diễn ra tại thành phố Đồng Nai mới đây, ông Phạm Việt Phương - Phó Trưởng ban phụ trách, Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế thành phố Đồng Nai đặt vấn đề về việc chuyển đổi xanh, nhất là các khu công nghiệp trên địa bàn.
Ông Phạm Việt Phương dẫn chứng quá trình chuyển đổi xanh tại Nhà máy Ajinomoto Biên Hòa. Theo đó, ba mục tiêu chính về môi trường mà Ajinomoto Việt Nam đang theo đuổi bao gồm: Doanh nghiệp không phát thải (Zero Emission), sử dụng năng lượng hiệu quả và đẩy mạnh sản xuất kinh doanh dựa trên chu trình sinh học. Ba mục tiêu này được triển khai trong nhiều năm qua thông qua các chính sách 3T, gồm tiết giảm, tái chế và tái sử dụng.
Với chu trình này, dự tính đến năm 2030, doanh nghiệp này sẽ đạt tỷ lệ năng lượng tái tạo ở mức 50%, giúp giảm khí thải nhà kính trong toàn bộ các hoạt động vận hành.
Tại khu công nghiệp Amata Đồng Nai, năm 2020, Ban Quản lý dự án thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính) phối hợp với Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) thực hiện Dự án “Triển khai khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam theo hướng tiếp cận từ Chương trình khu công nghiệp sinh thái toàn cầu”. Trong số hơn 300 khu công nghiệp trên cả nước, Amata là một trong ba khu công nghiệp đầu tiên được chọn thí điểm khu công nghiệp sinh thái.
Trải qua quá trình đánh giá, năm 2024 khu công nghiệp Amata đã đạt tỷ lệ hoàn thành đến 86% các tiêu chí của một khu công nghiệp sinh thái theo yêu cầu của khung quốc tế.
“Chỉ tính riêng 60 giải pháp sản xuất sạch hơn được áp dụng tại 18 nhà máy trong khu công nghiệp Amata đã giúp tiết kiệm 4,36 tỷ đồng/năm, giảm bớt 1,8 triệu kWh điện, 28.000 m³ nước và cắt giảm 1.510 tấn CO₂/năm”, ông Phạm Việt Phương cho biết.
Hiện khu công nghiệp Amata cũng là khu công nghiệp tiêu biểu được thành phố Đồng Nai chọn để thực hiện mô hình chuyển đổi thành khu công nghiệp sinh thái, sau đó sẽ nhân rộng mô hình khu công nghiệp sinh thái đối với các khu công nghiệp tiềm năng khác trên địa bàn thành phố.
Theo Kế hoạch số 79/KH-UBND, ngày 9/2/2026 của UBND thành phố Đồng Nai về thực hiện chuyển hóa các khu công nghiệp hiện hữu thành khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp sinh thái trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Đồng Nai đặt mục tiêu giai đoạn 2026 – 2030 tối thiểu có 2 khu công nghiệp trên địa bàn được chứng nhận khu công nghiệp sinh thái; tối thiểu 10% doanh nghiệp trong các khu công nghiệp áp dụng các giải pháp sử dụng hiệu quả tài nguyên, sản xuất sạch hơn đạt kết quả tiết kiệm nguyên liệu, vật liệu, nước, năng lượng, hóa chất, chất thải, phế liệu và giảm phát thải ra môi trường.
Giai đoạn từ năm 2031 - 2050 tiếp tục nhân rộng mô hình khu công nghiệp sinh thái, doanh nghiệp sinh thái và coi đây là yếu tố trung tâm về phát triển công nghệ bền vững, mở rộng quy mô đổi mới, đạt 100% năng lượng tái tạo và thực hiện triệt để các hoạt động cộng sinh công nghiệp nhằm hạn chế tối đa việc phải xử lý hoặc thải bỏ chất thải thải ra bên ngoài môi trường; các khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp sinh thái tại Đồng Nai phải đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đi đầu trong việc tích hợp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng, cho biết các nghiên cứu cho thấy, khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp sinh thái, thông minh có thể giúp tăng năng suất lao động từ 15–25% nhờ áp dụng công nghệ cao, cải thiện môi trường làm việc và thu hút nhân sự chất lượng. Đồng thời, đây là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp Việt tiếp tục tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Đầu tư vào công nghiệp xanh không chỉ là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để duy trì đà tăng trưởng nhanh và giữ vững vị thế trong kỷ nguyên Net Zero.
“Việc chuyển đổi các khu công nghiệp theo hướng bền vững trên cả 3 khía cạnh môi trường- kinh tế - xã hội là tất yếu khách quan để khắc phục tồn tại, hạn chế của khu công nghiệp truyền thống, đồng thời thúc đẩy vai trò của khu vực tư nhân đối với phát triển công nghiệp theo hướng bền vững, đẩy mạnh thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững”, ông Hồ Sỹ Hùng nhận định.
Để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh tại các khu công nghiệp trên địa bàn, Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế Đồng Nai cho biết, hiện thành phố đang tận dụng tối đa các cơ chế phân cấp, phân quyền và chính sách đặc thù theo Nghị quyết 16-NQ/TW để huy động nguồn vốn xã hội, FDI, kiều hối vào hạ tầng công nghiệp - logistics. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị khu công nghiệp, ứng dụng dữ liệu số, IoT và AI để giám sát môi trường tự động, kiểm kê khí nhà kính và quản lý vận hành khu công nghiệp thông minh.
Đối với vấn đề nguồn nhân lực, Đồng Nai đang tăng cường kết nối doanh nghiệp trong các khu công nghiệp, khu kinh tế với các trường đại học, viện nghiên cứu để triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng theo nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, ưu tiên các lĩnh vực AI, bán dẫn, hàng không, vũ trụ, logistics, tự động hóa và sản xuất thông minh.
Hiện nay Ban quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế thành phố Đồng Nai đang yêu cầu các chủ đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp báo cáo về khả năng đáp ứng các tiêu chí xác định khu công nghiệp sinh thái trên địa bàn thành phố; trong đó xác định những điểm nghẽn, vướng mắc liên quan đến tiêu chí xác nhận khu công nghiệp sinh thái; đề xuất danh sách các nhà đầu tư thứ cấp có tiềm năng cần thúc đẩy thực hiện cộng sinh công nghiệp, kinh tế tuần hoàn, tiếp cận, áp dụng các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; đồng thời đề xuất các giải pháp phù hợp, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc.
Thành phố Đồng Nai đang quy hoạch 89 khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 43.386 ha; bên cạnh còn có 1 khu kinh tế quy mô 25.864 ha và 1 khu công nghệ cao quy mô 497 ha. Trong đó, hiện nay có 44 khu công nghiệp đang hoạt động, thu hút 1.952 dự án FDI đến từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ với tổng vốn đăng ký đạt 38,18 tỷ USD, cùng 847 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn đăng ký gần 175.000 tỷ đồng./.
