 |
| Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Hội đồng Điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam làm việc với các thành viên đầu tiên của VIFC-HCMC. (Ảnh: Hứa Chung/TTXVN) |
* Gỡ điểm nghẽn ngân hàng để triển khai giao dịch
Tại cuộc làm việc với các thành viên VIFC-HCMC cuối tháng 10/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế yêu cầu chuyển mạnh từ thiết lập tổ chức sang vận hành thực chất, từ thu hút thành viên sang phát triển thị trường và từ cam kết đầu tư sang giao dịch, dòng vốn thực tế. Trong đó, nhiệm vụ cấp thiết là phấn đấu có những giao dịch đầu tiên ngay trong tháng 11/2026, đồng thời khẩn trương tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, bảo đảm an toàn tài chính và kiểm soát rủi ro.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Cơ quan điều hành trung tâm hoàn thiện hướng dẫn về hồ sơ, thủ tục và điều kiện cấp phép, phấn đấu trong tháng 11/2026 có ngân hàng trở thành thành viên chính thức.
Chia sẻ về tiến độ triển khai, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC cho biết, Trung tâm đang khẩn trương hoàn tất các điều kiện cần thiết. Trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, VIFC-HCMC cũng công bố 10 thành viên đầu tiên là các công ty holding. Các doanh nghiệp này có định hướng và kế hoạch đầu tư vào TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam cũng như các lĩnh vực của nền kinh tế thực.
Tuy nhiên, một trong những vướng mắc lớn hiện nay là chưa có ngân hàng thành viên được cấp phép hoạt động tại Trung tâm. Các quy định liên quan đến cấp phép và thành lập ngân hàng vẫn đang được hoàn thiện, trong khi đây là mắt xích quan trọng để các thành viên mở tài khoản, chuyển tiền và triển khai các giao dịch tài chính.
Để không làm gián đoạn các kế hoạch đầu tư trong giai đoạn đầu, VIFC-HCMC đang kiến nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét cơ chế tài khoản trung gian. Theo phương án này, các ngân hàng hiện hữu bên ngoài Trung tâm có thể hỗ trợ thực hiện giao dịch cho các thành viên trong thời gian chờ các ngân hàng chính thức được cấp phép và đi vào hoạt động tại VIFC.
Việc tháo gỡ vướng mắc về tài khoản và thanh toán có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng vận hành của Trung tâm. Bởi dù đã có thành viên và các kế hoạch đầu tư cụ thể, nếu chưa có cơ chế chuyển tiền, thanh toán phù hợp thì những cam kết này vẫn khó chuyển thành giao dịch thực tế.
Song song với việc hoàn thiện điều kiện vận hành, VIFC-HCMC đang xây dựng khung pháp lý và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các sản phẩm tài chính mới. Bốn nhóm sản phẩm được ưu tiên trong giai đoạn đầu gồm trái phiếu, quỹ đầu tư, công nghệ tài chính (fintech) và sở giao dịch hàng hóa. Đây được xem là những lĩnh vực có thể tạo hoạt động thực chất, từng bước hình thành thị trường và thu hút dòng vốn vào Trung tâm.
* Phát triển sản phẩm, mở rộng kênh dẫn vốn
Một trong những sản phẩm đáng chú ý là trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình phát hành thông qua VIFC. Ngày 30/10/2026, HĐND TP. Hồ Chí Minh đã thông qua nghị quyết liên quan đến cơ chế phát hành các loại trái phiếu này tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, mở thêm hướng huy động vốn phục vụ đầu tư phát triển hạ tầng.
Theo đại diện VIFC-HCMC, Trung tâm đang xây dựng lộ trình triển khai theo hướng thí điểm việc phát hành trái phiếu đô thị, trước mắt với quy mô phát hành dự kiến khoảng 100 triệu USD cho các dự án vừa. Sau khi những đợt phát hành đầu tiên đạt kết quả, quy mô có thể được nâng lên hàng tỷ USD, hướng đến các công trình hạ tầng trọng điểm, đặc biệt là hệ thống metro.
Việc phát hành trái phiếu thông qua VIFC được kỳ vọng tạo thêm kênh tiếp cận nhà đầu tư quốc tế, đồng thời nâng cao khả năng huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho các dự án của thành phố. Tuy nhiên, để triển khai, các dự án cần đáp ứng yêu cầu về tính khả thi, phương án sử dụng vốn, khả năng trả nợ và các điều kiện phát hành theo quy định.
Ở lĩnh vực fintech, VIFC-HCMC hướng đến phát triển các giải pháp thanh toán xuyên biên giới, trước mắt phục vụ khách du lịch quốc tế đến TP. Hồ Chí Minh. Fintech Hub được ra mắt ngày 14/4/2026 và đã thu hút hơn 20 doanh nghiệp fintech trong và ngoài nước. Một số doanh nghiệp công nghệ tài chính quốc tế đã hiện diện, tham gia các hoạt động tại đây, dù chưa phải tất cả đều trở thành thành viên chính thức của Trung tâm.
Theo VIFC-HCMC, một số doanh nghiệp quốc tế vẫn đang trong giai đoạn quan sát, đánh giá môi trường hoạt động trước khi quyết định thành lập pháp nhân mới tại Việt Nam. Trong thời gian này, họ vẫn có thể tham gia hệ sinh thái thông qua việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ tài chính và tham gia các hoạt động tại Fintech Hub.
Đáng chú ý, VIFC-HCMC cũng đang phối hợp thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới trong khuôn khổ chương trình Vibrant HCMC, triển khai từ tháng 11/2026 đến tháng 2/2027. Theo đó, VIFC-HCMC phối hợp với các doanh nghiệp fintech nghiên cứu cơ chế thử nghiệm, cho phép khách quốc tế sử dụng các ứng dụng thanh toán, thẻ Visa, Mastercard hoặc thẻ ngân hàng phát hành tại quốc gia của mình để thanh toán tại TP. Hồ Chí Minh thông qua các giải pháp thanh toán xuyên biên giới.
Mục tiêu là tạo thuận lợi cho khách du lịch khi chi tiêu, đồng thời giảm chi phí giao dịch, tăng tính cạnh tranh so với các phương thức thanh toán hiện hành. Đây cũng là một trong những sản phẩm cụ thể mà VIFC-HCMC đang hướng đến phát triển trong giai đoạn đầu, gắn hoạt động của Trung tâm với nhu cầu thực tế của nền kinh tế.
Bên cạnh các sản phẩm phục vụ nhà đầu tư và những dự án quy mô lớn, VIFC-HCMC cũng nghiên cứu giải pháp mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME).
Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, khoảng 98% doanh nghiệp Việt Nam thuộc nhóm nhỏ và vừa. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận tín dụng do hạn chế về tài sản bảo đảm và khả năng chứng minh năng lực tài chính. Trong khi đó, các ngân hàng vẫn gặp khó khăn khi cấp tín dụng chỉ dựa trên dòng tiền mà không có tài sản thế chấp.
Từ thực tế này, VIFC-HCMC đang nghiên cứu hợp tác với các nền tảng thương mại điện tử để xây dựng cơ chế thử nghiệm cho mô hình cho vay dựa trên dữ liệu kinh doanh. Theo đó, dữ liệu về doanh thu, lịch sử giao dịch, khách hàng và hoạt động cung ứng trên các nền tảng có thể được sử dụng để đánh giá năng lực tài chính, khả năng trả nợ của doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Đây là cơ sở để phát triển các khoản vay dựa trên dòng tiền, giảm sự phụ thuộc hoàn toàn vào tài sản bảo đảm.
Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, việc phát triển các sản phẩm tài chính mới không chỉ nhằm thu hút các tập đoàn, định chế tài chính lớn mà còn phải tạo thêm kênh dẫn vốn cho doanh nghiệp trong nước.
“Nếu không giải quyết được bài toán này, Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ chẳng khác nào một ốc đảo. Một ốc đảo chỉ có một vài thành viên hoạt động với nhau thì không thể hình thành được một thị trường đúng nghĩa”, ông Huân chia sẻ tại Tọa đàm "Thị trường vốn chu kỳ X - Bệ phóng cho doanh nghiệp Made by Vietnam", do Đài Phát thanh và Truyền hình TP. Hồ Chí Minh (HTV) tổ chức cuối tuần qua.
